Trả xe giữa chợ Ba Cây

Anh Hào thu tay về nửa chừng, quai hàm bạnh ra, gằn từng tiếng qua kẽ răng:

— Mày đừng có ăn nói hàm hồ giữa chợ. Đội đi làm việc có quy chế, có cấp trên chỉ đạo!

.

— Em chỉ đọc số in sẵn của cơ quan, không bịa thêm một nét mực

. Tôi quay sang nhìn thẳng người đàn ông tóc muối tiêu đứng giữa vòng vây.

— Hôm nay bà con kéo lên phường hỏi biên bản phạt, chú Thạo phải thân chinh xuống tận chợ này, cháu xin hỏi chú Thạo, sổ của đội mất trang thì giải quyết thế nào với dân?

.

Tiếng lách cách khẽ vang lên. Ông Tạc đặt nghiêng con dao đánh vảy cá bằng sắt tây lên thành chậu nhôm, đứng thẳng lưng dậy, hai ống quần xắn cao để lộ bắp chân chi chít vết muỗi đốt. Phía bên kia, chị Hoè buông nắm rau muống đang nhặt dở xuống sạp, đứng tựa vào cột dù. Bà Chắt ngừng hẳn ngón tay đang têm trầu, miếng cau nửa chừng nằm im trong lòng bàn tay khô héo.

Chú Thạo chầm chậm tháo cặp kính lão gọng đồi mồi xuống. Chú vén vạt áo sơ mi trắng đã ố vàng bên sườn lên, túm lấy góc vải chà đi chà lại trên mặt tròng kính. Chú không nhìn tôi, cũng chẳng nhìn anh Hào. Cặp mắt kèm nhèm của chú đảo một vòng qua những sạp hàng im ỉm, lướt qua từng khuôn mặt căng thẳng đang nín thở chờ đợi. Tôi đoán chú đang đếm từng người chứng kiến ở cái sân chợ này.

— Hàng giữ không vào sổ thì giữ làm cái gì?

. Chú Thạo cài lại gọng kính lên sống mũi, giọng chú bằng phẳng như đọc một bản báo cáo giao ban sáng thứ hai.

— Tôi bảo trả hết. Lấy xe về cho người ta bán hàng. Cậu Hào mở kho đưa xe ra ngay chiều nay. Còn từ nay về sau, đội này giữ cái gì của chợ thì dứt khoát phải có số!

.

Anh Hào giật giật khoé miệng, cánh tay đang giơ lưng chừng thõng xuống đùi:

— Nhưng anh Thạo, xe kéo về kho đã niêm phong rồi...

.

— Tôi nói cậu không nghe à?

. Chú Thạo ngắt lời, mắt nhìn thẳng vào khoảng không trước mặt.

Anh Hào nuốt khan một cái, gót giày cày mạnh trên lớp cát sạn sân chợ, quay ngoắt người đi thẳng ra phía chiếc xe tải của đội đang đỗ ngoài cổng. Chỗ ba trang bị xé vẫn hở ra trong cuốn sổ xanh, nhưng không ai nhắc lại một chữ nào nữa.

Lệnh đã ban ra giữa chợ, người dân đã nghe thấy hết, nhưng chùm chìa khoá cổng kho phía sau sân ủy ban lúc này vẫn nằm gọn trong túi quần anh Hào.

---

Gió chiều từ phía sông thổi hắt qua đường Kho Muối, mang theo bụi cát mù mịt thốc thẳng vào con dốc cổng chợ. Chiếc xe tải biển xanh đỗ chênh vênh ở khúc cua ngoài cổng chợ, máy vẫn nổ xình xịch, khói xả ra đen ngòm, táp cả vào vạt cỏ bờ rào.

— Anh Tín đứng trên thùng đỡ cho em, Chuyên nó kê ván xong rồi đấy!

. Thằng Tú vừa đỡ tấm ván gỗ dày cộp Chuyên gác một đầu lên mép thùng xe, đầu kia dập mạnh xuống mặt đường bê tông, vừa ngoái cổ lên gọi với.

