Cái cân trong kho và ba trang bị xé

— Hôm kia các chú kéo về đây, có đưa cho tôi tờ giấy nào đâu mà bảo có

.

— Không có giấy thì không giải quyết được

.

Mẹ tôi ngập ngừng chừng vài giây, rồi lại bước tới nửa bước, khẽ khàng:

— Tôi xin lấy chiếc xe về chở nốt chuyến ổi sớm, chú cho tôi dắt ra

.

Chuyên vẫn giữ nguyên vẻ mặt trơ lì, lặp lại cộc lốc:

— Không có giấy thì không trả

.

Mẹ tôi thôi hỏi. Mẹ từ từ lùi lại, nép sát vào bức tường cạnh chiếc xe của mình, bờ vai gầy so lại trong manh áo cộc tay màu chàm đã sờn rách ở nẹp cổ. Hai người giữ kho, tôi chưa biết tên, ngồi trên hai cái ghế nhựa đỏ rút ra từ chồng ghế xếp ở góc tối, tay giữ cái điếu cày, nõ còn khói. Họ nhìn mẹ tôi như nhìn một người đàn bà buôn thúng bán mẹt mà cả chợ đã nhẵn mặt, rồi lia mắt sang bộ đồng phục trật tự đô thị còn phẳng nếp trên người tôi. Hai người nhìn nhau, một người nhếch miệng, người kia gật nhẹ. Tôi đoán họ nghĩ tôi mò xuống đây chỉ để dỗ mẹ mình cuốn gói đi về cho đỡ chướng mắt.

Tôi bước tới, dừng cách Chuyên ba bước chân. Tôi nhìn thẳng vào cậu ta, nhắc lại từng từ:

— Cậu bảo không có giấy thì không trả?

Chuyên hơi giật mình, mày nhíu lại:

— Quy định của đội từ trước tới nay thế rồi, anh Tín

.

— Ai là người giữ giấy tờ của chiếc xe này?

— Anh Hào giữ chìa khoá kho, việc giấy má anh ấy nắm

.

Tôi không nói thêm một lời nào nữa, chọn chỗ đứng lại ngay cạnh mẹ tôi, đối diện với Chuyên. Cậu ta nhìn vị trí tôi vừa chọn, nét mặt thoáng vẻ ngỡ ngàng rồi chuyển sang khó chịu. Đứng ở đây, nghĩa là tôi đã chọn đứng về phía người đàn bà đang nép sát tường kia, chứ không phải đứng cùng hàng với người của đội.

Ngoài hành lang có tiếng gót giày da nện xuống, cồm cộp, mỗi lúc một gần. Lại Văn Hào bước qua bậu cửa. Vừa vào tới nơi, Hào dừng bước, ánh mắt sắc lẹm dừng lại trên mặt tôi lâu hơn bình thường. Anh ta không nói gì, cứ đứng đó nhìn trừng trừng, như thể đang chờ tôi thấy chột dạ mà tự động cúi đầu rút lui.

Tôi nuốt khan, ghìm cái run đang dâng lên cổ. Tôi nhìn thẳng vào đội phó:

— Anh Hào, cho em hỏi số biên bản tạm giữ của chiếc xe khung sắt sơn xanh này là số bao nhiêu?

Hào nheo mắt:

— Cậu hỏi cái đấy làm gì?

— Em muốn biết số biên bản của phương tiện đang giữ trong kho

.

— Cậu mới vào đội mấy ngày, chưa đến lượt cậu đi hỏi giấy tờ

.

Tôi hít một hơi thật sâu, giọng nói rõ ràng từng tiếng, đưa ra tuần tự những quy định mà tôi đã học thuộc lòng suốt đêm qua:

— Khi tạm giữ tang vật hoặc phương tiện, người có thẩm quyền phải lập biên bản ngay tại thời điểm xử lý, giao cho người vi phạm một bản và lưu hồ sơ một bản. Việc tạm giữ hàng hoá, phương tiện mà không lập biên bản theo trình tự quy định là vi phạm pháp luật về xử lý vi phạm hành chính, người ra lệnh tạm giữ phải chịu trách nhiệm hoàn toàn trước cơ quan cấp trên và trước pháp luật

.

Trong kho không ai nói gì. Hai người giữ kho ngồi trên chồng ghế nhựa buông thõng điếu cày xuống nền gạch, mắt mở to nhìn tôi. Chuyên đứng dạt hẳn sang một bên mép bàn, miệng hé mở mà không thốt ra được chữ nào.

Hào ho khan một tiếng thật mạnh, cổ họng giật giật. Anh ta nhìn tôi thêm vài giây, rồi không đáp một lời, quay ngoắt người bước nhanh ra ngoài hiên. Tôi nhìn qua khung cửa sổ chấn song gỗ, thấy anh ta đứng dựa vào lan can sắt, tay run run quẹt diêm châm thuốc. Khói thuốc phả ra, tan chậm dưới bóng rặng xà cừ.

Hút được nửa điếu thuốc, Hào gạt tàn xuống đất rồi quay trở vào trong kho. Anh ta không nhìn tôi nữa, chỉ hất cằm về phía Chuyên:

— Cho bà ấy lấy cái cân với sọt quả còn tươi ra. Xe thì để đấy đã

.

