Không vào quỹ nào

Đúng lúc đó, chú Thạo từ phòng bên bước sang. Vạt áo đồng phục của chú hơi xộc xệch, tay cầm cặp tài liệu dày cộp. Tôi giật mình rụt tay lại, quay sang, cố nở một nụ cười rồi hỏi vòng vo:

— Chú Thạo này, cháu đối chiếu sổ bên kế toán thì thấy tiền thu hàng rong mấy tuần rồi không ghi tên khoản. Chú cho cháu hỏi khoản ấy bên mình xếp vào mục nào để cháu dễ theo dõi?

Chú Thạo dừng khựng lại. Đôi mắt chú nhìn thẳng vào mặt tôi, không chớp. Chú không trả lời ngay. Bàn tay chú đặt lên mép cặp, kéo khoá một tiếng xoẹt khô khốc giữa căn phòng yên tĩnh. Chú đóng sập nắp cặp lại, kẹp chặt vào hông rồi buông một câu xám ngắt:

— Cậu cứ làm đúng việc của cậu đi

.

Chú quay lưng đi thẳng ra hành lang, tiếng đế giày nện xuống nền gạch vang lên đều đặn rồi chìm nghỉm. Tôi đứng lại bên bàn kế toán, nhìn cuốn sổ quỹ đang mở trơ ra trước mặt. Tiền không vào sổ, không phiếu thu. Tôi gấp cuốn sổ quỹ lại, đẩy trả về phía chị kế toán.

---

Những tuần sau đó, quanh khu chợ Ba Cây, mưa dầm bắt đầu sụt sùi khiến lòng đường lúc nào cũng ướt nhẹp. Tôi ngồi ở ghế phụ, nhìn qua tấm kính chắn gió nhoè nước. Anh Hào ngồi bên ghế lái, chìa bàn tay to dày ra đón lấy xấp tiền từ tay tôi.

Anh đếm từng tờ, ngón tay cái miết mép tiền soàn soạt rồi thản nhiên nhét gọn vào chiếc cặp da đặt trên bệ ca bin. Anh chẳng nói một câu, cũng không hề hỏi sổ sách. Tôi mở cửa bước xuống, đứng dầm chân dưới lề đường, hai bàn tay trống không, nhìn cánh cửa xe đóng sầm lại sau lưng.

Quyển vở học sinh mua ngoài cổng trường, tôi gập lại, giấu dưới tập giấy trắng in danh sách. Đi đến hộ nào, tôi ghi tỉ mỉ hộ ấy. Thu của ai, bao nhiêu tiền, ngày nào. Khi quay ra ca bin đưa đủ tiền cho anh Hào xong xuôi, tôi mới lén lút dạt ra một góc lề đường, rút cây bút bi ra, nheo mắt chép thêm mấy chữ nhỏ xíu ở góc lề vở: đã đưa anh Hào, đưa tại xe tải.

Lúc tôi tạt qua gánh bún của cô Tuyết, thấy tôi rút bút ghi ghi chép chép tên mình vào mép tờ giấy, cô ngẩng lên nhìn tôi một thoáng:

— Lại ghi à cậu? Tuần này tôi gom mãi mới đủ đấy, đừng có ghi sổ đòi thêm tội nghiệp

.

Tôi không đáp được, lẳng lặng bước đi. Bẩy tuần trôi qua. Những con số nằm ngăn nắp trên đường kẻ ngang của quyển vở học sinh. Tên từng người, từng dòng tiền lẻ gom góp từ gánh bún, lồng gà, thúng rau. Bấm máy tính cộng lại, vừa tròn mười sáu triệu tám trăm nghìn đồng. Toàn bộ số tiền đó đã nằm gọn trong cặp da của anh Hào.

Cuối tháng, tôi nhận phong bì lương bốn triệu hai. Tôi cầm về nhà trọ ở ngõ Cầu Tre, rút ra hai triệu đồng đưa cho mẹ. Mẹ nhận lấy, không nói một lời, lặng lẽ cất chỗ tiền vào túi áo trong.