Tôi đứng trên sàn sắt trơn nhẫy dầu mỡ, hai bàn tay túm chặt lấy càng chiếc xe đẩy đầu tiên. Ngay phía dưới dốc, mẹ tôi đứng nép bên cạnh đống sọt rác, hai bàn tay bấu chặt vào mép vạt áo cánh nâu bạc phếch, mắt dán vào đuôi xe tải nhưng không hề bước lên một bước nào. Tôi muốn nhảy tót xuống, muốn tự tay dắt cái xe xuống dốc trao vào tay mẹ, nhưng chân vừa nhấc tới mép sàn xe thì một hồi còi xe tải inh ỏi đã thúc giục ngay sau lưng.

Cửa kính ca bin đóng kín mít. Anh Hào ngồi bất động sau vô lăng, ánh mắt lạnh tanh nhìn xuyên qua kính chắn gió ra khoảng đường vắng hoe trước mặt. Anh ta không thèm ngoái đầu nhìn lại sàn xe lấy một lần.

— Cậu Tín, để đấy tôi với thằng Tú đỡ cho!

. Ông Tạc từ quán nước chè chén của bà Tho lao ra, tay vẫn còn dính nhớt cá.

Anh Sửu cũng chạy xộc tới, hai bàn tay thô ráp đón lấy bánh xe trước khi nó lăn trượt xuống tấm ván gỗ. Thằng Tú choai choai vừa vịn mép ván vừa gân cổ:

— Cháu giữ ván cho bác Sửu ơi!

.

Từng chiếc xe được hạ xuống đất an toàn. Đến lượt chiếc xe khung sắt sơn xanh lót tấm tôn rỉ sét, tôi cẩn thận gập phẳng mép tấm bạt đỏ buộc túm ở gióng ngang rồi mới đẩy từ từ xuống ván. Chiếc xe trôi êm ru vào tay anh Sửu. Mẹ tôi lúc ấy mới lập cập bước tới đón lấy tay cầm. Anh Sửu đẩy phụ một đoạn phía sau, giúp mẹ đưa xe qua cái gờ cống rồi lên dốc. Mẹ đẩy chiếc xe về đúng vạch sơn trắng mẹ tự kẻ cạnh gốc bàng cụt ngọn, cúi người nhặt viên gạch ba vanh quen thuộc kê chặt vào chân chống sắt. Mọi thứ trở lại chỗ cũ, như thể mấy ngày nằm trong kho chưa từng xảy ra.

Bà Chắt ngồi ở quán nước nhai trầu trệu trạo, cất giọng the thé:

— Mấy chục năm bán cái chợ này, tôi chưa thấy ai đòi được hàng ra khỏi cái kho ấy mà không mất một đồng tiền phạt!

.

Ông Tạc quệt mồ hôi trán, ngẩng lên nhìn tôi trên thùng xe:

— Cậu Tín làm việc phân minh lắm, người chợ này chịu ơn cậu đấy!

.

Những ánh mắt quanh cổng chợ đổ dồn về phía tôi, có cái gật đầu của chị Hoè, có nụ cười méo mó của cô Tuyết. Tôi đứng trơ trọi trên thùng xe tải lộng gió, chợt nhận ra khoảng cách giữa mình và ca bin xe tải phía trước đã xa vời vợi, xa hơn cả mấy mét sàn sắt ngăn đôi. Nhưng khi tôi nhìn xuống vạch sơn trắng dưới bóng cây bàng cụt ngọn, mẹ tôi đã quay lưng lại, cặm cụi giũ tấm bạt đỏ bám đầy bụi đường, trước sau vẫn chưa nhìn sang tôi lấy một lần.

---

Bóng tối sụp xuống rất nhanh trên khoảng sân gạch rêu phong của xóm trọ ngõ Cầu Tre. Mâm cơm tối nay được dọn sớm hơn lệ thường, chỉ có đĩa rau muống luộc, bát nước luộc vắt chanh và mấy con cá trích kho mặn chát.

