Tập giấy trắng và hai mươi bốn hộ

Xâu chìa khóa trên ngón tay anh Hào đột ngột dừng lại. Anh ta ngẩng lên, nhìn thẳng vào mặt tôi lâu hơn bình thường. Ánh mắt đó chầm chậm lướt từ trán xuống cằm tôi, giống như cái nhìn của một người chủ đang đánh giá lại giá trị của món đồ vừa mua về.

— Đây là tiền thỏa thuận cho người ta đỡ bị dẹp

, giọng anh ta trầm xuống, nhịp điệu thong thả nhưng nặng trịch,

— Cậu ngồi được vào cái ghế này, có phải tự dưng mà ngồi được không? Ai lo cho cậu vào đội, cậu còn nhớ chứ?

Cái ngột ngạt của căn phòng như dồn hết vào lồng ngực tôi. Cửa sổ mở ra hướng sân phường, tiếng còi xe ngoài đường lớn vọng vào nghe xa xăm. Tôi biết nếu chối ngay lúc này, cái phù hiệu trật tự trên tay áo tôi sẽ bị tháo xuống ngay trong ngày mai. Tôi không nói thêm được câu nào, cầm lấy tập giấy trắng với bản danh sách rồi đứng dậy đi ra.

---

Chiều thứ Tư, nắng hầm hập trên con dốc dẫn ra cổng phía đường Kho Muối. Tôi mang theo tập giấy trắng và cuốn sổ ghi chép, bắt đầu vòng thu đầu tiên.

Cô Tuyết ngồi bên gánh bún riêu nghi ngút khói. Thấy tôi đi tới, cô dừng tay vá, không ngẩng mặt lên nhìn. Cô cúi thấp xuống chan bát bún cho khách, tay trái luồn vào túi tạp dề lấy ra tờ một trăm nghìn đã gấp làm tư, đưa qua thành nồi bún đang bốc hơi. Tôi đón lấy tờ tiền ám mùi mỡ hành, ngón tay run nhẹ.

— Cháu cảm ơn cô

, tôi khàn giọng nói, tay miết phẳng tờ tiền, đếm lại hai lần rồi mới ghi vào sổ. Cô Tuyết không đáp, chỉ cúi đầu múc tiếp nước dùng, tiếng vá va vào thành nồi nhôm nghe chói tai.

Lên đến giữa dốc cổng, bà Chắt đang ngồi bên mẹt trầu tem sẵn. Nắng chiều rọi thẳng vào mép mẹt trầu khô xơ xác. Bà Chắt nhìn xuống mấy miếng cau nhai dở, không ngước lên nhìn tôi lấy một giây. Bà rút tờ tiền đặt cạch lên mép mẹt, tay run run vuốt lại nếp gấp rồi đẩy nhẹ về phía tôi. Mấy hộ gánh rong xung quanh thấy tôi đi tới cũng lặng lẽ móc tiền đưa qua. Họ không chửi bới, không phân trần, chỉ đưa tiền xong là quay mặt đi chỗ khác, tiếp tục đếm mấy cọng hành, nhặt mấy lá rau sâu như thể tôi là một bóng ma vô hình.

Tôi bước tiếp về phía quán nước bà Tho ở góc chợ. Bà Tho kéo vội chiếc ghế nhựa vào sát thùng xốp đựng nước đá, xoay hẳn lưng ra phía mặt đường lớn. Cái quay lưng lạnh ngắt ấy làm tôi khựng lại. Tôi nhận ra rất rõ, cái tiếng

— cậu Tín

đàng hoàng mà người ta gọi tôi hôm trả xe tải hai tuần trước đã hoàn toàn biến mất. Giờ đây, trong mắt những người bán hàng rong này, tôi cũng chỉ là một đứa đi thu tiền, cùng một giuộc với chiếc xe tải trắng của đội kia.

