Cái áo bảo hộ ở cửa nhà hàng

— Vậy anh đứng đây chờ em vào hỏi.

Cô ấy đi vào. Cánh cửa kính khép lại, hơi lạnh trong sảnh tràn ra một luồng mỏng rồi tắt.

Đồng hồ trên quầy lúc ấy là mười một giờ bốn mươi tám.

Hữu Nam lùi ra dưới mái hiên, đứng vào chỗ có bóng. Cái lối phục vụ ấy anh đi bảy năm nay rồi, đi ở khách sạn, ở bệnh viện, ở mấy toà cao ốc, đi bằng thang hàng chung với xe rác. Anh không phiền cái lối ấy. Ở lối ấy người ta không bắt ai chờ, người ta chỉ hỏi anh sửa cái gì, ở tầng mấy. Anh phiền chỗ khác, mà chỗ ấy anh chưa gọi ra được thành chữ, nên anh thôi, anh đứng đếm mấy cái xe đi ngang.

Hai người khách tới sau anh, sơ mi bỏ trong thùng, được đưa vào. Rồi một cặp nữa. Mỗi lần cửa kính mở, hơi lạnh lại tràn ra một luồng.

Người đàn ông bước ra lúc đồng hồ trên quầy chỉ mười hai giờ đúng. Ông chừng năm mươi lăm, sơ mi ngắn tay, tay cầm điện thoại, mắt tìm dọc cái sân gửi xe rồi mới quay về phía mái hiên.

— Cậu là Trần Hữu Nam?

Ông nói to, giọng người quen gọi hàng ngoài kho.

— Bên cô Trúc bảo bên mua là cậu. Cậu vào đi, cả bàn đang đợi cậu.

Cô nhân viên ở cửa quay lại. Cô nhìn ông, rồi nhìn Hữu Nam, rồi cô bước lùi một bước, đưa tay mở cánh cửa kính bên phải, cánh dành cho khách.

Trong phòng có bốn người ngồi. Cả bốn đứng lên. Hữu Nam ngồi xuống cái ghế còn trống cạnh cô Thanh Trúc, để cái mũ bảo hộ dưới gầm ghế, không nói một chữ nào về mười hai phút ngoài kia. Cô nhân viên mang khăn lạnh tới, đặt xuống trước mặt anh, tay cô hơi run một nhịp lúc đặt.

— Cảm ơn cô,

anh nói. Anh không nói thêm câu nào với cô ấy nữa suốt bữa.

Người đàn ông là ông Trần Bá Lộc, chủ một cửa hàng gạch men ở quận Tám, thành viên nhỏ trong công ty của anh Khang. Ba năm nay ông không được chia đồng nào, cũng không được xem sổ. Hai năm nay ông đòi anh Khang mua lại phần của ông, anh Khang không trả lời. Ông kể chuyện đó bằng giọng bực của người kể lần thứ mười, xong thì đẩy tập giấy về phía cô Thanh Trúc.

Cô đọc, hỏi ba câu, ghi. Hữu Nam nghe. Anh không hiểu chỗ nào là điều lệ, chỗ nào là biên bản góp vốn, cũng không biết một phần vốn nhỏ thì đem bán cho người ngoài có phải xin phép người giữ phần lớn không. Anh chỉ hỏi ông Bá Lộc đúng một câu.

— Chú có biết xưởng đang nợ lương thợ mấy tháng không?

— Cái đó tôi không biết,

ông nói.

— Tôi có được xem sổ đâu.

Cuối bữa anh ra quầy trả tiền. Hoá đơn bốn triệu hai trăm sáu mươi nghìn. Anh đưa thẻ, ký vào tờ giấy in, gấp tờ hoá đơn cất vào cặp. Lương một tháng của anh là mười ba triệu, ba tháng nay anh chưa lấy được tháng nào.

Thứ Năm anh chở mẹ đi lọc máu. Bà đã đi lại được từ giữa tháng, chỉ chậm, mỗi lần lên xe phải bám vai anh. Ở quầy thu ngân tầng một, anh đóng tiền ba buổi trong tuần bằng thẻ. Lúc anh rút thẻ ra khỏi máy thì anh Khang đứng cách đó bốn bước, tay kẹp một tập báo giá, mặt quay về phía anh. Anh ta chào bà Bảy, hỏi thăm hai câu, rồi đi về phía thang máy lên phòng kỹ thuật.

