Người đứng ở cửa tiệm

— Kìa chị Nhài, chị vừa về tới nơi đã sầm sì chuyện tiền nong thế. Bố với các bác làm ăn có tổ chức, có người ta lo liệu cả, chị cứ làm như người ngoài người ta lừa được bố con em không bằng. Em biết chị lo, nhưng mà phận con gái, chị cứ lo phần chị dưới phố đi. Cái nhà này bố đã bảo để lại cho ai thì người ấy hưởng, chị sợ mất phần rồi nói quàng nói xiên thế người ngoài nghe được lại cười cho bố

.

— Cô câm mồm đi

. Tôi quay ngoắt lại, giọng gằn từng tiếng,

— Tôi đang nói chuyện với bố tôi

.

Châm cười một tiếng khô khốc, hạ giọng xuống một bậc, vai hơi so lại làm ra vẻ tủi thân:

— Đấy, bố xem, con có nói sai câu nào đâu. Chị ấy cứ về là cả nhà lại nhặng xị cả lên vì mấy đồng bạc

.

Cái áo sơ mi cũ bố mặc trên người có miếng vá ở khuỷu tay trái, đường chỉ tôi tự tay khâu từ bảy năm trước, cái năm mẹ ốm liệt giường. Hồi ấy mẹ nằm một chỗ, mỗi lần tiệm may có khách đặt gấp năm chiếc áo dài ăn cưới, tôi phải thức trắng đêm cắt vải, mắt cay xè nhìn bố cặm cụi bón từng thìa cháo loãng cho mẹ bên ngọn đèn dầu liu riu, hai bố con chẳng ai nói với ai một câu nào về chuyện tiền nong nhưng nhìn nhau là hiểu. Giờ bố ngồi đó, cái nhìn xa lạ như nhìn một kẻ đến đòi nợ thuê.

Tôi không đáp Châm, nhìn thẳng vào nếp nhăn hằn bên khóe miệng bố, đọc rành rọt từng chữ:

— Bác Chuẩn hai trăm năm mươi triệu. Cô Tảo một trăm năm mươi triệu. Toàn bộ nằm trong tài khoản công ty bên ấy rồi. Bố tỉnh lại đi!

Bố đặt mạnh chén trà xuống cái đôn gỗ bên cạnh, nước trà bắn tung tóe ra mép bàn. Bố nhìn tôi, ánh mắt đanh lại, không còn một chút hơi ấm nào của người từng dắt tôi đi qua những trận lụt xóm Chay:

— Chị ăn nói cho cẩn thận. Tôi với mấy ông bạn già làm cái gì, tính cái gì, là chuyện tiền nong của người lớn, để người lớn chúng tôi tự lo. Không đến lượt chị về đây vạch lưng người ta ra mà dạy đời

.

Bố đứng phắt dậy, dùng mũi chân đẩy mạnh cái ghế mây lùi ra sau một tiếng

— ken két

chói tai trên nền gạch, rồi quay lưng bước thẳng ra sân, hai tay chắp sau lưng, cái bóng gầy còm đổ dài trên nền đất.

Bà Nhót ngoài ngõ vẫn đứng nguyên chỗ cũ nhìn vào. Bà nhìn cái rổ rau trên đùi người đàn bà ngồi chễm chệ giữa hiên, rồi nhìn theo cái lưng còng của ông giáo đang cắm cúi đi về phía chuồng gà, khóe miệng bà giật giật như muốn nhổ thêm một bãi trầu nữa nhưng thôi.

Bố bịt tai rồi. Tôi biết mình chẳng còn lay được bức tường ấy bằng lời nói nữa.

---

Tôi đi bộ một mạch ra đường cái, gió đồng thổi thốc vào mặt rát buốt. Bụi đường bám một lớp mỏng tang lên vạt áo khoác. Tôi không quay đầu lại nhìn cổng nhà thêm một lần nào. Trong đầu tôi chỉ còn một ý nghĩ duy nhất: thôi không về cái nhà này để van vỉ nữa, phải đi gom giấy tờ của những người khác trước khi quá muộn.

Tôi bắt chuyến xe buýt chạy thẳng về trụ sở công an phường Văn Khúc.

Trời xế chiều, phòng trực ban sực nức mùi giấy tờ lưu kho và khói thuốc lào. Trên chiếc bàn gỗ lim cũ kỹ có dán một tấm kính dày rạn một đường dài ở góc, người cán bộ trực ban mặc quân phục công an đang cặm cụi lật sổ. Tôi đặt lá đơn khiếu nại vừa viết vội cùng bản phô-tô tờ giấy thu tiền có con dấu đỏ chót xuống trước mặt anh. Ngón tay trỏ bàn tay phải của tôi cứ miết đi miết lại ở nếp gấp mép giấy, miết đến khi đầu ngón tay ráp lại vì mặt giấy khô khốc.

— Tôi nộp đơn tố cáo công ty đa cấp gom tiền người già trong phường

. Tôi nói, giọng nhanh hơn thường lệ,

— Bác Chuẩn mất hai trăm năm mươi triệu, cô Tảo mất một trăm năm mươi triệu. Phiếu thu của bố tôi phô-tô đây cán bộ, phiếu của hai bác ấy cũng y hệt thế này

.