Chuyên vội vàng gật đầu:

— Vâng, anh

.

Mẹ tôi run rẩy bước lại gần xà nhà, giơ hai tay gỡ chiếc cân đồng hồ có mặt kính nứt một đường dài từ số hai sang số năm ra khỏi chiếc đinh mười phân. Vết nứt ấy có từ cái đợt chợ dời tạm sang bãi đất bên cầu treo, trời đổ mưa dông, mẹ vội kéo bạt che giỏ cam sành nên va cạnh bàn cân vào tay lái xe thồ. Lần đó mẹ không dám thay mặt kính mới vì sợ tốn mấy chục nghìn tiền công ngoài tiệm đồng hồ, chỉ lấy mẩu băng dính dán đè lên. Bụi chợ nhiều năm bám chặt vào mép băng dính thành một vệt đen mờ, nhưng kim đỏ bên trong vẫn nhảy đều mỗi bận đặt quả lên đĩa nhôm. Mẹ ôm chiếc cân vào lòng, cúi xuống bê sọt ổi còn sót lại từ sáng hôm kia, từng bước đi ra phía cổng kho.

Ở ngoài cổng, ông Tạc đứng dựa vào chiếc xe máy Dream cũ, tay kẹp điếu thuốc rê khét lẹt, bên cạnh là chị Hoè, đôi quang gánh không đặt dưới chân. Cả hai đứng nguyên chỗ từ nãy đến giờ, nhìn chăm chú vào bên trong. Thấy mẹ tôi ôm cái cân bước ra, ông Tạc nhổ toẹt bãi nước bọt xuống rãnh nước, lẩm bẩm vừa đủ nghe:

— Thằng Tín con cô Sen gớm thật

.

---

Chiều muộn buông xuống góc chợ Ba Cây. Dưới gốc bàng cụt ngọn giữa sân chợ, phía ngã ba rẽ vào đường Kho Muối, mẹ tôi đã dọn xong một góc nhỏ. Chiếc cân đồng hồ mặt nứt được treo cẩn thận lên một nhánh bàng là là sát mặt đất, bên dưới trải tấm mẹt rách bày chừng chục ký ổi và mấy nải chuối tiêu lốm đốm trứng cuốc. Mẹ ngồi trên chiếc ghế đòn thấp, tay cầm quạt nan phe phẩy xua ruồi.

Tôi ngồi ở quán nước chè chén của bà Tho ngay sát cổng chợ, chiếc ghế nhựa thấp làm hai đầu gối tôi nhô lên ngang bụng. Bà Tho cầm chiếc ấm tích bọc trong giỏ tre, rót thêm nước vào cốc sành của tôi dù trong cốc vẫn còn lưng lưng. Mắt bà không nhìn vào mặt tôi, mà cứ đưa về phía mẹ tôi đang cặm cụi lau từng quả ổi dưới gốc bàng.

Ông Tạc xách cái xô nhựa đựng mấy con cá mè ranh đi ngang qua, dừng lại trước bàn nước. Ông ta nhìn tôi:

— Lấy được cái cân về cho mẹ mày bán thế là may rồi, cầm lấy mà về nghỉ đi

.

Tôi nhìn ông Tạc:

— Còn cái xe thì sao hả ông?

— Xe à? Đòi cả cái xe thì có mà đòi đến tết

.

— Xe cá của ông cũng đang nằm trong cái kho ấy, ông không định lên đòi à?

Chị Hoè ngồi xổm gần đó, nghe tôi hỏi thì ngẩng đầu lên, đưa mắt nhìn nhanh sang phía ông Tạc như dò xét xem có nên mở miệng hay không.

Ông Tạc nhếch mép, buông con dao đánh vảy vào lòng xô:

— Xe cá của tôi đang nằm trong cái kho ấy đây chứ đâu, mà ngày trước cũng từng nằm cả tuần trời rồi. Cũng có ai đưa cho mảnh giấy lận lưng nào đâu. Thôi, chuyện cũ rích rồi, nhắc lại làm đéo gì cho nhọc xác

.

Bà Tho đặt ấm tích xuống bàn, thở dài đánh thượt một tiếng nhưng vẫn im lặng, tay với lấy chiếc khăn ẩm lau đi lau lại cái mặt bàn gỗ đã mòn vẹt mép. Tôi nhìn những người buôn bán quanh ngã ba này, từ cái liếc mắt của chị Hoè đến thái độ buông xuôi của ông Tạc, chợt nhận ra việc bị hốt đồ vào kho mà không có biên bản là thứ mà người ở cái chợ này đã nếm trải từ lâu, nếm nhiều đến mức coi đó là chuyện đương nhiên như mưa nắng ngoài trời, chẳng ai buồn mở miệng đi đòi một tờ giấy lộn.

Nhưng trong kho ấy đâu phải chỉ có một chiếc xe đẩy của mẹ tôi. Mấy chiếc xe sắt dựng sát tường trong kho ấy rốt cuộc là của những ai, và trên trụ sở phường người ta quản lý chúng bằng cách nào?

