Đọc lại cái tên vừa rồi

Khi sương phủ kín mặt ruộng chưa kịp tan hết, Vãn Nghi khoác thêm cái áo bông dày, cùng mẹ rời nhà đi bộ về phía thôn Hạ Khê. Tranh thủ về thăm nhà mấy hôm cuối tuần, cô nào ngờ đúng vào ngày hợp tác xã sao trà họp toàn thể xã viên. Hôm nay họ công bố kết quả thẩm định hồ sơ cung ứng với Vạn Hoà. Mẹ vừa đi vừa kéo cao cổ áo, kể cho cô nghe chuyện trong thôn. Cả thôn có hai trăm mười bốn hộ, riêng một trăm ba mươi chín hộ sống bằng nghề sao trà, tất cả đều trông vào bản hợp đồng bốn mươi sáu tấn trà khô một năm ấy để qua Tết.

Mùa đông, sân phơi trà trống trơn, mấy tấm bạt nhựa phơi trà xuân năm ngoái vẫn cuộn tròn dựng ở góc tường. Xã viên các hộ kéo tới đứng chen kín từ giữa sân ra tận cổng. Trong tiết trời lạnh, hơi thở ai nấy bốc lên trắng đục. Ông Lữ Đại Sơn đứng trên bục gỗ tạm giữa sân, tay cầm xấp giấy đóng gáy dày, cất giọng đủ to cho cả sân nghe rõ:

— Hôm nay tôi đọc nguyên văn biên bản thẩm định của Vạn Hoà gửi về. Xã viên nghe cho kỹ, có gì thắc mắc thì hỏi ngay tại đây, tôi không đọc lại lần hai.

Nhị thúc đứng ngay hàng đầu, tay vẫn cầm cuốn sổ tay quen thuộc. Bên cạnh ông, Thi Kiến Đông đứng thẳng người, ánh mắt không rời xấp giấy trên tay ông Lữ.

Ông Lữ lật sang trang đầu, chậm rãi đọc từng dòng mở đầu về quy trình chấm. Dừng lại ở dòng ghi điểm số, ông đọc:

— Tổng điểm hồ sơ Hạ Khê: sáu mươi tám trên thang một trăm. Sàn đỗ theo quy định của Vạn Hoà là bảy mươi lăm.

Cả sân phơi im bặt một nhịp. Tiếng gió lùa qua mấy tấm bạt cuộn ở góc tường nghe rõ hơn cả tiếng người. Đứng cạnh mẹ, Vãn Nghi trầm mặc không nói, chỉ nhìn ông Lữ gấp gọn góc trang giấy trước khi đọc tiếp.

Ông Lữ đều đều liệt kê sáu chỗ trượt. Bộ hồ sơ in theo mẫu đã hết hiệu lực từ mùng một tháng bảy năm ngoái. Chứng nhận dư lượng nộp kèm là bản chụp công chứng của một tờ đã hết hạn từ tháng chín năm ngoái, cùng bốn chỗ sai khác về ngày ký và con dấu. Vãn Nghi nghe từng chỗ một, nhận ra nguyên vẹn sáu điều cô từng nói ra giữa bữa cơm hồi tháng tư. Lúc này, không một ai trong sân phơi cười nổi. Đại cô đứng gần cúi hẳn đầu xuống. Tam thẩm đứng cạnh im biệt, không ghé tai ai nói một câu, chỉ đứng nghe hết chỗ này tới chỗ khác.

Thi Kiến Đông đứng ở mép sân, hai tay đút túi áo khoác. Nghe tới câu bảy mươi lăm điểm mới đủ đỗ, cậu ta đứng sững lại, ánh mắt nhìn thẳng vào ông Lữ. Suất kỹ thuật viên sao trà cậu ta chờ từ đầu năm chỉ mở ra khi ký được hợp đồng với Vạn Hoà. Giờ nghe tới sáu mươi tám điểm, cậu ta hiểu ngay chuyện ấy phải gác lại thêm một năm nữa. Cậu ta không nói một câu nào với nhị thúc đứng ngay bên cạnh, chỉ đứng im, hai bàn tay trong túi áo siết chặt lại.

Ông Lữ đọc sang phần cuối biên bản. Giọng ông chậm hẳn lại ở một dòng ghi riêng biệt tách khỏi phần chấm điểm:

— Trong quá trình thẩm định, một thành viên hội đồng chấm đã chủ động khai báo có người trong gia đình cùng địa bàn với bên nộp hồ sơ, và đã xin rút khỏi hội đồng đúng theo quy trình công ty. Người chấm thay là bà Đường Mẫn, phó phòng thu mua.

Ông Lữ khựng lại nửa giây, lật sang dòng cuối cùng của đoạn rồi đọc nốt cái tên ghi kèm:

— Thành viên xin rút: Tạ Chi Hành.

