Ngày mười bốn tháng chín năm ngoái

Tôi hít một hơi sâu, nghiêng đầu nhìn cái bếp than đang tàn dần, không nhìn vào mắt dì nữa. Tôi cất tiếng, cố giữ giọng cho thật phẳng:

— Dì Nụ này, cháu không hỏi ai đẩy hay ai tranh chấp nữa. Cháu chỉ muốn biết, cái hôm ấy, ông lão ở cái căn nằm một chỗ trên tầng mười lăm... ông ấy đi lên nhà bằng đường nào?

Bàn tay dì Nụ đang cầm cái gáo chế nước khựng lại giữa chừng. Giọt nước nóng nhiễu xuống mặt bàn nghe một tiếng *tóc*.

Dì thở dài một hơi dài thượt, tiếng thở ra mang theo cả mùi mồ hôi chua nồng và mùi lá cây mục. Dì ngoảnh mặt ra phía cổng chung cư, nơi mấy người đi ca sáng đang phóng xe máy qua.

— Nợ có mấy trăm nghìn tiền phí vệ sinh với chiếu sáng

, dì Nụ thì thầm, giọng nhỏ tới mức tôi phải chồm người tới mới nghe rõ.

— Hôm ấy ông Hoà đứng giữa sảnh, đập tay xuống bàn lễ tân đòi xem sổ sách cái quỹ bảo trì. Ngay chiều hôm đó, thẻ đi thang máy của ông ấy bị khoá đen thui. Ông lão già yếu, chân đau, phải bấu từng bậc cầu thang bộ mà leo lên. Đến cái chiếu nghỉ tầng sáu, chỗ cái bóng đèn chớp tắt liên hồi chưa chịu thay, ông ấy hụt chân...

Dì ngừng lại, hai bàn tay co quắp run lên trên đùi.

— Dì là người chạy vào đỡ, cũng là người bấm số gọi cái xe cấp cứu

, dì nói tiếp, mắt rấn nước.

— Chú Toàn trực ca hôm đó đứng ngay sảnh, thấy hết. Nhưng chú ấy dặn dì, muốn giữ cái góc vỉa hè này để nuôi cháu thì ngậm cái miệng lại. Dì sợ... dì im lặng suốt một năm hai tháng nay rồi cô Ngân ơi

.

Tôi ngồi chết lặng. Mùi kẹo lạc ngòn ngọt trên môi bé Mây quện vào mùi khói than nồng nặc. Tôi rút cuốn sổ tay từ trong túi vải ra, cầm chiếc bút chì ghi nhanh một dòng ngắn gọn về ngày ông Hoà ngã, kèm hai chữ

— dì Nụ

ở góc trang giấy.

Tôi ngước nhìn lên những ô cửa sổ xám xịt của toà nhà, rồi gấp cuốn sổ tay, nhét sâu xuống đáy túi vải.

---

Tôi đẩy nhẹ cánh cửa gỗ đã khép hờ, bước vào gian phòng nồng nặc mùi dầu gió và mùi đệm cũ lâu ngày không phơi nắng.

Ông Hoà nằm đó, thân hình gầy guộc chìm nghỉm dưới lớp chăn bông mỏng màu cháo lòng. Nghe tiếng động, ông không quay đầu lại, đôi mắt đục ngầu chớp chậm rãi rồi nhắm tịt lại, vờ như đang chìm vào giấc ngủ. Nửa bên mặt ông bị giật méo mó, môi dưới trệch sang một bên.

Tôi kéo chiếc ghế gỗ thấp xuống ngang mép giường, ngồi thu mình lại. Trong bụng tôi dợn lên một nỗi áy náy. Tôi đang cố đào xới lại nỗi đau của một người già nằm liệt giường chỉ để tích cho đủ mấy chữ ký trên tập đơn này sao?