Chiếc xe khung sắt sơn xanh nằm nép vào bờ tường hoa, tấm bạt đỏ đã được lau sạch, phơi gác lên càng xe. Mẹ ngồi xếp bằng trên tấm chiếu cói rách mép, tay cầm đôi đũa cả xới cơm. Vừa đưa bát cơm đầy có ngọn cho tôi, mẹ đã gắp liền hai miếng cá trích mặn đặt vào lòng bát.

— Lương tháng của con bao nhiêu?

. Mẹ hỏi, mắt không ngẩng lên.

— Bao giờ thì họ cho nhận?

.

Tôi cầm đôi đũa tre, ngón tay xoay xoay miệng bát sứt một miếng men nhỏ. Chỗ sứt ấy có từ đợt mẹ con dắt díu nhau chuyển về ngõ Cầu Tre, chiếc bát rơi xuống mép chum nước mà không vỡ toang, mẹ bảo đồ còn dùng được thì cứ giữ lấy mà ăn cơm. Hôm nay chiếc bát vẫn nằm trong tay tôi, cơm vẫn nóng, nhưng cổ họng lại khô khốc.

— Con vừa vào việc tuần đầu, chú Thạo bảo theo hợp đồng thì được bốn triệu hai, đến cuối tháng mới lĩnh mẹ ạ

. Tôi dừng lại một nhịp, nhìn vào đôi mắt trũng sâu của mẹ.

— Mẹ này, chiều nay trong kho...

— Họ bảo cuối tháng trả hay mồng mười tháng sau mới trả?

. Mẹ ngắt lời tôi, giọng gấp gáp hơn hẳn.

— Lương tháng của con bao nhiêu, có đủ tiền nộp sinh hoạt cho đội không?

.

— Lương con bốn triệu hai trăm nghìn, chú Thạo bảo cuối tháng phát cùng đợt cả cơ quan

. Tôi đọc lại con số cho mẹ nghe lần nữa, tay dừng hẳn việc gắp thức ăn.

Mẹ buông đôi đũa xuống mép mâm, với tay lấy cái giẻ lau ẩm vắt trên thành ghế gỗ. Cạnh mâm cơm là chiếc cân đồng hồ mười hai cân, mặt kính tròn bằng nhựa đã ố vàng, có một đường nứt dài dán đè mấy lượt băng dính vàng, mép đã bong và bám bụi. Mẹ cầm giẻ, miết đi miết lại lên đúng cái vệt băng dính ấy. Bàn tay gầy guộc chà tới chà lui trên lớp keo đã chai cứng, làm như thể nếu lau thật kỹ thì vết nứt kia sẽ biến mất. Mắt mẹ không hề liếc qua chiếc xe sắt ngoài sân, ánh nhìn của mẹ đăm đăm hướng về góc dây phơi căng ngang mép hiên, nơi chiếc áo đồng phục màu xanh ô liu của tôi đang đung đưa theo gió đêm.

Mẹ không mừng vì cái xe đẩy lấy lại được. Cái nhẹ người của mẹ tối nay chỉ dành cho con số tôi vừa đọc ra, chứ không dành cho chiếc xe. Mẹ cần cái danh phận ấy, cần đồng tiền ổn định ấy bấu víu vào cuộc đời hơn là một đống sắt vụn ngoài chợ.

Tôi và miếng cơm nhạt thếch vào miệng, nuốt nghẹn nơi cuống họng. Chuyện ba trang sổ bị xé toạc, chuyện anh Hào nhìn tôi trừng trừng qua gương chiếu hậu của chiếc xe tải, tôi nuốt ngược tất cả vào trong bụng. Chiếc xe đã về được sân nhà, người ở chợ bắt đầu gọi tôi bằng một tiếng cậu Tín đầy tôn trọng, nhưng sau lưng tôi trong căn phòng làm việc ở ủy ban phường, tuyệt nhiên không có một ai đứng che gió.

Anh Hào đã phải cắn răng để xe trôi ra khỏi kho trước mặt bàn dân thiên hạ mà không đòi được một đồng phạt, nhưng ba trang sổ bị mất kia rốt cuộc vẫn chìm xuồng. Một người như anh ta, khi đã bị đẩy vào thế phải nhả mồi giữa chợ, sẽ dùng cách gì để đòi lại món nợ này trên đầu tôi?