Vãn Nghi đứng im, bàn tay siết nhẹ vạt áo mẹ. Cô vốn dĩ đã biết chuyện này từ hồi tháng chín, khi thấy cái cặp da khoá số đặt trên nóc tủ lạnh.

Nhị thúc bật đứng dậy, tay vẫn cầm cuốn sổ. Giọng ông ta cất lên to hơn hẳn mức cần cho một câu hỏi:

— Ông đọc lại cái tên vừa rồi cho tôi nghe rõ lại một lần nữa, tôi nghe chưa chắc đúng.

Ông Lữ ngước mắt nhìn ông ta. Lật lại đúng dòng vừa đọc, ông đọc chậm hơn cho từng chữ tách rời nhau:

— Thành viên xin rút khỏi hội đồng chấm, tên Tạ Chi Hành, trưởng nhóm thu mua ngành hàng trà khô của Vạn Hoà.

Ông Lữ gấp tờ giấy lại theo đúng chỗ đang đọc dở. Ông đứng chờ xem có ai hỏi thêm gì không trước khi đọc tiếp phần còn lại.

Gần như cùng một lúc, cả sân phơi quay đầu về phía nhị thúc. Người đứng gần vươn cổ nhìn rõ mặt, người đứng xa thấp giọng hỏi người bên cạnh. Giữa những ánh mắt đó, nhị thúc đứng im. Tay cầm cuốn sổ buông thõng xuống bên hông, ông ta không nói thêm câu nào, cũng không ngồi xuống ngay. Vãn Nghi nhìn thấy mặt ông ta đỏ ửng lên từ chân tóc.

Ông Lữ lật tiếp sang phần cuối, đọc tới đoạn hướng dẫn thủ tục nộp lại hồ sơ cho vụ sau bằng chất giọng đều đều trở lại. Vãn Nghi cúi sát vào tai mẹ, thấp giọng nói:

— Con về trước đây, phần sau chắc chỉ còn thủ tục, mẹ nghe nốt rồi về kể lại cho nãi nãi.

Mẹ gật đầu, bàn tay vỗ nhẹ lên vai cô một cái:

— Con về trước đi, đường ruộng trơn, đi cẩn thận, mẹ ở lại nghe cho hết rồi về ngay.

Vãn Nghi kéo cao cổ áo, lách qua mấy hàng người phía sau. Cô rời khỏi sân phơi khi ông Lữ vẫn còn đọc dở đoạn hướng dẫn thủ tục.

Dọc theo con đường ruộng dẫn về ngõ Tây Hoè, mấy thửa ruộng đã gặt trơ gốc rạ từ lâu. Sương sớm còn đọng thành giọt trên ngọn cỏ ven bờ, gió thổi ngang mặt lạnh buốt. Vãn Nghi đi một mình, hai tay đút sâu trong túi áo bông. Thỉnh thoảng, cô vẫn nghe văng vẳng tiếng ông Lữ vọng lại từ phía sân phơi mỗi khi gió đổi chiều. Cô đi chậm, ngoái nhìn lại một lần. Đám đông vẫn còn đứng nguyên chỗ cũ, chưa một ai giải tán.

Trời tối hẳn, mẹ mới về tới nhà. Bà vào thẳng gian trong ngồi xuống mép giường nãi nãi, tay còn chưa kịp cởi hết áo khoác. Nãi nãi đang nằm nghe đài, thấy con dâu về muộn liền hỏi chuyện họp xã viên ra sao. Mẹ kể lại từ đầu, từ điểm sáu mươi tám cho tới sáu chỗ sai đúng như Vãn Nghi từng nói giữa bữa cơm hồi tháng tư. Giọng bà đều đều, không thêm bớt một câu nào. Vãn Nghi ngồi ở góc giường nghe mẹ kể lại lần thứ hai trong ngày, không chen vào câu nào. Nãi nãi nghe tới đó liền chậm rãi hỏi:

— Thế cái người xin rút khỏi hội đồng chấm ấy, có phải cháu rể nhà mình không?

Mẹ gật đầu, khe khẽ cất tiếng ừ.

Mẹ kể nốt đoạn cuối, tay vẫn để trên mép chăn nãi nãi. Giọng bà chùng xuống:

— Lúc ông Lữ đọc xong dòng ấy, nhị thúc đứng bật dậy bắt đọc lại tên một lần nữa. Đọc xong lần hai thì cả sân phơi quay ngoắt lại nhìn ông ấy, chẳng ai bảo ai.

Vãn Nghi ngồi im ở góc giường, nhớ lại buổi trưa hồi tháng sáu ngay tại bàn nước nhà này. Chính miệng nhị thúc từng bảo với cả nhà rằng thằng rể tương lai chỉ buôn bán lặt vặt, ai thuê gì làm nấy, không có gì phải bận tâm. Nãi nãi nằm im nghe hết, không nói thêm câu nào nữa. Bà chỉ kéo tấm chăn lên cao hơn một chút, ánh mắt nhìn lên trần nhà.