Vệt vôi hình bàn tay

— Em biết chị khó xử. Nhưng họ hẹn sáng mười tám vào làm việc hiện trạng. Chị cho em nghỉ hai ngày, tiền lương em chịu. Chị dặn em chuyện chứng từ ngay từ hồi em mới vào phòng, em nhớ chứ. Lần này em cũng phải đòi cho ra cái giấy chứng nhận tường nguyên trạng

.

Chị Thuý thở dài, chiếc bút bi nắp xanh trong tay chị xoay tròn một vòng rồi hạ xuống góc đơn xin nghỉ phép. Chị ký nét mực xanh dằn mạnh, để lại một chấm đậm ở cuối chữ ký.

— Giữ cho kỹ cả phiếu đo lẫn biên lai thu tiền nếu có thuê bên ngoài. Cái công ty Tân Mỹ này chả ai thương em bằng chính em đâu. Mà này...

Chị dừng lại, liếc mắt ra cửa phòng kế toán đang khép hờ, nơi tiếng máy in laser vẫn chạy rè rè đều đặn.

— Cái tòa nhà em ở, người ta đang dồn em đấy à?

Tôi cầm lấy tờ đơn đã có chữ ký, cất gọn vào cặp. Gọng sắt của cái kẹp hóa đơn ban nãy vẫn còn để lại một vệt khuyết nhỏ trên mép giấy hồng. Chị Thuý không hỏi thêm, và tôi biết chị đã đoán đúng. Nhưng điều làm tim tôi thắt lại lúc bước ra khỏi phòng kế toán không phải là số tiền một triệu bị trừ, mà là câu hỏi đang quẩn quanh trong đầu: Sáng mai, khi đoàn kiểm tra bước qua cánh cửa gỗ ép nhà tôi, họ sẽ nhìn vệt vôi bong tróc ấy bằng con mắt nào?

---

Ông cán bộ địa chính rút chiếc thước dây bằng nhựa màu vàng ra khỏi hộp, kéo một đường xoạch dài đúng một mét hai. Đầu thước bằng kim loại va nhẹ vào lớp vữa bong, kêu một tiếng lách tách khô.

— Chị Ngân đứng gọn sang bên này một chút để đồng chí công an chụp ảnh hiện trạng

.

Tôi lùi lại nửa bước, lưng tựa vào cạnh bàn ăn. Tay phải tôi thọc sâu trong túi áo khoác xám, đầu ngón tay cái đè chặt lên nút bấm ghi âm của chiếc điện thoại. Băng keo dán mép túi áo cọ vào mu bàn tay ram ráp. Tôi hạ giọng xuống nửa bậc, đúng tông giọng tôi vẫn dùng khi trả lời điện thoại của khách hàng lúc họ đang gắt gỏng:

— Báo cáo các anh chị cán bộ, vệt này là vữa bong sẵn từ hôm tôi nhận nhà. Tôi chưa hề cho thợ chạm một mũi khoan nào vào đây. Các anh chị nhìn kỹ lớp gạch đỏ bên trong còn nguyên vệt vôi hồ từ thời bàn giao

.

Người cán bộ công an phường không đáp. Anh ta giơ chiếc máy ảnh kỹ thuật số nhỏ bằng bàn tay lên, tiếng tạch tạch vang lên liên tiếp ba lần. Ánh đèn flash lóe lên, hắt thẳng vào vệt vôi xám, làm lộ rõ những đường vân ngoằn ngoèo trông như một bàn tay xòe ra bám chặt lấy mảng tường.

Ở bàn ăn, người cán bộ thứ ba đang trải tờ biên bản kiểm tra hiện trạng ra mặt bàn. Tiếng ngòi bút kim loại sột soạt trên giấy carbon hai liên nghe lạnh ngắt.

— Nội dung phản ánh của cư dân là hộ 904 có dấu hiệu cải tạo, đục phá tường chịu lực

, người viết biên bản vừa ghi vừa nói, giọng đều đều như đọc nghị định.

— Đoàn kiểm tra ghi nhận hiện trạng có vệt bong tróc vữa kích thước mười lăm nhân hai mươi xentimét. Do chưa có bản vẽ hoàn công của tòa nhà để đối chiếu vị trí trục cột, đoàn chưa thể kết luận ngay tại chỗ. Trong thời hạn năm ngày, đoàn sẽ đối chiếu hồ sơ kết cấu rồi ra kết luận; nếu kết luận có đục vào tường chịu lực, chủ hộ phải có trách nhiệm hoàn trả nguyên trạng

.

— Hoàn trả nguyên trạng?

Tôi lặp lại ba chữ đó, cổ họng khô khốc.

— Nghĩa là sao ạ? Tôi có đục phá gì đâu mà hoàn trả?

— Biên bản này chỉ ghi nhận hiện trạng thôi, có kết luận vi phạm thì mới phải hoàn trả, cô Ngân ạ

, vị cán bộ địa chính gấp thước dây lại, tiếng nhựa nảy cái

— tách

.

