Tám trăm tệ một ngày

Buổi sáng, từ đường nhà họ Thi mở cửa. Bàn giữa kê ra chính giữa gian thờ. Nhị thúc ôm cặp tộc phả bọc vải đỏ từ nhà nãi nãi sang, đặt ngay ngắn cạnh nghiên mực. Cả họ tề tựu đông đủ hơn mọi năm. Người bưng khay trái cây cúng. Người xếp lại hàng ghế dọc hai bên tường. Mẹ và đại cô dìu nãi nãi tới ngồi hẳn vào chiếc ghế mây kê sát cửa. Bàn tay bà vẫn nắm chặt cây gậy trúc. Vãn Nghi đứng cạnh bàn thờ phụ mẹ bày mâm cỗ cúng. Thỉnh thoảng, ánh mắt cô lại liếc sang phía Tạ Chi Hành đang khiêng nốt chồng ghế cuối cùng vào trong.

Nhị thúc ngồi xuống chiếc ghế chính giữa, mở cuốn tộc phả tới đúng trang còn bỏ trống. Ông chấm bút lông vào nghiên mực, bắt đầu chép lần lượt từng cái tên theo thứ tự vai vế. Trước khi hạ bút, ông đọc to từng chữ cho cả họ cùng nghe. Đến dòng ghi tên rể mới của chi nhà nãi nãi, ông dừng bút giữa chừng, ngước mắt nhìn về phía Tạ Chi Hành đang đứng cạnh cột nhà. Đặt hẳn cây bút lông xuống nghiên mực, ông không chép tiếp một chữ nào nữa.

Nhị thúc đứng dậy, rút điện thoại từ túi áo ra. Tay kia ông vẫn cầm cây bút lông chưa kịp đặt xuống. Ông lướt tìm đúng dòng số đã gõ lại tối mười bốn tháng bảy ở khe cổng. Bấm gọi rồi bật loa ngoài, ông đặt điện thoại lên giữa mặt bàn tộc phả, đứng thẳng người chờ. Cả gian nhà lặng hẳn đi, chỉ còn tiếng chuông đổ đều đều vọng ra từ chiếc loa nhỏ.

Chuông đổ tới hồi thứ ba thì có tiếng bắt máy. Một giọng nữ trẻ vang lên rõ ràng qua loa ngoài:

— Dạ, Hữu Khách xin nghe ạ.

Đó đúng là giọng nói Vãn Nghi từng nghe qua cánh cổng tối hôm trước, khi cô đứng đợi suốt bốn mươi phút dưới mưa rét. Nhị thúc cúi sát xuống gần điện thoại. Giữ đủ lễ phép trước mặt cả họ, ông hỏi thẳng chứ không xưng tên:

— Tôi hỏi cô một câu, hợp đồng số HK-N-004 bên cô ký với ai, dịch vụ gì vậy?

Đầu dây bên kia im lặng đúng một nhịp rồi mới đáp lại. Giọng Lộ Đình đều và rành mạch, từng chữ tách bạch rõ ràng, không hỏi người gọi là ai, cũng không ngập ngừng thêm giây nào:

— Dạ, hợp đồng số HK-N-004 bên cháu ký với chị Thi Vãn Nghi ạ, dịch vụ thuê người đi ra mắt gia đình.

Cả gian từ đường không ai lên tiếng. Chiếc điện thoại để mở giữa bàn phát ra tiếng thở nhẹ của người đầu dây bên kia đang chờ hỏi thêm. Đại cô đang cầm đôi đũa gắp thử miếng bánh trên khay cúng vừa hạ xuống, tay chợt khựng lại giữa chừng. Đặt đôi đũa xuống mép khay, bà ngước mắt nhìn thẳng vào chiếc điện thoại giữa bàn. Tam thẩm ngồi ở hàng ghế sát tường đứng phắt dậy trước tiên. Hai tay bà ôm chặt trước ngực, nhất thời không nói được câu nào.