Bữa cơm chiều diễn ra trong tiếng đũa chạm vào bát sứ lách cách. Ăn xong, mẹ khoác chiếc áo khoác cũ rồi lặng lẽ đi ra đầu ngõ. Tôi nằm trên phản gỗ, nhìn ánh đèn đường hắt qua khe cửa sổ, tai lắng nghe tiếng cánh cửa sắt nhà ai chao đi chao lại dưới gió đêm. Khuya muộn mẹ mới về, tiếng bước chân nhẹ bẫng dừng lại ngoài hiên trước khi tiếng then cửa gỗ nhà mình vang lên khô khốc. Quyển vở ghi chép vẫn nằm trong cặp tôi, nặng trịch. Tôi với tay kéo cặp lại sát phản, nhét xuống dưới gối.

---

Sáng thứ Sáu của tuần thứ bảy, căn phòng đội trật tự ngột ngạt mùi khói thuốc. Anh Hào ngồi sau bàn làm việc, cầm ly trà nguội uống từng ngụm nhỏ. Tôi bước lại gần, rút tập giấy trắng ghi danh sách hai mươi bốn hộ đặt nhẹ lên mặt bàn gỗ, ngay trước mặt anh.

— Từ tuần này em xin thôi không đi thu nữa anh Hào

, tôi cố giữ cho giọng mình không run.

— Nếu đội bắt buộc phải đi thu khoản này, xin anh cho em cái lệnh bằng giấy

.

Anh Hào ngừng uống trà. Anh không giận dữ, cũng chẳng đập bàn. Anh thong thả cất tập giấy trắng vào ngăn bàn kéo, rồi với tay mở cuốn sổ công tác của đội ra. Anh cầm bút, viết tên Nguyễn Minh Tín vào danh sách đội tiếp sức tham gia hội thao khối cơ quan phường.

Anh gạt cuốn sổ sang mép bàn, ngước mắt nhìn tôi bằng vẻ mặt thản nhiên:

— Hội thao phường thì phải có người của đội mình chạy chứ, cậu không chạy thì ai chạy?

Tôi đứng đơ người. Quyển vở học sinh vẫn kẹp chặt dưới nách tôi, qua lớp áo thấy lạnh ngắt. Tôi hiểu cái tên vừa viết vào sổ đó nghĩa là gì. Tôi vẫn còn mắc nợ anh một cái ghế trong cái đội này, và anh vừa khoá chặt đường lùi của tôi bằng một việc tưởng như chẳng liên quan.

Tôi đi ra hành lang, trong lòng nặng trĩu. Chuyên đang đứng tựa vào ban công nhìn xuống khoảng sân rộng. Thấy tôi bước ra, cậu ta dáo dác nhìn quanh một lượt rồi xê lại gần, nói nhỏ vào tai tôi:

— Anh nên nhận chạy cho êm anh Tín ạ. Ngáng đầu xe người ta lúc này không xong đâu

.

Tôi không đáp, lẳng lặng bước xuống cầu thang.

Chiều hôm đó, tôi đạp xe ra dốc cổng chợ phía đường Kho Muối. Mùa này dốc chợ đông kịt người, tiếng mặc cả lẫn trong tiếng xe máy gầm rú. Anh Sửu thấy tôi đi tới liền đứng dậy nhường chỗ. Bà Chắt đang ngồi trên chiếc ghế nhựa lót miếng bao tải, miệng nhai trầu tóp tép nhanh hơn thường lệ.

Cả hai người cùng ngước lên nhìn tôi. Đôi mắt họ hấp háy, đầy lo âu, nhìn tôi như thể vẫn chưa đoán nổi rốt cuộc tôi đang đứng về phía nào.

— Tuần này...

anh Sửu hất hàm, giọng ngập ngừng.

— Tuần này còn phải nộp nữa không hả cậu?

Tôi đứng đó, tay kẹp chặt chiếc cặp có quyển vở học sinh bên trong. Tôi nhìn bà Chắt, nhìn anh Sửu, rồi nhìn dải chợ dốc ngược đầy bùn đất. Bàn tay tôi bóp chặt lấy quai cặp, không làm sao thốt ra nổi một câu trả lời. Tôi đã dừng tay mình lại rồi, nhưng hai mươi bốn hộ gia đình này vẫn đang chờ để nộp. Nếu tuần này, cả hai mươi bốn người cùng không nộp một đồng nào nữa, chuyện gì sẽ đổ xuống cái dốc chợ này đây?