Cửa hẹp một chiều
Trạm Truyện · truyện gốc · đọc 4 phút · 880 từ
Sương đêm ngõ Cầu Tre phả qua khe cửa gỗ hẹp, mang theo cái mùi hôi hôi của rãnh nước đọng và mùi ngai ngái từ mấy giàn mướp đắng nhà bên. Căn phòng trọ mười hai mét vuông lặng ngắt. Tôi ngồi xếp bằng trên tấm phản gỗ lên nước đen bóng. Dưới gầm phản, cái thùng các-tông sờn mép thò ra một góc.
Tôi kéo cái thùng ra. Tiếng bìa cứng sột soạt trên nền gạch hoa cũ nghe chói chói. Bụi bám một lớp mỏng trên mấy gáy sách dày cộp, toàn những giáo trình Bộ luật Hình sự, Pháp luật Dân sự tôi vác về từ bốn năm ngồi giảng đường, hai năm nay chưa mở lại. Dùng đầu ngón tay phủi qua lớp bụi xám, tôi lật từng trang trong khoảng không tĩnh mịch.
Nét mực xanh gạch dưới những dòng chữ dày đặc. Tôi đọc tới đâu, bóng dáng người đưa tiền lại hiện ra, đứng sát ngay cạnh kẻ nhận tiền tới đó. Cả hai cùng đứng chung một khoảng tội, một khung hình phạt. Chiếc cửa duy nhất mở ra cho kẻ đưa tiền không phải là sự im lặng, càng không phải những thỏa thuận ngầm ở quán nước vỉa hè. Luật ghi rõ ràng: người đã đưa tiền mà chủ động khai báo trước khi bị phát giác thì có thể được miễn trách nhiệm hình sự. Nhưng cái chữ
— trước khi bị phát giác
ấy khắc nghiệt vô cùng. Đi một lần, không đi lại được. Chỉ cần có người khác bước đến cơ quan điều tra trình báo trước, hoặc một tiếng nói rỉ rả nào đó lỡ lọt vào tai người có trách nhiệm, cánh cửa ấy lập tức sập xuống.
Tôi đọc đi đọc lại dòng ấy, đọc đến tức cả ngực. Hào chỉ cần nhanh hơn tôi một bước, lên khai trước, thì cái chữ
— trước khi bị phát giác
kia coi như thành án chết.
Phía góc giường, mẹ nằm quay mặt vào vách tường vôi tróc lốm đốm. Mỗi lần tôi giở một trang sách, tiếng giấy sột soạt vang lên là một lần vạt áo bộ đồ của mẹ lại động đậy. Mẹ trở mình nhẹ hẫng, vai co lại. Mẹ đâu có ngủ. Mẹ nghe từng tiếng lật trang của tôi từ đầu tới giờ.
Có một lối thoát, tôi nhìn thấy nó rồi. Nhưng nó hẹp vô cùng và chỉ đi một chiều. Và người đặt bước chân đầu tiên qua cánh cửa đó, không thể là ai khác ngoài mẹ.
Nhưng lấy cái gì dắt mẹ qua, khi giấy tờ thủ tục vẫn là một khoảng trống hung tợn.
---
Tôi chuyển sang chiếc bàn gỗ nhẵn thín giữa phòng khi sương ngoài ngõ bắt đầu ngả sang màu bạc. Một tờ giấy học sinh kẻ đôi nằm phẳng lặng trước mặt.
Tôi dùng nét bút kéo một đường dọc chính giữa. Cột bên trái là của mẹ, và nó đầy: chín dòng chữ mẹ nắn nót ghi, với từng lời mẹ kể. Cột bên phải là của Hào. Những thứ tôi đã bày ra dưới dốc chợ, xếp vào cột ấy thì thứ nào cũng là chữ của người khác.
Tôi dừng nét bút, nhìn trân vào khoảng trống mênh mông dưới cột bên phải.
Tôi tính từng ngày trôi qua như người vay nóng tính từng đồng lãi, mỗi giờ qua đi là một nỗi thắt ruột. Tôi viết vội một dòng cuối cùng xuống chân tờ giấy.
Tôi tự đóng một cái hạn cho chính mình: phải tìm cho bằng được một thứ giấy tờ có ghi rõ họ tên kẻ khác, và phải dắt mẹ đi bước này trước khi Hào kịp ra tay.
Nhưng cái hạn ấy muốn vượt qua thì mẹ phải cất bước, mà mẹ có chịu đi không?
---
Tờ mờ sáng, khoảng sân gạch nhỏ trước dãy trọ ngập tràn thứ ánh sáng nhờ nhờ. Mẹ đã ra sân từ lúc nào, lưng còng xuống chọn từng quả cam bỏ vào sọt cho chuyến chợ sớm.
Tôi bước ra, ngồi xuống bậc thềm bê tông lạnh ngắt. Mẹ ngoảnh lại nhìn tôi rồi lại cúi xuống sọt cam, tay không ngừng.
Tôi không ngắt lời mẹ, chỉ nhìn vào đôi dép cao su mòn vẹt của bà, giọng trầm xuống:
— Giờ hai mẹ con mình phải làm gì đây mẹ?
Mẹ khựng tay lại. Quả cam dừng lại giữa chừng trên tay mẹ. Mẹ đứng lặng giữa sân gạch trần, ánh mắt nhìn xoáy vào tôi một lúc lâu, sâu hun hút và chìm trong thứ màu xám đục của người đã đi qua quá nhiều biến cố.
— Mẹ làm theo con
.
Mẹ buông nhẹ một câu rồi quay lưng lại, tiếp tục nhặt cam bỏ vào sọt. Mẹ nhận lời đi cùng tôi nhẹ nhàng như thể vừa chốt xong giá cho một chuyến hàng đắng ngắt.
Tôi quay vào phòng, gạt nhẹ chiếc gối vải đã ngả màu, cất kỹ chỗ giấy tờ ấy vào chiếc cặp da đã sần. Tôi đẩy chiếc cặp nằm gọn dưới gối.
Ngoài sân, chiếc áo đội vẫn treo đó, lùm xùm, phất phơ theo từng cơn gió lạnh đầu ngày.