Nhị thúc tắt máy, bỏ điện thoại vào túi áo. Ông cúi xuống mở cặp tộc phả, lấy ra một tờ giấy photo gấp đôi. Mở phẳng tờ giấy, ông ném thẳng xuống mặt bàn nơi cuốn tộc phả đang chép dở. Giọng ông đổi hẳn, không còn vẻ lễ phép lúc vừa gọi điện:

— Đây, bản hợp đồng bên đó gửi qua fax hôm trước, cả họ chuyền tay mà đọc, xem cháu rể nhà mình tám trăm tệ một ngày là loại rể gì.

Tờ giấy được chuyền từ tay đại cô sang tam thẩm, rồi tới tay biểu tỷ. Mỗi người cầm lên đọc lướt một lượt rồi chuyền tiếp. Không ai giữ lại lâu, cũng không ai đọc thành tiếng. Thi Kiến Đông đứng cạnh cha, là người cuối cùng trong đám con cháu cầm tờ giấy lên đọc. Đọc xong, cậu gấp lại theo nếp cũ rồi đặt lên mặt bàn, không nhìn sang phía Vãn Nghi lấy một lần.

Vãn Nghi vẫn đứng nguyên bên mâm cỗ cúng từ đầu buổi. Cô không bước lại gần bàn giành lấy tờ giấy, cũng không quay đi tránh né ánh mắt của mọi người. Cô đứng thẳng người, hai tay buông thõng, chờ cho tờ giấy chuyền hết một lượt quanh bàn rồi mới bước lên một bước. Giọng cô nhạt giọng như bình thường, ánh mắt nhìn thẳng vào nhị thúc chứ không nhìn sang Tạ Chi Hành đang đứng lặng bên cột nhà:

— Tiền là tiền của cháu, hợp đồng là chữ cháu ký, ai muốn hỏi gì thì hỏi thẳng cháu, đừng gọi loa ngoài giữa từ đường mà hỏi người ngoài.

Cô không khóc, không đưa tay lên ôm mặt, cũng không quay sang phân trần thêm câu nào.

Đại cô là người lên tiếng đầu tiên sau câu nói của Vãn Nghi. Giọng bà chua hơn hẳn lúc tính thái lễ:

— Cả họ ngồi đây từ sáng, mừng có cháu rể mới ghi vào tộc phả, hoá ra là rể thuê tám trăm tệ một ngày, thế thì thái lễ tôi tính hôm trước để làm gì?

Nói xong, bà đẩy mạnh khay trái cây trước mặt ra xa rồi chậm rãi đứng dậy.

Cả họ lần lượt đứng dậy theo đại cô. Người xếp lại ghế, người cầm khay cỗ cúng, tất cả lặng lẽ quay lưng đi ra phía sân từ đường. Không ai nói thêm câu nào với Vãn Nghi hay Tạ Chi Hành đang đứng cạnh cột nhà. Nhị thúc đứng lại sau cùng bên bàn tộc phả. Ông chỉ tay thẳng ra phía cửa, không nhìn sang Vãn Nghi lấy một lần mà nói với Tạ Chi Hành:

— Ra khỏi từ đường đi, chỗ này không có phần của loại người đi thuê để đóng giả.

Nhị thúc gấp trang tộc phả đang chép dở lại theo đúng nếp cũ, cuộn tròn cuốn sổ rồi lấy dây vải đỏ buộc ngang thân. Ông đưa thẳng cuốn sổ cho Thi Kiến Đông đứng cạnh đó, không nói thêm lời nào về việc khi nào chép tiếp. Thi Kiến Đông hai tay đỡ lấy cuốn tộc phả, ôm sát vào ngực. Cậu đứng yên tại chỗ, nhìn cha bước ra khỏi gian thờ trước tiên.

Cả họ ra tới sân, đứng thành từng cụm quay lưng lại phía cửa từ đường. Tạ Chi Hành là người đi ra sau cùng. Hắn dừng lại trước từng người một, chào đúng cách xưng hô nhị thúc đã chép cho học thuộc hồi mùng bốn tháng giêng, không sai một từ. Kể cả hai câu chào dành cho hai người đã khuất trên bài vị trong gian thờ, hắn cũng chào đủ. Nhị thúc đứng ngay cửa từ đường, nghe hết từng câu chào đi qua mặt mình, không đáp lại một tiếng.