---

Chiều hôm sau, cơn mưa rào trái mùa đổ ập xuống mái tôn trụ sở phường, rào rào trên đầu. Phòng làm việc của đội trật tự đô thị vắng tanh vì mọi người đều đã tản ra các chốt ngoài phố từ sớm.

Tôi kiễng chân, vươn tay lên nóc chiếc tủ hồ sơ bằng sắt sơn màu xám xịt đặt ở góc phòng. Bụi bám một lớp dày trên đầu ngón tay tôi khi chạm vào gáy một cuốn sổ dày cộp. Tôi kéo nó xuống. Đó là cuốn sổ tạm giữ bìa xanh, góc bìa đã sờn rách để lộ lớp bìa carton vàng ố bên trong.

— Anh Tín lấy sổ đấy làm gì?

Tiếng Chuyên hỏi ngay sau lưng làm tôi giật mình. Tôi quay lại, thấy Chuyên đang đứng ở bậu cửa phòng, trên người khoác chiếc áo mưa cánh dơi màu xanh bộ đội còn ướt sũng nước, nước rỏ tong tong xuống nền gạch hoa. Cậu ta quay về lấy món đồ bỏ quên.

Tôi đứng thẳng người, hai tay cầm chắc cuốn sổ bìa xanh, ngón tay khẽ miết lên mép giấy, giọng nói bình thản:

— Anh lấy để xem mẫu ghi sổ tạm giữ thế nào cho đúng quy cách, đợt tới còn vào việc

.

Chuyên bước vào trong phòng, mắt dán chặt vào cuốn sổ trên tay tôi:

— Sổ đấy anh Hào quản, anh ấy không thích người khác tự tiện động vào đâu

.

— Anh xem xong sẽ để lại đúng chỗ

.

Tôi không đứng lại đôi co với Chuyên nữa mà cầm cuốn sổ đi thẳng ra phía sau dãy nhà làm việc, tiến về phía kho tạm giữ. Chuyên lẳng lặng đi sau tôi, không nói gì, nhưng không bỏ đi. Đến cửa kho, cậu ta đứng lại cạnh chiếc xe máy cá nhân dựng dưới mái hiên, nhìn theo tôi qua màn mưa.

Kho tạm giữ tối nhờ nhờ. Tôi lật giở từng trang của cuốn sổ bìa xanh dưới ánh sáng hắt vào từ cửa chính. Những dòng chữ viết tay bằng mực xanh ghi chép về các vụ giữ loa đài, biển quảng cáo, bàn ghế nhựa từ năm ngoái hiện ra lộn xộn.

Tôi bước lại gần vách tường phía trong cùng, nơi có sáu chiếc xe đẩy khung sắt sơn xanh và xám đang nằm phủ bụi. Tôi cúi xuống nhìn kỹ từng chiếc xe. Không có một mảnh giấy đánh dấu, không có biển số, không có bất kỳ con số nào được sơn hay khắc lên khung sắt. Tôi lật tìm toàn bộ các trang trong cuốn sổ tạm giữ: tuyệt nhiên không có lấy một dòng nào nhắc đến sáu chiếc xe đẩy.

Lật đến khoảng giữa cuốn sổ, tay tôi khựng lại.

Ở phần gáy sách, có ba trang giấy bị xé toạc. Những đường răng cưa nham nhở màu trắng đục lộ ra, mép giấy xé còn dính chặt vào đường chỉ khâu gáy sổ. Tôi đưa ngón tay sờ lên vết rách, mép giấy ram ráp cọ vào đầu ngón tay.

Tôi rút cuốn vở ghi chép cá nhân nhét trong túi quần ra, mở trang giấy trắng, cẩn thận đặt ngòi bút bi chép lại số thứ tự in sẵn ở góc trên của trang giấy liền trước chỗ bị xé, và số thứ tự của trang giấy liền ngay sau vết rách. Hai con số không liền nhau. Giữa chúng hụt đi ba số.

Gấp cuốn vở lại, tôi bước ra khỏi kho, đi thẳng về phòng làm việc. Chuyên vẫn đứng tựa vào chiếc xe máy ngoài hiên, mắt nhìn trừng trừng vào cuốn vở tôi đang kẹp bên sườn rồi vội vã quay mặt đi chỗ khác khi ánh mắt chúng tôi giao nhau. Hẳn cậu ta biết tôi vừa đọc những gì, nhưng sự im lặng lấm lét của cậu ta cho thấy cậu ta sợ bị vạ lây vào việc này hơn là sợ tôi.

Tôi trèo lên mép ghế, đặt cuốn sổ tạm giữ bìa xanh về vị trí cũ trên nóc tủ sắt, mép sổ được căn thẳng tắp với mép tủ như lúc ban đầu, không lệch một ly.

Sáu chiếc xe đẩy trong góc kho không có lấy một dòng lai lịch. Ba trang sổ thì đã bị xé. Tôi cất cuốn vở vào túi, nghĩ đến lúc hỏi những con số ấy trước mặt bà con chợ Ba Cây, không biết ai sẽ là người trả lời.