Đến năm giờ chiều, tôi đứng tựa vào thành chiếc xe tải của đội đang đỗ ở góc sân. Tổng cộng hai triệu bốn trăm nghìn đồng nằm gọn trong túi áo ngực tôi. Anh Hào đang ngồi trong ca bin xe tải, cửa kính hạ xuống một nửa. Anh ta chìa bàn tay to bản, thô ráp ra ngoài.

Tôi móc toàn bộ số tiền vừa thu được, đếm lại lần cuối rồi đưa hết cho anh Hào. Anh ta cầm lấy tập tiền, không cần đếm lại, dằn thẳng vào chiếc cặp táp da đen để ở ghế phụ rồi kéo khóa đánh roẹt một tiếng.

Chuyên đứng cạnh chiếc xe máy của cậu ta, nhìn tôi, thở dài một tiếng nhỏ rồi nói giọng tỉnh queo:

— Anh Tín đừng nghĩ nhiều. Ai mới vào đội cũng phải đi thu mấy tuần như thế cả thôi

.

Tôi đứng im nhìn chiếc xe tải chầm chậm lăn bánh ra khỏi cổng. Hai triệu bốn trăm nghìn đồng đã chui tọt vào chiếc cặp da của anh Hào, không một biên lai, không một tờ giấy chứng từ.

---

Đêm đó, ngõ Cầu Tre lọt thỏm trong cái tĩnh lặng của khu xóm trọ nghèo. Gió đêm mang mùi nước sông lẫn mùi xà phòng giặt xộc vào sân gạch.

Mẹ tôi, bà Sen, đang ngồi ở góc sân úp mấy cái sọt nhựa màu xanh dựng vào chân tường. Tiếng sọt nhựa va vào nhau lạch cạch vang lên đều đặn. Tôi ngồi xuống bậu cửa, đặt tập giấy trắng lên đầu gối.

— Mẹ ơi

, tôi lên tiếng, giọng lẫn vào tiếng dế kêu ngoài bờ rào,

— Con định làm cái đơn báo lên cấp trên về khoản thu này. Thu thế này không đúng quy định, con làm không yên tâm

.

Bàn tay mẹ đang xếp sọt nhựa khựng lại giữa chừng. Chiếc sọt trên tay mẹ tuột xuống đất, kêu một tiếng cộp khô khốc. Mẹ quay lại, bước chầm chậm đến bên bậu cửa rồi ngồi xuống cạnh tôi. Bàn tay gầy guộc, chằng chịt những gân xanh của mẹ vươn ra, nắm lấy cổ tay tôi.

Chỗ cổ tay mẹ nắm, tôi thấy ngón tay cái của mẹ miết mạnh xuống ba lần. Đó là thói quen từ nhỏ của mẹ mỗi khi trong lòng có chuyện sợ hãi đến cực điểm.

— Con nghe mẹ

, giọng mẹ run run nhưng rành rọt từng chữ,

— Đừng đụng tới anh ta. Con cứ làm đúng phần việc người ta giao đi, đừng dính vào mấy chuyện đơn từ đó

.

— Nhưng mẹ...

, tôi ngập ngừng, nhìn vào đôi mắt trũng sâu của mẹ dưới ánh đèn đường vàng gạch.

— Không nhưng gì hết

, mẹ ngắt lời tôi, buông tay ra rồi lại quay lưng về phía góc sân, tiếp tục cúi xuống nhặt chiếc sọt nhựa lên xếp tiếp.

Lưng mẹ còng xuống dưới bóng đèn bảo vệ của khu trọ. Tờ đơn tôi tính viết trong đầu từ chiều vẫn chưa thành được chữ nào trên giấy. Tôi ôm tập giấy trắng và danh sách hai mươi bốn hộ vào lòng, chợt nhận ra mình kẹt giữa món nợ cái ghế trong đội trật tự và bàn tay mẹ vừa nắm lấy cổ tay tôi đêm nay.