— Giờ cô ký vào đây, giữ một bản. Muốn làm rõ thì cô lên ban quản trị xin bộ bản vẽ hoàn công có dấu đỏ gửi sang ủy ban để chúng tôi làm cơ sở kết luận

.

Tờ biên bản carbon màu hồng nhạt được đẩy về phía tôi. Chữ ký của tôi run run ở góc dưới cùng. Chiếc bút bi hết mực giữa chừng làm nét chữ

— Ngân

bị đứt đoạn, phải tô lại lần hai. Đoàn người rời đi, tiếng đế giày cao su của anh công an miết trên thảm chùi chân ở cửa nghe ken két. Tôi đứng lại một mình giữa phòng khách, nhìn dòng chữ

— phải có trách nhiệm hoàn trả nguyên trạng

in lờ mờ màu tím than trên liên carbon, và nghĩ đến cái tủ sắt nằm ở tầng trệt tòa nhà.

Bản vẽ hoàn công nằm trong tủ của ai, tôi biết rõ hơn ai hết.

---

Bà Kim không ngước mắt lên khi tôi bước vào phòng làm việc của ban quản trị. Bà đang dùng cái thìa nhôm nhỏ gạt váng trà trong chiếc ấm sứ Hải Dương. Mùi trà mạn đậm đặc, hăng ngái xộc thẳng vào mũi tôi.

— Bản vẽ hoàn công là tài sản chung của tòa nhà, cô Ngân ạ

, bà Kim nói thủng thẳng, tay nhấp một ngụm trà rồi để chén xuống khay gỗ kêu một tiếng

— cạch

.

— Nó nằm trong tủ hồ sơ sắt khoá đồng kia kìa. Quy chế hoạt động ghi rõ rồi: cư dân muốn tra cứu hay trích xuất bản vẽ phải làm đơn đề nghị bằng văn bản, Ban quản trị sẽ họp xem xét vào kỳ họp định kỳ cuối tháng

.

— Cuối tháng?

Tôi mở quyển phiếu thu ra, đặt ngay ngắn lên mép bàn làm việc của bà. Tôi rút bút, ghi rõ từng chữ: *10 giờ 15 phút, bà Hoàng Thị Kim từ chối cho mượn bản vẽ hoàn công*.

— Ủy ban phường cho tôi năm ngày để đối chiếu. Đến cuối tháng thì họ đã phải ra kết luận mà trong tay không có bản vẽ nào để đối chiếu rồi. Bà cho tôi mượn chụp lại trong vòng mười phút, tôi chịu mọi chi phí

.

Bà Kim xoay chùm chìa khóa tủ inox trên tay, những chiếc chìa va vào nhau kêu lách cách. Bà liếc nhìn cuốn sổ của tôi, khóe miệng hơi giật giật nhưng giọng vẫn dửng dưng:

— Quy định là quy định. Tôi không có quyền tự mở tủ khi chưa có biên bản họp

.

Góc phòng, Toàn - trưởng ca bảo vệ toà B - đang ngồi trước cuốn sổ trực ca màu đen. Tay Toàn lật lật các trang giấy, ngón tay trỏ dò theo cột ghi ngày tháng. Nghe tiếng bà Kim, ngón tay anh khựng lại ở hàng ghi ngày mười hai tháng trước. Toàn mím chặt môi, ánh mắt đảo nhanh về phía tôi rồi bất ngờ gập mạnh cuốn sổ lại, đè cả hai bàn tay lên bìa sổ như thể sợ ai nhìn thấy dòng chữ bên trong.

Tôi không nói thêm một câu nào. Tôi gấp quyển phiếu thu, bước thẳng ra sảnh thang máy tầng một.

Đứng ở bàn lễ tân, tay tôi siết chặt tờ biên bản kiểm tra của phường, vuốt đi vuốt lại những mép giấy bị xoăn cho thật thẳng. Nước mắt chực trào ra nhưng tôi cắn chặt môi giữ lại.

— Cô Ngân đấy à? Làm sao mà mặt mũi tái mét đi thế kia?

Anh Vinh bước ra khỏi cabin thang máy, tay xách chiếc túi tài liệu bằng da đã sờn mép. Anh dừng lại cạnh tôi, mắt liếc nhanh qua tiêu đề tờ giấy màu hồng trên tay tôi.

— Mấy ông phường vào rồi à?

Anh hạ giọng hỏi.

— Họ vừa lập biên bản xong anh ạ

, tôi nuốt nghẹn.

— Họ đòi bản vẽ hoàn công để đối chiếu xem bức tường vệt vôi kia có phải tường chịu lực không. Bà Kim nhất quyết không mở tủ sắt, đòi chờ họp ban quản trị cuối tháng

.

Anh Vinh hừ nhẹ một tiếng trong cổ họng, chiếc túi da trên tay anh đung đưa.

