Trúc biết

— Còn đây là phần xấu hơn. Xưởng đó đang bị siết. Cái xe tải nhỏ của họ đã bị bên cho thuê tài chính thu hồi tháng Ba. Anh có bản án trong tay mà bên kia không còn gì để thu thì tờ bản án ấy chỉ là tờ giấy.

Hữu Nam ngồi im. Ngoài ngõ có tiếng chổi tre của bà hàng xóm.

— Anh có ba mươi chín triệu ở trong tay người ta,

anh nói,

— mà anh không muốn đi kiện một năm để lấy nó. Anh muốn tháng sau không còn ai trừ lương của anh nữa.

— Vậy thì em nói đường thứ hai. Anh nghe xong đừng giật mình.

Cô Thanh Trúc kéo tờ thứ ba ra giữa bàn.

— Xưởng ấy là công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên. Anh ta giữ phần lớn, còn một người nữa giữ phần nhỏ, người đó ba năm nay không góp thêm đồng nào. Một công ty đang bị siết thì phần vốn của nó rẻ hơn cái nó có. Thay vì đi đòi ba mươi chín triệu, người ta mua lại phần vốn. Mua rồi thì cái nợ lương ấy nằm trong nhà mình, mình tự trả mình, không cần toà nào cả.

Cô nói tiếp một đoạn nữa về nợ cũ, về việc phải bắt bên bán khai hết công nợ trước khi ký, về chỗ dễ mất tiền nhất là những khoản treo không có giấy. Hữu Nam nghe. Anh không nghĩ ra được cái nước đó, anh cũng không biết một công ty có mấy loại thành viên. Anh chỉ biết là nghe xong thì anh thấy nó đúng, và thấy nó đúng theo cái kiểu thấy một mối hàn đẹp: không cần hiểu hết vẫn nhìn ra nó chắc.

— Cái đó bao nhiêu tiền?

anh hỏi.

— Em chưa biết. Phải xem sổ sách của họ. Nhưng một cái xưởng cơ điện mười mấy người, có mặt bằng thuê, có ba cái xe, có công nợ, thì không phải chuyện vài trăm triệu.

Cô đặt bút xuống.

— Nên câu tiếp theo em phải hỏi, mà em hỏi vì em soạn hợp đồng thì em phải làm phần chứng minh năng lực tài chính. Anh có bao nhiêu?

Hữu Nam vào buồng trong, lấy ở đáy cặp ra một tờ giấy in, gấp làm hai. Anh mở nó ra, đặt xuống bàn, xoay chữ về phía cô.

Sao kê từ ngày mở tài khoản tới hôm qua, in một mặt. Dòng đầu là một khoản có, ngày hai mươi hai tháng Tư, chín giờ mười bốn phút, phần nội dung in bằng chữ in hoa: TRA THUONG POWER 6/55. Dưới đó là mấy dòng nợ: một khoản lớn hôm mười tám tháng Năm, mấy khoản nhỏ, một khoản rút tiền mặt. Dòng cuối cùng là số dư: tám mươi lăm tỷ ba trăm bốn mươi triệu đồng.

Cô Thanh Trúc đọc. Anh nhìn ngón tay cô. Ngón trỏ cô đặt trên mép tờ giấy, không di chuyển.

Cô đọc hết, đặt tờ sao kê xuống mặt bàn, lật úp xuống. Rồi cô cầm cái cốc lên, uống hết cốc trà đá, đặt cốc xuống, lấy khăn giấy lau cái vòng nước dưới đáy cốc.

— Điều khoản chuyển nhượng nhân sự.

Cô nói.

— Mua phần vốn thì người lao động đang làm ở đó theo sang cả. Anh có mười mấy người, trong đó có người của anh ta. Anh muốn ghi vào hợp đồng là giữ hết, hay là để trống cho anh tự tính sau?

Hữu Nam ngồi thẳng lên.

— Giữ hết.

— Kể cả người ta không muốn ở lại?

— Ai muốn đi thì đi, mà đi thì phải được trả đủ phần của người ta.

