Hai cái chiếu

Trời vừa sáng rõ, tôi chở hai bao mộc nhĩ về tới cổng dãy trọ thì thấy chú Thuận, chủ dãy trọ, đã đứng chắn ngay trước cửa phòng tôi. Bà Thoa đang còng lưng quét lá bàng giữa sân, lối đi chung sạch bong. Mấy người thuê trọ phòng bên dắt xe đi làm đều ngoái đầu nhìn, thì thầm to nhỏ.

Thấy tôi gạt chân chống xe, chú Thuận ngoắc tay:

— Ai đấy con?

Tôi thọc tay vào túi áo khoác, chạm vào mớ tiền lẻ vừa thu về từ chợ sớm. Tôi chia mấy tờ nhàu nhĩ ra từng cọc nhỏ, rồi lại gộp vào, chia lại lần nữa. Hai năm nay tôi ở đây yên ổn, tiền nong chưa từng chậm một ngày. Tôi sợ chú đuổi.

— Mẹ chồng cũ của con ở quê lên chú à

.

Chú Thuận nhìn tôi, mắt nheo lại:

— Sao bảo bỏ nhau lâu rồi?

— Dạ, đợt này bà lên khám khớp

.

— Khám thì ở viện chứ tha về dãy trọ làm gì cho phức tạp?

— Bà không có chỗ nào đi chú ạ

.

Bà Thoa quét xong, dựng cái chổi tre vào chân tường rào rồi đi vào phòng gấp chiếu. Chú Thuận nhìn cây chổi dựng gọn, nhìn khoảng sân không còn một cọng rác, vẻ mặt hơi chùng xuống. Chú ngó cái công tơ điện trên vách phòng tôi:

— Tháng này số điện nhảy hơi nhanh đấy, cái đồng hồ nước cũng sắp đến kỳ chốt rồi

.

— Vâng, hết bao nhiêu con gửi đủ chú

.

— Ở thêm người thì điện nước tính theo đầu người mà trả. Tiền phòng chú giữ nguyên, không lấy thêm đâu

.

— Con cảm ơn chú

.

— Nhưng chú nói trước, cái sân này là sân chung. Có chuyện gì xích mích đóng cửa bảo nhau, để hàng xóm người ta kêu đến tai chú là chú không cho ở nữa đâu đấy

.

Nói xong, chú quay gót đi về phía đầu dãy. Tôi đứng tựa vào yên xe, thở hắt ra một hơi dài rồi mới dám tháo hai bao hàng xuống đất.

Trưa hôm đó, tôi tạt qua khu chợ dân sinh đầu ngõ, chi đứt hai triệu bạc: một bao gạo dẻo, một cái chăn bông hoa đỏ cho bà nằm khỏi lạnh lưng, chai dầu gió xanh với tuýp thuốc bôi khớp. Cầm túi đồ lỉnh kỉnh bước vào phòng, tôi thấy bà ngồi im trên chiếu, hai mắt nhắm nghiền như đang ngủ, nhưng ngón tay cái vẫn miết đều đặn lên khớp gối sưng phù. Tôi đặt tuýp thuốc xuống đầu chiếu phía trong, cạnh cái túi quần áo của bà.

---

Chiều muộn, tôi tranh thủ dọn cái gầm giường để lấy khoảng trống nhét mấy bao nấm hương mới nhập. Nằm chèn giữa đám đồ cũ dưới đó là cái hộp bánh quy bằng sắt tây hoen gỉ, thứ bà Thoa bọc trong túi quần áo mang theo từ bến xe rồi tự tay đẩy vào đây ngay đêm đầu.

Tôi kéo cái hộp sắt ra, phủi mấy sợi mạng nhện vừa vướng lên nắp rồi mở chốt.

Trên cùng là cuốn sổ đỏ bọc hai lớp túi nylon. Dưới nữa là tờ giấy khai sinh của Tùng, rồi tấm ảnh cưới của tôi với Tùng ngày trước, hai đứa đứng ngượng nghịu trước cái rạp bạt xanh ở quê. Dưới đáy hộp là một cuốn sổ khám bệnh bìa xanh, mép sờn rách vì bị giở đi giở lại quá nhiều lần.

Ngón tay tôi vừa chạm vào lớp bìa xanh ấy thì khựng lại. Tôi nhớ ra cái buổi chiều mùa đông năm năm trước ở căn nhà ba gian dưới quê. Hôm ấy tôi lau cái tủ chè bằng gỗ gụ, vô tình làm rơi cuốn sổ bìa xanh này từ khe tủ xuống đất. Tôi vừa cúi xuống nhặt thì bà Thoa từ ngoài sân lao bổ vào, giằng phắt lấy cuốn sổ rồi chỉ thẳng tay vào mặt tôi:

— Không phải việc của mày!