Mấy người đàn ông trung niên đang ngồi chờ trên băng ghế gỗ dài sát bức tường vàng ố đồng loạt ngẩng đầu lên. Một người mặc áo thợ xây còn dính vệt xi măng khô nhìn trân trân vào góc tờ đơn của tôi, mắt dừng lại ở chỗ hai con số tôi vừa nói to giữa phòng, rồi nhìn sang tờ đơn trên bàn, tờ đơn chỉ có mình tôi đứng tên.

Anh cán bộ trực ban cầm tờ phô-tô lên soi dưới ánh đèn tuýp, cây bút bi trong tay xoay một vòng rồi gõ nhẹ đầu ngòi xuống trang sổ tiếp nhận:

— Phiếu này ghi người nộp tiền là ông Trần Văn Trọng, còn ông Lê Văn Chuẩn với bà Phạm Thị Tảo thì không có tờ giấy nào. Người mất tiền là ai? Họ có tự làm đơn không? Chữ ký của họ ở đâu?

— Bố tôi thì một mực bảo mình tự nguyện. Còn hai bác ấy... người già cả, họ sợ con cái biết nên chưa chịu ký

. Tôi đáp, nghe tiếng mình nghẹn lại nơi cuống họng.

— Thế thì tôi chỉ vào sổ tiếp nhận tin báo ban đầu của chị được thôi

. Anh cán bộ lật sang trang sổ, ngòi bút cào sột soạt trên giấy,

— Cơ quan muốn thụ lý điều tra dấu hiệu lừa đảo thì phải có đơn tố giác của chính người mất tiền, hoặc thân nhân được ủy quyền hợp pháp. Chị không phải người mất tiền, cũng không có giấy uỷ quyền, không đứng tên thay họ được đâu

.

Tôi cầm tờ phiếu hẹn tiếp nhận mỏng dính bước ra ngoài thềm. Trong những người đã trót mang tiền dưỡng già ném vào chỗ ấy, ai sẽ là người đầu tiên dám cầm cây bút lên ký vào tờ đơn này?

---

Trời sụp tối hẳn khi tôi về đến đầu ngõ Cây Gạo. Gió đêm luồn vào con ngõ hẹp hun hút, thổi bay những mảnh nilon rách quẩn quanh miệng cống.

Cửa sắt tiệm may của tôi vẫn kéo nửa như lúc sáng tôi vội vã khóa lại để bắt xe về quê. Bên trong tối om, chỉ có ánh đèn đường hắt vào làm trơ trọi cái ma-nơ-canh cụt tay khoác dở tấm vải lụa tơ tằm màu xanh rêu. Ngay trước cái ma-nơ-canh ấy, một người đàn ông ngoài bốn mươi tuổi, mặc chiếc áo gió màu xanh đen đã sờn cổ, chân xỏ đôi giày lười da cũ, đang đứng khoanh tay chắn ngang lối vào. Giữa hai ngón tay trỏ và ngón giữa của anh kẹp một điếu thuốc lá Thăng Long còn nguyên vẹn, chưa hề châm lửa.

Bà bán nước chè chén đầu ngõ đang dọn mấy cái chai rỗng vào sọt nhựa, thỉnh thoảng lại ngẩng mặt lên nhìn sang phía tiệm tôi, mắt chớ chớ về phía gã đàn ông lạ đứng im trước cửa tiệm may.

Tôi dừng lại cách anh ba bước chân, bàn tay phải thọc sâu vào túi áo khoác, ngón tay bấu chặt mép tờ giấy phô-tô gấp tư:

— Anh tìm ai? Tiệm may hôm nay nghỉ sớm, không nhận sửa đồ nữa đâu

.

Người đàn ông không nhúc nhích, chỉ chậm rãi xoay điếu thuốc trên tay một vòng:

— Cô là cô Nhài?

— Phải, tôi là Nhài. Anh có việc gì?

— Tôi là con trai ông Chuẩn

. Anh ta nói, giọng khàn và trầm, mắt nhìn thẳng vào mặt tôi không chớp,

— Mấy hôm nay bố tôi cứ ngồi ngẩn ngơ ngoài sân. Chiều nay cụ mới buột miệng bảo có một cô gái dưới phố tìm tới tận hội hưu trí hỏi chuyện mấy tờ giấy đóng tiền. Tôi nghe người trong hội tả dáng người, tìm được đến đây

.

Lưng tôi lạnh toát. Lời dặn của bác Chuẩn dưới giàn hoa giấy hôm nọ lại dội về trong tai tôi: đừng để thằng con trai bác nó biết.

Tôi đứng chết lặng giữa ngõ, nhìn điếu thuốc chưa châm trên tay người đàn ông, ngón tay trong túi áo miết rách một góc tờ phô-tô. Con trai ông Chuẩn tìm đến tận cửa tiệm này là để đòi lại tiền cho bố, hay để bịt miệng tôi trước khi chuyện vỡ lở ra ngoài?