— Tủ sắt khóa đồng của bà Kim chứ gì? Mấy người đó giữ bộ bản vẽ đấy như giữ cái chìa khóa để xỏ mũi cư dân vậy

. Anh Vinh nhìn quanh sảnh một lượt rồi ghé sát tai tôi:

— Chiều tầm năm rưỡi tôi mang sang nhà cô. Nhà tôi còn giữ một bộ bản vẽ hoàn công copy từ hồi nhận nhà với bên chủ đầu tư. Để xem cái tường ngăn mười phân ấy có đụng được vào sợi râu thép nào của hệ khung bê tông không

.

Nhìn lưng anh Vinh đi về phía bãi xe, tôi ôm chặt tờ biên bản vào ngực. Một bộ bản vẽ copy của nhà hàng xóm, không con dấu đỏ của ban quản trị, liệu có đủ sức đứng vững trước mặt đoàn kiểm tra ủy ban phường hôm đối chiếu?

---

Nét bút mực đỏ của anh Vinh đè lên bản vẽ kỹ thuật khổ A3, để lại một đường ranh giới rõ mồn một giữa những ô lưới cột dầm chi chít nét in.

— Cô nhìn kỹ chỗ này

, anh Vinh gõ đầu chiếc bút thử điện xuống mặt bàn ăn.

— Trục C4 đến C5 là cột chịu lực đúc bê tông mác ba trăm. Tường nhà cô nằm ở trục ngang N2, là tường ngăn xây gạch hollo dày mười xentimét, chèn vữa mác mười. Bức tường này không mang bất kỳ tải trọng đứng nào của tòa nhà cả. Cái vệt vôi bong kia chỉ là lớp vữa trát mặt ngoài bị ẩm do thấm nhẹ từ hộp kỹ thuật

.

Tôi ghé sát mắt xuống mặt bản vẽ. Mùi mực in offset cũ kỹ lẫn mùi giấy hồ mốc bốc lên. Bé Mây đứng hẳn lên cái ghế nhựa đỏ, hai bàn tay nhỏ xíu bấu chặt lấy gấu áo sơ mi của tôi, đôi mắt tròn xoe nhìn theo từng nhịp di chuyển của đầu bút anh Vinh.

— Nhưng anh Vinh này

, tôi ngẩng lên, lòng vẫn phập phồng.

— Tờ giấy này là bản copy, bên phường họ có chấp nhận không?

— Một mình bản vẽ này thì họ chưa tin đâu

, anh Vinh lấy từ trong cặp ra một tập hồ sơ khác, đẩy về phía tôi.

— Chiều nay tôi đã gọi bên công ty kiểm định xây dựng độc lập sang đo bức tường nhà cô. Đây là phiếu đo siêu âm độ bê tông và độ bóc tách bề mặt họ vừa lập cho nhà cô, đúng cái phiếu một triệu hai cô vừa trả. Cô cầm luôn cái ảnh hiện trạng ngày bàn giao căn hộ này, có chữ ký của đại diện chủ đầu tư ghi rõ 'bề mặt tường gạch ngăn chưa hoàn thiện'. Gom cả ba thứ này lại: bản vẽ copy, phiếu đo kiểm, và ảnh bàn giao. Để xem bên ủy ban họ cãi vào đâu được

.

Tôi nhìn tập hồ sơ nằm cộm lên trên mặt bàn ăn. Khuya đó, sau khi anh Vinh về và bé Mây đã ngủ say, tôi ngồi một mình dưới ánh đèn tuýp vàng ở góc bếp.

Tôi mở quyển phiếu thu ra. Mặt sau mấy tờ phiếu đã ố vàng ở mép. Tôi cầm bút, cẩn thận viết từng dòng:

*- Ngày 18: Tiền công nghỉ hai ngày không lương: 1.000.000 đồng.*

*- Tiền đo kiểm độc lập và trích xuất hồ sơ: 1.200.000 đồng.*

*- Giờ đoàn kiểm tra vào: 9 giờ 30 phút sáng.*

Nhìn những con số lẻ loi nằm thẳng hàng trên trang giấy, ngực tôi tức lên một cơn đau nghẹn. Hai triệu hai trăm nghìn đồng, đúng bằng tiền sữa và tiền học bán trú một tháng của con Mây. Biên bản của phường vẫn treo trên vách, kết luận cuối cùng chưa có, tiền bạc và ngày công đã trôi theo những lời phản ánh vô hình.

Tôi lật sang trang sau của quyển sổ. Góc bàn ăn, cái nồi đất nấu cháo bác Thịnh để lại từ hôm tôi ốm hồi tháng Tám đã rửa sạch khô ráo, nằm im lìm chờ tôi mang lên trả. Trên trang vừa lật, dòng chữ tôi ghi từ cái đêm hạ sốt tháng trước vẫn còn nguyên nét mực: *Bác Thịnh có một cuốn sổ bìa xanh.*

Tôi gấp quyển phiếu thu lại, miết nhẹ tay lên bìa. Phường sẽ ra kết luận thế nào về bức tường nhà tôi khi hết hạn năm ngày, tôi chưa biết. Nhưng cái nồi đất này phải mang lên trả, và căn hộ tầng mười hai, nơi có cuốn sổ bìa xanh, chắc chắn là chỗ tôi phải bước tới.