.

Tiếng gậy tre gõ lộc cộc trên nền gạch hoa cắt ngang dòng suy nghĩ. Bà Thoa đứng ngay trước mặt tôi từ lúc nào, bóng bà đổ dài trùm kín cả cái hộp sắt.

Bà không nói nửa lời, cúi gập lưng xuống, run run đậy sập nắp hộp. Cạch một tiếng khô khốc. Bà dùng mũi gậy đẩy mạnh cái hộp sâu tít vào góc gầm giường, sát chân tường bên trong.

Đứng thẳng dậy, bà đưa tay vuốt lại nếp vạt áo cánh đã bạc màu, giọng khàn đặc vọng xuống:

— Tối nay ăn gì?

Tôi rụt tay về, đứng dậy đi ra góc bếp ga:

— Nấu cơm với canh mồng tơi

.

— Thế cắm cơm đi

.

— Vâng

.

Bà quay người đi ra cửa, còn tôi đứng nhìn cái gầm giường tối om, rồi với tay bật nút cắm cơm.

---

Mấy ngày sau, gian phòng trọ rơi vào một thứ trật tự gượng gạo đến ngột ngạt. Bữa cơm tối dọn ra trên cái mâm nhôm sứt viền đặt giữa hai cái chiếu.

Bà Thoa ngồi xếp bằng, nhìn tôi đang dọn bát đũa rồi chỉ cây gậy về phía góc gầm giường:

— Kê cái bao măng khô chắn kín cái góc kia lại

.

Tôi dừng tay, nhìn bà:

— Để đó vướng lối đi

.

— Cứ kê vào đấy, để hở ra làm gì cho bụi bặm

.

— Vâng

.

Tôi thở dài, kéo bao măng chặn ngang gầm giường, che kín cái hộp sắt. Từ hôm ấy, mỗi lần đi lấy đồ tôi đều nghiêng người đi vòng qua góc đó. Căn phòng tôi bỏ tiền thuê, giờ tôi bước đi rụt rè chẳng khác nào kẻ ở nhờ.

Bà so đũa, đẩy bát cơm về phía tôi:

— Ăn cơm

.

— Vâng

.

Tôi ngồi xuống mép chiếu của mình, cầm cái khăn bông cũ lau đi lau lại cái đĩa cân đồng hồ cho có việc làm. Trên mâm chỉ có đĩa đậu phụ rán với bát canh rau ngót nấu suông.

— Hôm nay rau ngót ngoài chợ bán bao nhiêu một mớ?

bà hỏi, mắt nhìn xuống bát cơm.

— Bốn nghìn

.

— Đắt hơn ở quê nghìn rưỡi. Canh nấu hơi nhạt muối

.

— Bà đau khớp, ăn mặn lại sưng chân

.

— Tuýp thuốc bôi hôm nọ đỡ đấy, sáng nay xoa vào thấy bớt nhức buốt rồi

.

— Hết tôi lại mua

.

Bà và một miếng cơm, nhai trệu trạo. Suốt bữa ăn, bà chỉ kể chuyện giá mớ rau, kể chuyện đầu gối nhức mỗi khi trở trời, chuyện con mèo hoang hay nhảy qua mái tôn dãy trọ lúc nửa đêm. Tên thằng Tùng, chuyện nhà cửa dưới quê, tuyệt nhiên bà không đả động lấy một lời. Tôi cũng nín thinh, nuốt miếng cơm nghẹn ứ ở cổ họng. Tôi chắc mẩm bà đang bấm bụng chờ con trai lên đón, nên mới ráng chịu đựng cảnh chui rúc chật chội này.

Cơm nước xong xuôi, tôi bưng mâm ra bể nước rửa, còn bà lại ngồi tựa lưng vào tường, mắt đăm đăm nhìn về phía bao măng đang chắn kín góc gầm giường. Giữa tôi và bà vẫn là hai cái chiếu trải cách nhau và một cái hộp sắt bị giấu kín mít. Bà chẳng hé môi nói chừng nào sẽ đi, chỉ chăm chắm giấu cái hộp ấy cho thật kỹ. Rốt cuộc người đàn bà này muốn ở lại đây, hay đang chờ ngày rời đi?