Sáu chỗ sai trong bộ hồ sơ

Từ sau buổi họp xã viên ở sân phơi, nhị thúc đi khắp huyện Vân Đình gần hai tháng trời. Hết nhờ người quen chỗ này lại dò hỏi mối kia, ông tìm cách nhờ người bên Vạn Hoà nói giúp một câu, nhưng không ai nhận lời. Tam thẩm sang nhà nãi nãi mượn cái nồi lớn để gói sủi cảo ăn Tết. Bà vừa làm vừa kể lại chuyện nhị thúc dạo này gầy hẳn đi, gặp ai cũng nhắc hợp đồng bốn mươi sáu tấn trà. Bà sợ sang năm hợp tác xã lại trượt lần nữa, ông ta sẽ mất mặt trước cả xã viên. Vãn Nghi nghe hết câu chuyện, không hỏi thêm, chỉ lặng lẽ vo nốt mẻ bột làm vỏ sủi cảo trong thau.

Sáng sớm, nhị thúc sang nhà nãi nãi. Ông không mang theo cuốn sổ tay quen thuộc, chỉ đứng ở sân chờ Vãn Nghi ra. Chậm rãi ngồi xuống bậc thềm, ông thấp giọng nói ra điều giấu suốt gần hai tháng:

— Chú đi hỏi khắp huyện rồi, không ai chịu nói hộ một câu với bên Vạn Hoà. Chú biết cháu quen thân với Chi Hành, cháu nói giúp chú một tiếng. Nó nương tay cho hợp tác xã nộp lại năm sau, con Kiến Đông nhà chú mới còn cơ hội lấy suất kỹ thuật viên.

Vãn Nghi đứng nghe hết, không ngồi xuống cạnh ông, cũng không vội đáp lời. Nhìn ông ngồi co ro trên bậc thềm lạnh, hai tay tự xoa vào nhau cho ấm, cô im lặng.

Vãn Nghi không nhận lời nói giúp. Quay vào nhà, cô lấy ra tờ giấy viết sẵn từ hôm trước, gấp làm đôi rồi đưa tận tay ông ngay bậc thềm:

— Cháu không nói hộ chú được câu nào với Chi Hành, việc chấm hồ sơ không phải chuyện nói khéo mà qua. Đây là sáu chỗ sai trong bộ hồ sơ năm nay cháu đã viết lại rõ ràng, kèm cách sửa từng chỗ. Chú cầm về đưa ông Lữ, sang năm nộp lại đúng mẫu mới thì không phải hỏi ai câu nào nữa.

Nhị thúc run rẩy nhận lấy tờ giấy, không mở ra xem ngay. Hồi lâu, ông cúi đầu đứng lặng, không nói thêm được câu nào, cũng không xin hay trách cô một lời.

Vãn Nghi đứng chờ ông cất tờ giấy vào túi áo trong rồi mới tiễn ra tận cổng. Cô chỉ dặn ông đi đường cẩn thận kẻo trượt ngã dịp cuối năm, không nói thêm câu nào khác. Khép cánh cổng gỗ sơn đỏ đã tróc gần hết nước sơn, cô cài chặt then gỗ từ bên trong. Lắng nghe tiếng bước chân ông xa dần ngoài ngõ Tây Hoè, cô mới quay trở vào nhà.

Chiều hôm đó, cả nhà quây lại chuẩn bị mâm cơm sớm trước Tết. Đại cô Thi Tú Cầm cũng đã về. Tam thẩm mang sang mấy món xào. Thi Kiến Đông theo bố sang phụ dọn bàn ghế ngoài sân. Được đỡ ra ngồi ở đầu bàn, nãi nãi tự cầm thìa múc hết bát cháo đầy mà không cần ai đút. Bàn tay bà chỉ còn hơi run lúc bưng bát lên miệng, chứ không đi lại xa được như trước. Đưa mắt nhìn quanh mâm cơm rồi dừng ở góc bếp, bà chỉ tay vào chiếc ghế xếp cũ dựng từ hôm Chi Hành mới tới:

— Cái ghế xếp ấy cất đi, chỗ đó kê thêm một cái ghế đẩu. Năm nay ngồi đông hơn mọi năm, thiếu chỗ ngồi cho đủ mặt.

Mẹ Vãn Nghi đứng dậy khiêng chiếc ghế xếp ra sau hè, rồi đặt một chiếc ghế đẩu khác đúng vào chỗ trống.

Ăn được nửa bữa, nãi nãi đặt bát xuống, gọi Thi Kiến Đông lại gần, nói thẳng trước mặt cả nhà đang ngồi quanh mâm:

— Rằm tháng bảy sang năm mở tộc phả, cháu là người cầm bút chép trang mới chứ không phải bố cháu. Chuyện này bà đã bàn với bố cháu từ trước rồi.

Đặt đũa xuống, Thi Kiến Đông đứng dậy khoanh tay đáp lại, giọng có phần bất ngờ nhưng không từ chối:

— Cháu chưa bao giờ viết chữ nho đẹp bằng bố, nhưng bà đã dặn thì cháu xin nhận. Từ giờ đến rằm, cháu sẽ tập viết cho quen tay.

Nhị thúc ngồi cạnh đó chỉ cúi đầu ăn tiếp, không nói một câu phản đối, lặng lẽ gắp thức ăn vào bát.

Vãn Nghi ngồi ăn cạnh nãi nãi, nhìn nhị thúc cúi đầu gắp thức ăn suốt bữa. Ông không còn cầm cuốn sổ tay ra khoe với ai, cũng không nhắc câu nào tới chuyện họp xã viên tháng trước. Không ai nhắc lại chuyện sáu mươi tám điểm, cũng không ai nhắc tới tờ giấy cô vừa đưa qua cổng buổi sáng. Cả mâm cứ thế ăn hết bữa. Đại cô rót thêm trà cho nãi nãi. Tam thẩm dọn bớt mấy đĩa đã vơi. Mẹ Vãn Nghi đứng dậy bưng thêm bát cháo mới cho bà ăn tráng miệng.

Ăn xong, nãi nãi gọi Vãn Nghi lại gần trước mặt cả mâm, bảo cô lấy chiếc vòng bạc mòn nhẵn một bên vẫn giữ hộ từ rằm tháng giêng ra. Nắm lấy tay cô, bà tự tay đeo chiếc vòng bạc vào cổ tay Vãn Nghi rồi siết nhẹ khoá lại. Ngẩng đầu lên, bà chậm rãi nói từng chữ rõ ràng:

— Cái vòng này bà gửi con giữ hộ từ rằm tháng giêng, giờ bà đeo hẳn vào tay con. Con cứ giữ lấy, không phải trả lại bà nữa.

Mọi người trầm mặc nhìn theo chiếc vòng bạc trên cổ tay Vãn Nghi.