Sáng thứ Bảy, anh Khang kéo cái ghế nhựa ngồi xuống cạnh chỗ Hữu Nam đang cuốn dây.

— Chú Nam.

Anh ta rút bao thuốc ra rồi lại nhét vào.

— Anh nghĩ mấy hôm nay rồi. Chú làm với anh ba năm, tay chú thì cả xưởng biết. Chú góp ba tỷ vào đây, anh em mình cùng làm chủ, chú giữ luôn phần kỹ thuật. Anh không nói chuyện lương với chú nữa, mình nói chuyện phần trăm.

Hữu Nam cuốn xong vòng dây, buộc lại bằng sợi kẽm.

— Còn ba tháng lương của con thì sao anh?

— Có, có. Tháng sau anh trả gọn.

Anh ta phủi đầu gối.

— Xưởng đang khó chú cũng biết mà. Cái xe tải nó thu hồi rồi, đơn thì người ta nợ. Chú vào thì mình gỡ được.

— Con xin xem sổ sách xưởng.

Anh ta ngồi im mấy giây, tay vẫn để trên đầu gối. Rồi anh ta cười, gọi vào phía phòng kế toán, bảo mở tủ cho chú Nam xem.

Hữu Nam xem hai ngày. Anh ngồi ở cái bàn kê sát tường, cô kế toán ngồi bàn bên, thỉnh thoảng đưa sang tập tiếp. Anh không ghi một chữ nào, không chụp một tấm ảnh nào. Anh lật, anh nhìn, anh sang tập khác.

Bảng lương thì anh hiểu. Cột vật tư anh hiểu, tại mười bốn tháng phiếu xuất kho ấy phần lớn là chữ anh ký nhận, anh nhớ từng chuyến. Còn cái bảng cân đối kẹp ở tập cuối thì anh đọc hết mà không biết nó đang nói cái gì với anh.

Chỗ anh hiểu thì đủ. Trong mười bốn tháng có những phiếu xuất vật tư không rơi vào công trình nào cả: xuất kho, có ký nhận, rồi hết. Anh cộng dần theo từng tháng, cộng tới tháng cuối thì con số dừng lại ở bốn trăm triệu.

Anh nhìn con số ấy một lúc. Nó tròn. Vật tư ra khỏi kho thì không bao giờ tròn được, cáp thì tính theo mét, át-tô-mát thì tính theo cái. Muốn nó tròn thì phải có người cộng trước rồi mới viết vào.

Anh gấp tập giấy, cảm ơn cô kế toán, đi ra rửa tay. Trên đường ra anh nghĩ tới ba tỷ. Ba tỷ ấy nếu anh đưa thì nó đi vào đúng mấy quyển sổ anh vừa lật. Rồi tháng sau anh vẫn ngồi chờ tờ lệnh điều việc viết bằng bút bi đè mạnh, vẫn bị trừ bốn trăm nghìn một quả tụ.

Tám giờ tối anh gọi cô Thanh Trúc từ bậc thềm nhà ngõ mười hai. Trong nhà mẹ anh đang xem ti vi, tiếng vọng ra tới sân.

— Có việc gì mà anh gọi giờ này?

Cô hỏi.

— Anh không góp ba tỷ.

Anh nói.

— Anh hỏi em một câu. Mua đứt cả cái xưởng thì hết bao nhiêu?

Bên kia im một nhịp, rồi có tiếng lật giấy.

— Cái đường ấy em nói với anh hôm hai mươi lăm tháng Năm, ở cái bàn nhựa nhà anh. Anh nhớ chứ.

— Anh nhớ.

— Thế thì để em làm cho đúng. Em phải xem sổ sách của họ, em định giá, em dựng phương án thanh toán, em soạn hợp đồng. Ba hôm nữa em có con số.

Cô dừng.

— Mà anh nói em nghe, tự nhiên hôm nay anh hỏi câu đó là tại sao?

Hữu Nam ngồi xuống bậc thềm, hai khuỷu tay đặt lên đầu gối.

— Tại tháng nào anh cũng bị trừ một cái gì đó kiểu bốn trăm nghìn quả tụ,

anh nói.

— Anh không muốn hết tháng lại đi hỏi người ta lương của anh nữa.