Nhưng rồi tôi vẫn mở chiếc túi vải, lấy ra tờ báo cáo thu chi quỹ bảo trì mà hôm hoà giải chị thư ký đã tách một bản đẩy sang cho tôi. Tôi dùng hai tay giữ phẳng tờ giấy, ghé sát vào tai ông, đọc chậm rãi từng từ bằng giọng đều đều như ngày trước vẫn đọc bảng kê hàng cho chị Thuý duyệt ở kho:

— Tổng số tiền quỹ đã chi là hai tỷ hai trăm tám mươi triệu đồng. Số dư hiện còn một tỷ chín trăm triệu. Trong đó, riêng ba khoản chi cho việc sửa chữa đường ống nước năm ngoái đã lên tới chín mươi lăm triệu đồng...

Khi những từ

— ban quản trị

vừa rơi khỏi miệng tôi, người ông Hoà đột nhiên co giật nhẹ. Đôi mắt nhắm tịt của ông mở bừng ra. Các đốt ngón tay phải khô khốc, gầy guộc của ông giơ lên, gõ gõ vào thành giường sắt từng tiếng *cốc, cốc* đều đặn. Mắt ông đảo sang góc phòng, nhìn đăm đắm cái bàn cờ tướng phủ miếng vải xô đã ngả vàng.

Ông há miệng, cố sức điều khiển khuôn mặt bị tê liệt. Từ vòm họng khô khốc ấy chỉ bật ra được ba tiếng rời rạc, không thành câu, như tiếng gió lùa qua kẽ cửa xót xa:

— Nó... nó... khoá...

Tôi mím chặt môi, bàn tay run run gấp cẩn thận tờ báo cáo cất lại vào túi vải. Tôi chắp tay chào ông rồi bước lùi ra khỏi gian phòng u uất.

Đứng ở đoạn hành lang hun hút gió, tôi lấy điện thoại bấm số của anh Vinh. Tiếng chuông reo lên ba hồi rồi giọng anh vang lên, lẫn trong tiếng còi xe inh ỏi ngoài đường:

— Cô Ngân à? Có chuyện gì thế?

— Anh Vinh

, tôi tì lưng vào bức tường vôi tróc mảng lớn,

— chuyện ông Hoà ngã ở cầu thang bộ năm ngoái... nhà anh có biết không?

Đầu dây bên kia im lặng một thoáng, rồi tiếng thở dài của anh Vinh truyền qua loa thoại:

— Biết chứ. Nhưng hồi đó ai cũng tưởng ông ấy bị đột quỵ sẵn rồi ngã. Dân trong toà nhà này ai chẳng nghĩ thế

.

— Không phải đâu anh

, tôi thì thầm, giọng nghẹn lại.

— Thẻ của ông ấy bị khoá ngay sau khi ông ấy lên tiếng đòi công khai quỹ bảo trì. Cú ngã đó là sau khi ông ấy phải leo bộ

.

Anh Vinh lặng đi rất lâu. Tiếng ồn ào của phố xá qua điện thoại như lùi ra xa, chỉ còn lại tiếng hít một hơi thật sâu của người đàn ông ở đầu dây bên kia. Tôi nghe trong tiếng thở ấy, anh đã hiểu cú ngã làm liệt nửa người ông lão không phải là rủi ro.

Tôi cúp máy, nghĩ về cánh cửa căn hộ của bác Thịnh dưới tầng mười hai, người vẫn nấu cháo trong cái nồi đất mang lên cho ông Hoà. Tôi siết chặt quai túi vải, đi về phía cầu thang.

---

Ba ngày sau, tôi ôm chiếc nồi đất đã rửa sạch đi lên tầng mười hai. Chiếc nồi gốm thô nhám nặng trịch trên hai tay, còn hâm hẩm nắng chiều phơi ngoài lan can.

Cửa nhà bác Thịnh mở toang. Bác đang đứng ngoài ban công, tay cầm chiếc đài nhỏ phát ra tiếng cải lương rè rè. Thấy tôi, bác gật đầu một cái rồi chỉ tay về phía gian phòng khách sạch bong.

