Một nắm nấm hương

Bà ngồi thẳng lưng, tay cầm một nắm nấm hương giơ lên ngang mũi, hít một hơi sâu rồi bóp chặt năm ngón tay lại. Mấy cái mũ nấm bẹp xuống mà không vỡ ra.

— Bao này bị trộn

. Bà Thoa buông từng tiếng, mắt không nhìn tôi mà nhìn thẳng vào cái miệng bao đang mở toang.

— Nấm cánh mỏng, chân xốp, ẩm. Nó nhét tít ở phần dưới đáy bao

.

Người giao hàng đứng khựng lại, tay cầm bút chơ vơ giữa không khí. Anh ta liếc xéo bà Thoa, nhếch mép cười nhạt. Cái cười ấy tôi chẳng lạ: bà già lẩm cẩm bới lông tìm vết để ép giá.

Tim tôi đập thình thịch trong lồng ngực. Dính một bao nấm tạp là vụ Tết này hụt vốn ngay từ đầu. Tôi bước vội lại, thọc sâu cả cánh tay vào tận đáy bao tải gai, bốc lên một nắm to đưa sát mũi.

— Ký nhanh giùm em cái chị ơi, hàng xưởng đóng bao niêm phong từ dưới quê lên chứ ai rảnh đâu mà trộn

. Người giao hàng sốt ruột giục, mũi chân gõ nhịp xuống nền xi măng.

Tờ giấy giao hàng trong tay tôi nhàu nhúm vì mồ hôi. Mắt tôi nhìn không thấy lỗi, mũi tôi ngửi không ra mùi lạ, nhưng bàn tay khô khốc của bà Thoa vẫn đang giữ chặt nắm nấm hương xốp ẩm dưới đáy rổ. Tôi rút tay lại, không đón lấy cây bút bi. Lần đầu tiên từ ngày mở quầy, tôi chọn tin cái mũi của một bà già vừa bị bỏ lại ở bến xe hơn là hai năm đứng quầy của chính mình.

---

— Hàng khô đi đường xa gặp sương sớm thì nó hao ẩm tí chút, có sao đâu

. Người giao hàng gạt phắt đi, với tay túm lấy miệng bao tải lôi xềnh xệch.

— Chị cứ ký nhận đi, có gì thì gọi về quê cho chủ mối mà kêu, em chỉ là đứa chở thuê

.

— Không gọi đi đâu hết, việc ở đây thì giải quyết ở đây

. Tôi hạ giọng, nói chậm từng từ để giữ cho hơi thở không run.

Ở cái chợ Cầu Sắt này, cãi to một tiếng là cả dãy đồ khô xúm lại. Người ta chỉ nhớ quầy số 12 lấy phải hàng kém, chẳng ai nhớ mình bị oan. Tôi treo chiếc cân đồng hồ lên cái móc sắt trên xà ngang.

— Chị Lành ơi, chị qua em nhờ tí!

Tôi quay sang quầy rau ngay sát bên, gọi với sang.

Chị Lành đang xếp lại mấy bó rau cần thì buông tay, tất tả bước sang cùng ba người bán đậu xanh, miến dong bên cạnh. Tôi không nói nhiều, đổ ụp nửa bao nấm ra tấm bạt sạch, bốc riêng chỗ nấm ở đáy bao sang một cái rổ khác. Rồi tôi lấy túi nấm mẫu giữ từ đầu vụ, đặt hai thứ cạnh nhau dưới ánh đèn.

Chị Lành cúi gập người xuống, thọc mấy ngón tay thô ráp vào hai cái rổ nấm, bốc lên một nắm rồi miết mạnh ngón cái vào chân nấm. Mấy người bán cùng dãy cũng chụm đầu lại xem, mũi hít hít, rồi ngẩng lên nhìn nhau gật đầu.

— Bao này trộn nấm chân vụ trước rồi em ơi

. Chị Lành tặc lưỡi, ngón tay bẻ đôi một cái chân nấm xốp bở ra làm hai.

— Bên ngoài tẩm nước đường cho nặng cân rồi sấy ép lại, cánh mỏng dính mà ẩm tay thế này, để ba hôm là mốc xanh mốc đỏ

.

Chị Lành nhìn sang bà Thoa đang ngồi im lìm trên chiếc ghế thấp. Mấy người cùng dãy cũng nhìn bà, không ai nói gì thêm.

Người giao hàng đứng chôn chân một chỗ, mặt đỏ bầm lên rồi tái dần. Anh ta văng tục một tiếng, lôi điện thoại ra gọi chủ mối ở quê, vừa nói vừa đi ra phía con dốc. Mười phút sau, anh ta quay vào, hậm hực vứt phịch cái bao xuống đất.

