Câu nói ở cổng chợ

— Anh nói... mẹ tôi là người đưa hối lộ?

Hào nhếch mép, nghiêng đầu nhìn tôi như nhìn một đứa nít ranh chưa sạch mũi. Anh ta giơ từng ngón tay ra đếm, chậm rãi và rành rọt:

— Mày có cái gì trong tay? Hợp đồng không, chuyển khoản không, chữ ký lại càng không. Cuốn sổ ấy toàn chữ mẹ mày viết chứ tao có thò bút vào dòng nào đâu? Còn cái đoạn ghi âm bằng cái đài mưa bão ấy hả... giọng thằng nào nghe chẳng giống thằng nào, mang ra phường ai tin?

Bàn tay đẫm mồ hôi của tôi đặt trên tờ giấy trên cùng làm mực xanh lem ra một vệt dài. Mọi tính toán trong đầu tôi nát vụn. Hào không chỉ biết tôi có gì, mà anh ta biết rõ thứ tôi sợ nhất.

Đằng sau thùng xốp đựng đá, bà Tho đang cúi nhặt mấy cái túi nilon. Bà đứng thẳng lên, đập nắp thùng xốp xuống một tiếng

— bốp

. Bà không nhìn Hào, cũng chẳng ngó sang tôi, mà đăm đăm nhìn sang bên kia lề đường. Cái nhìn của một người bán nước lăn lộn ở cái cổng chợ này ba mươi năm, chỉ cần nghe một chữ

— hối lộ

văng ra là thừa hiểu mũi dùi đang chĩa vào ngực ai.

Tôi ngồi im, môi mím chặt. Câu Hào vừa hỏi còn treo đấy, tôi không đáp.

---

Tôi càng im, Hào càng được đà. Anh ta hất ngược cằm về phía chiếc xe khung sắt sơn xanh đang đỗ bên kia đường.

— Thấy chưa?

Hào nhếch môi.

— Từ hôm mất cái chỗ dưới gốc bàng, mẹ mày phải đẩy cái xe ấy ra tận lề đường. Ngồi đấy bụi xói vào mặt, công an trật tự đuổi như đuổi tà. Bà ấy còn ngồi được ở đấy bao lâu... là tuỳ vào cái mồm mày đấy, Tín ạ

.

Mấy đầu ngón tay tôi bấu vào mép bàn đến trắng bệch. Tôi muốn cất tiếng gọi mẹ, muốn nói một câu gì đó thật to để mẹ nghe thấy rằng tôi không hề sợ, nhưng cổ họng cứng đờ, không nặn ra nổi một từ.

Bên kia đường, mẹ tôi đứng tựa vào chiếc xe khung sắt. Tay mẹ đặt trên tấm bao tải dứa phủ hờ trên sọt cam. Mẹ cầm quả cân bằng sắt đập nhẹ xuống mặt xe hai tiếng

— chát, chát

, rồi đứng im phắc. Mặt mẹ hướng về phía quán nước, đôi môi mím lại thành một đường thẳng tắp. Tôi không biết từ chỗ ấy mẹ nghe lọt bao nhiêu chữ, chỉ thấy mẹ nhìn cái cách Hào cúi sát mặt tôi, và hai tiếng quả cân vừa rồi gõ xuống đúng lúc chữ hối lộ văng ra.

Bố mất khi tôi còn chưa kịp ra đời, mẹ một mình dậy từ bốn giờ sáng dọn hàng hoa quả. Cái lưng còng xuống vì đẩy xe và gót chân nứt nẻ của mẹ là thứ nuôi tôi lớn lên. Món tiền một trăm hai mươi triệu mẹ tích góp gửi cho Hào để mua lấy một suất cho tôi vào đội, giờ lại thành cái thòng lọng quàng vào cổ mẹ.

Hào đứng dậy, móc trong túi ra tờ tiền lẻ, dằn cái

— bộp

xuống mặt bàn.

— Tiền nước cả bàn đấy

, anh ta buông một câu lạnh ngắt rồi quay lưng đi thẳng lên dốc.

Bà Tho đứng bên thùng xốp, tay vẫn đặt nguyên trên tấm nắp xốp đậy đá. Bà nhìn tờ tiền Hào để lại, rồi lại nhìn sang tôi, thở dài một tiếng thượt.

---

Hào đi rồi, cái lưng ngông nghênh ấy khuất sau khúc ngoặt đường Kho Muối. Quán nước chỉ còn tiếng gió lùa qua kẽ lá bàng và tiếng bước chân người đi chợ thưa dần.

Tôi gom lại đống giấy tờ trên bàn, bước xuống ngồi bệt trên bậc dốc xi măng nối quán nước với mặt đường. Tôi tháo từng tờ giấy ra, trải lần lượt thành một hàng ngang trên nền xi măng bụi bặm.

Tôi đếm.

Hai tờ biên nhận viết tay chữ xiên vẹo, bên dưới chỉ có một chữ cái không rõ họ tên.

Mấy trang giấy tôi chép lại lời đoạn ghi âm, chỗ mưa át thì để trống, còn đúng một câu của Hào nghe rõ.

Năm người bán hàng xung quanh mới nhận lời sẽ ký, mà chưa có lấy một tờ giấy nào được lập ra.

Cuốn vở học sinh tôi tự tay chép tên từng hộ, ngày thu và số tiền hàng rong suốt bảy tuần.

Và cuối cùng, cuốn sổ bìa nâu nhỏ bằng bàn tay. Tôi mở ra. Đúng chín dòng chữ của mẹ. Chữ mẹ nguệch ngoạc, nét đậm nét nhạt, ghi từng ngày, từng tháng, từng khoản hai triệu, bốn triệu, rồi bốn mươi, năm mươi sáu triệu đưa cho

— anh H

..

Tôi ngồi nhìn chín dòng chữ ấy mà mắt cay xè.

Một người đàn ông chở bao tải rau đi qua dốc cổng, liếc thấy thằng mặc áo trật tự xanh lá ngồi thu gối bày giấy tờ ra đất. Ông ta bĩu môi, lầm bầm trong miệng rồi tăng ga vọt đi, tưởng tôi lại đang ngồi ghi danh sách phạt ai đó.

Không có một thứ nào mang tên Lại Văn Hào. Không một dòng chữ ký, không một nét mực nào do tay anh ta viết ra. Thứ duy nhất có thật, có tên có tuổi, có ghi chép rõ ràng... lại là chín dòng chữ đánh dấu những lần mẹ tôi đút tiền cho người ta.

Tố cáo ư? Tố cáo thì chính cái sổ này sẽ dắt mẹ tôi vào phòng điều tra trước tiên. Còn không tố? Không tố thì mất trắng, mẹ vẫn phải đẩy chiếc xe khung sắt đứng chực chờ ở lề đường, chịu sự ban ơn từ cái gật đầu của Hào.

Tôi cuộn tròn những tờ giấy lại trong lòng bàn tay, ngước nhìn ra mép đường, nơi mẹ vẫn đứng lặng lẽ bên chiếc xe cam.