Anh nói.

— Con không cắt của ai.

Cô ghi. Rồi cô lật quyển sổ sang trang mới, xoay sang phía anh, đưa cây bút.

— Anh viết vào đây một dòng, chữ anh: nợ cũ của xưởng tính tới ngày ký thì ai chịu. Viết rõ ra, đừng viết là hai bên thoả thuận.

— Sao con phải viết? Chị soạn thì chị viết.

— Vì em soạn thì em viết ý của em. Cái này là ý của anh, mai mốt ra chỗ có người thứ ba thì phải có chữ của anh.

Cô đẩy cây bút thêm một nhịp.

— Với lại anh có sổ, anh viết nhanh mà.

Anh viết. Cô đọc lại, sửa hai chữ.

Cả buổi ấy cô không hỏi anh trúng bao nhiêu. Cô không hỏi anh dò số hôm nào, mua vé ở đâu, đã nói với ai chưa, định làm gì với chỗ còn lại. Cô không nói một câu nào có chữ tỷ trong đó. Tới lúc gấp cặp, cô mới nói một câu về chuyện ấy, đúng một câu.

— Mai bác vẫn chạy thận. Em vẫn chở bác đi được.

Cô đứng lên, đeo cặp, ra tới cửa sắt thì cô dừng, quay lại. Lần này giọng cô khác — không mềm hơn, mà cứng hơn, giọng của người đang nói phần việc của mình.

— Còn một câu nữa, em nói với anh với tư cách người soạn giấy cho anh. Từ hôm nay anh đừng đọc số dư của anh ra trước ai nữa. Kể cả em. Hôm nay anh đưa em vì em cần nó để làm hồ sơ, thế là đúng. Nhưng đừng đưa lần thứ hai, đừng đưa cho ai khác, mà nếu ai hỏi thì anh nói là có người lo phần đó. Anh giữ được cái nghề của anh, chứ cái này anh không giữ được đâu.

Cô nổ xe đi. Hữu Nam đứng ở cửa sắt, tờ sao kê còn nằm úp trên bàn nhựa sau lưng anh.

Hai giờ chiều bé Ngọc tới, đi xe đạp điện, đội mũ lưỡi trai. Nó gọi cho cô Thanh Trúc từ hôm qua, hỏi anh Nam có việc gì cho nó làm thêm không, tại hè này nó không về quê.

Hữu Nam đặt cuốn sổ bìa xanh lên bàn, cạnh đó là một quyển vở kẻ ngang còn mới anh mua ở tiệm sách đầu đường.

— Em chép cuốn này ra cuốn kia. Chép nguyên, đừng sửa gì, chép cả chỗ anh viết sai rồi gạch đi. Chép xong mỗi trang thì em ghi ngày em chép ở góc dưới, ghi tên em.

Anh nói.

— Anh trả em một trăm nghìn một buổi.

— Chép để làm gì anh?

— Cái anh nhớ thì không ai tin. Chữ anh cũng không ai tin, tại chữ anh thì anh viết lúc nào cũng được.

Anh đẩy quyển vở về phía nó.

— Chữ em thì khác. Em chép, em ghi ngày, thế là có hai người.

Bé Ngọc ngồi chép từ hai giờ tới năm giờ. Nó chép chậm, chép đúng, thỉnh thoảng dừng lại hỏi một chữ. Được hai chục trang thì nó tới một trang trắng, trắng hoàn toàn, hai mặt không có gì.

— Trang này bỏ hả anh?

— Không. Em chép cả trang trắng. Để trống đúng một trang.

Nó chép tiếp. Gần năm giờ, nó tới trang thứ tư từ cuối. Nó ngừng bút, xoay cuốn sổ lại phía anh, ngón tay đặt dưới một dòng.

Trên trang ấy không có tên ai. Không có chữ nào. Chỉ có một cái ngày ở lề trên, rồi giữa trang, viết to hơn những dòng khác, một con số.

— Anh ơi, một nghìn không trăm chín mươi lăm này là tiền của ai?