Hai mươi lăm triệu không giấy không lãi

— Chú xem hộ con. Hai năm nay con lấy hàng của ai, ngày nào trả bao nhiêu con đều ghi rõ. Con vay chú chuyến này nhập hàng khô bán lẻ theo ngày thôi, tiền lời hằng buổi con gom trả chú dứt dạc, không để thiếu một xu

.

Chú Thuận liếc xuống mấy trang sổ, lặng im vài giây, rồi khẽ gật đầu, đi thẳng vào phòng đầu dãy.

Lúc trở ra, chú ấn vào tay tôi một cọc tiền buộc dây chun, giọng cộc lốc:

— Mười lăm triệu. Không giấy, không lãi. Chú chỉ dặn con một điều: đừng để công an bước chân vào cái dãy trọ này

.

Cọc tiền nằm trong lòng bàn tay tôi, nặng trịch. Món nợ đầu tiên của năm mới. Cộng với chỗ vốn còn lại vẫn chưa đủ chuyến hàng đầu, mà người thứ hai tôi phải mở miệng hỏi vay lại là người tôi chỉ sợ làm liên lụy.

---

Trời mới tờ mờ sáng, xóm chợ Cầu Sắt đã hăng mùi gốc rau dập. Tôi xuống quầy rau của chị Lành, sát bên ki-ốt số 12 vẫn dán giấy niêm phong.

Chị Lành đang vẩy nước lên mấy rổ rau cần. Thấy tôi, tay chị khựng lại một nhịp. Tôi bước tới gần, hạ giọng:

— Chị Lành... chị cho em vay mười triệu cho đủ vốn đánh chuyến hàng mới này với. Em tính lấy hàng lẻ của mối sỉ về bán theo buổi

.

Chị Lành chưa kịp đáp thì ba người bán cùng dãy đồ khô đã bước sang quầy rau. Bà bán miến dong liếc tôi từ đầu đến chân, bĩu môi:

— Chao ôi, nhà ai mà có cái mảnh đất dưới quê ngót nghét ba tỷ bạc thì đi vay mượn vài ba triệu lẻ làm gì cho mệt thân. Mà tôi nghe đâu chuyện này người ta đã viết đơn gửi lên tận ủy ban phường rồi đấy

.

Tôi đứng sững. Đơn gì? Ai viết? Tôi há miệng định hỏi, nhưng cổ họng cứng ngắc. Tôi sợ cả dãy này nghĩ việc tôi cho bà Thoa ở nhờ là có tính toán.

Chị Lành rút trong túi tạp dề ra một xấp tiền, dúi thẳng vào tay tôi ngay trước mặt ba người kia, rồi quay ra phía dãy chợ nói oang oang:

— Đây! Mười triệu tôi cho nó vay đây! Tôi bán hàng cạnh con Hạnh hai năm nay, nó lấy của ai một củ hành, một cân khoai nó cũng trả tiền sòng phẳng, chưa khất nợ của ai lấy một buổi. Còn bà Thoa, bà cụ ngồi nhặt nấm, nhặt rau giúp nó hai tháng nay cả cái dãy chợ này ai mà không thấy. Mắt ai sáng thấy nó ăn chặn, ăn bớt cái gì của bà cụ thì bước ra đây nói thẳng một câu xem nào!

Xung quanh im bặt. Hai người bán đồ khô cúi xuống xếp lại mấy bao hàng, bà bán miến dong quay lưng về quầy mình. Chị Lành đứng khoanh tay. Từ phút ấy, cả dãy biết chị đã chọn đứng về phía tôi.

Bà Thoa ngồi trên cái ghế nhựa thấp ở bậc cửa quầy rau, không nói câu nào, tay bấu mép ghế.

Từ hôm ấy, hai người kia vẫn bán hàng sang cho tôi như cũ. Riêng bà bán miến dong thôi bỏ mối miến cho tôi, chuyển hẳn sang quầy cuối dãy.

Tiền thì vay được rồi, nhưng câu nói về lá đơn gửi lên phường vẫn treo trên đầu tôi.

---

Tối muộn, ánh đèn tuýp trong phòng trọ xanh lét, lạnh ngắt, góc tường còn ẩm mùi mưa xuân.

Tôi đổ tất cả tiền ra cái bàn nhựa đỏ. Bà Thoa ngồi ở mép giường nhìn đống tiền, hắng giọng:

— Hạnh... tiền đâu ra mà lắm thế? Vay của ai, bao nhiêu?

Bà ngừng một chút, rồi hạ giọng hỏi tiếp, câu hỏi làm tôi cứng người:

— Lúc sáng... cái đơn người ta nói ở chợ là đơn gì thế?

Chính tôi còn chưa thấy mặt mũi lá đơn ấy. Tôi giả vờ không nghe câu hỏi thứ hai, cúi đầu nhặt tiền.

Tôi gom lại thành một cọc, rồi lại tháo dây chun, chia làm hai cọc. Chú Thuận với chị Lành cho tôi vay không phải vì tôi giải thích giỏi, mà vì hai năm qua tôi trả tiền hàng không lệch một ngày.

Chia xong cọc tiền thứ hai, tôi mới ngẩng lên, tránh ánh mắt của bà:

— Tôi vay chú Thuận mười lăm triệu, vay chị Lành mười triệu. Cộng với tiền của tôi là đủ vốn đi nhập hàng lẻ rạng sáng mai rồi bà

.

Bà Thoa nhìn tay tôi, đưa tay sửa lại cổ áo. Bà không hỏi thêm về cái đơn nữa, chỉ khẽ khà:

— Ừ. Thế mai mấy giờ cô đi lấy hàng?

— Bốn giờ sáng tôi đi bà ạ

.

Tôi lật mặt sau tờ thông báo đình chỉ, rút cái bút bi dắt trên ống đũa, ghi hai dòng: chú Thuận mười lăm, chị Lành mười.

Trong tay tôi có ba mươi chín triệu, trên lưng món nợ hai mươi lăm triệu của hai người sống ngay sát sườn mình. Bà Thoa lẳng lặng nhìn hai dòng chữ ấy.

Cọc, hàng, tiền phạt vẫn treo nguyên đó, hạn ký thì mỗi ngày một gần. Tôi vẫn quyết không ký.

Tôi gấp tờ thông báo làm tư, nhét xuống dưới đệm. Lá đơn gửi lên phường Đông Hoà là đơn gì, và tên ai đang nằm trong đó?