— Chủ bảo trừ ba triệu vào tiền chuyến này, chuyến sau xe hàng về đổi bù cho một bao nấm loại một

.

Tôi không nói thêm nửa lời, lật mặt sau tờ giấy giao hàng, viết rõ số bao, số cân hụt và khoản tiền được trừ, bắt anh ta ký tên rồi mới xé một bản nhét vào túi tạp dề. Ba triệu ấy mối sỉ chuyển trả lại, cộng với bốn triệu còn trong tài khoản, tôi có tròn bảy triệu để xoay xở cho tới Tết.

— Mắt bà cụ này còn hơn cả cái cân đồng hồ

. Chị Lành vỗ nhẹ vào vai tôi, mắt nhìn bà Thoa đầy thán phục.

— Nấm trộn khéo thế kia mà bà thò tay bốc một nắm đã biết ngay đáy bao có vấn đề

.

Bà bán đậu xanh bên cạnh cũng xán lại gần, ngập ngừng nhìn bà Thoa:

— Bà cụ bên hàng khô ơi, lát rảnh bà sang ngó hộ cháu bao mộc nhĩ mới nhập với, cháu sợ đợt này họ phun sương lấy cân

.

Từ sáng hôm đó, người trong dãy đồ khô chẳng còn ai gọi bà là

— bà già nhà ai

hay

— bà cụ ở nhờ

nữa. Bà Thoa nghe người ta khen cũng không cười. Bà chỉ gõ đầu gậy tre cộc một tiếng xuống nền xi măng:

— Cái nghề này không lừa được mũi người ta đâu. Hồi còn ông Đoàn nhà tôi, hàng khô qua tay ông ấy hạt nào lép, nấm nào ẩm, nhắm mắt cũng chỉ ra được

.

---

Gió bấc luồn qua khe cửa kêu vo vo. Trong căn phòng trọ chật chội, mùi dầu gió xanh xộc lên cay xè cả sống mũi.

Bà Thoa ngồi co ro ở mép manh chiếu cói, hai ống quần lụa bạc màu xắn cao lên quá gối. Bà đang dùng hai lòng bàn tay xoa thuốc vào cái khớp gối sưng đỏ, từng tiếng thở hắt ra nén chặt giữa hai hàm răng. Bát canh rau ngót nấu thịt nạc tôi để phần trên chiếc mâm nhôm vẫn còn bốc chút khói mỏng mảnh. Bà với tay đẩy nhẹ chiếc bát sang phía tôi.

— Tôi ăn nắm xôi với miếng chả ở chợ lúc chiều rồi, no đến giờ

. Bà không ngẩng lên, ngón tay cái vẫn miết mạnh vào vết sẹo tròn ở đầu gối.

— Mai mấy giờ xe hàng chuyến mới về?

Tôi ngồi bệt dưới nền đất, ngực nghẹn lại một cái. Sáng nay bà vừa cứu cho cái quầy ba triệu bạc. Bà có cái nghề mà một đứa buôn bán chắp vá như tôi học mười năm cũng không với tới. Giữ bà ở quầy, tôi sẽ thôi nơm nớp mỗi lần xe hàng đổ xuống. Nghĩ tới đó, tôi ngượng chín người vì cái tính toán của chính mình.

Tôi đứng dậy, quay người về phía góc tường, nhấc chiếc ấm nhôm đặt lên bếp ga mini. Tiếng ngọn lửa xanh bắt lên xì xì át đi tiếng gió ngoài ngõ.

Lưng vẫn quay về phía chiếc chiếu, tôi giả vờ cúi đầu chỉnh lại cái kiềng sắt bếp ga, nói vọng ra sau:

— Mai ra chợ sớm lạnh lắm. Nhưng nếu chân bà đỡ mỏi... thì mai bà cứ ra ngồi cân hàng cùng tôi

.

Căn phòng lặng ngắt vài giây, chỉ còn tiếng nước bắt đầu reo lăn tăn trong đáy ấm nhôm. Tôi nghe thấy tiếng nắp tuýp thuốc bằng nhựa xoay lách cách khi bà vặn chặt lại. Liếc mắt sang, tôi thấy cánh tay gầy guộc của bà Thoa chầm chậm vươn ra, kéo bát canh rau ngót về sát mép chiếu của mình thêm một chút.

Bà Thoa đã có một chỗ ngồi đàng hoàng ở cái dãy đồ khô chợ Cầu Sắt, không còn là kẻ ăn nhờ ở đậu. Nhưng ngồi trước ngọn lửa bếp ga, tôi vẫn không tài nào an lòng. Mấy hôm nay, người ta đang về Đồng Vang đo lại từng thước đất vườn nhà bà, và bà Nhâm dưới quê thì đã cầm cái mẩu giấy ghi địa chỉ dãy trọ này gần một tuần rồi.