Đúng lúc đó, chiếc điện thoại bàn ngoài hành lang đổ chuông dồn dập. Bác Thịnh bước nhanh ra nghe máy, bỏ lại tôi đứng một mình ngoài khoảng ban công lộng gió.

Ngay cạnh chân tôi là chiếc thùng gỗ đựng đồ nghề điện nước của bác. Và nằm chễm chệ trên mặt thùng chính là chiếc túi vải thô màu chàm của bác, cái túi đựng cuốn sổ tay bìa xanh. Cái miệng túi mở hé ra một khoảng nhỏ. Tay tôi tự nhiên run lên. Tôi biết, bên trong cái túi ấy có thứ gì. Chỉ cần nhón tay, rút thứ đó ra...

Chín cánh cửa vẫn đang đóng then cài ngoài kia. Con số 79 chữ ký như một tảng đá đè nặng lên ngực tôi mỗi đêm. Tay tôi vô thức đưa ra, ngón tay đã chạm vào mép vải thô nhám.

Tôi đứng chôn chân như thế hơn một phút. Gió ngoài trời thổi tạt qua ban công, làm gấu áo tôi tốc lên. Nhưng rồi, hình ảnh khuôn mặt méo xệch của ông Hoà và ánh mắt sợ hãi của dì Nụ lại hiện lên. Tôi rụt tay lại như vừa chạm vào lửa đỏ. Tôi ôm chặt chiếc nồi đất vào sát bụng, ôm bằng cả hai tay như ôm lấy một chút tự trọng cuối cùng, rồi quay vào phòng khách, nhẹ nhàng đặt chiếc nồi xuống mặt bàn gỗ.

Bác Thịnh đi từ hành lang vào, ánh mắt già nua liếc nhanh từ chiếc túi vải trên thùng gỗ sang vị trí tôi đang đứng. Bác không nói gì, chỉ giơ tay rút cây bút chì giắt sau tai ra, ngắm nghía rồi gài lại vào chỗ cũ.

Tôi nhìn bác, lấy lại giọng bình tĩnh:

— Bác Thịnh này, cái nồi này cháu xin phép ôm về nhà giữ thêm một ngày nữa. Sáng mai, cháu mang nồi lên nhà ông Hoà nấu bát cháo cá. Bác đi cùng cháu sang thăm ông ấy nhé?

Bác Thịnh nhìn tôi hồi lâu, gật đầu nhẹ một cái mà không đáp lời.

Tôi ôm chiếc nồi đất đi xuống cầu thang, bước chân khẽ trên từng bậc đá rửa. Về đến căn hộ nhỏ của mình, tôi đặt cẩn thận cái nồi lên kệ bếp lau sạch.

Đêm đó, dưới ánh đèn tuýp nhấp nháy của gian bếp, tôi trải tập đơn có 79 chữ ký cùng tờ báo cáo thu chi lên mặt bàn gỗ. Tôi cầm bút, nắn nót ghi thêm dòng chữ rõ ràng về sự việc ngày ông Hoà bị ngã, cùng tên của dì Nụ ở phần ghi chú. Xong xuôi, tôi xếp tất cả lại, nhét gọn vào chiếc túi vải của mình để sẵn ở đầu giường.

Tôi ngồi nhìn ngọn đèn đường hắt bóng qua khung cửa sổ. Trong lòng tôi dấy lên một niềm tin đinh ninh rằng, cái ngày ông Hoà ngã, chắc chắn phải có một dòng chữ nào đó nằm lại trong cuốn sổ trực ca của Toàn dưới bàn lễ tân. Và tôi tin, nếu chiều nay tôi tham lam mà lén lấy đi cái thứ trong chiếc túi vải của bác Thịnh, thì cả cái toà nhà này sẽ lại nghĩ tôi chẳng khác gì bà Kim.

Tôi nhắm mắt lại, tưởng tượng đến buổi sáng ngày mai. Khi tôi rút tờ báo cáo này ra ngay trước mặt ông Hoà, bác Thịnh ngồi bên bàn cờ ấy sẽ phản ứng thế nào?