Dốc cổng Kho Muối sáng cuối tháng Mười một
Trạm Truyện · truyện gốc · đọc 8 phút · 1.512 từ
Tôi thọc tay trái vào túi quần, đứng tựa lưng vào mảng tường vôi tróc lở ngay cổng chợ Ba Cây phía đường Kho Muối. Gió sáng cuối tháng Mười một thốc qua ngõ, mang theo mùi khói lá khô lẫn mùi mỡ rán từ mấy nhà đun nấu sớm. Mười ngón tay tôi buốt cóng, nhưng tay phải vẫn siết chặt lấy miệng túi nilon đen, bên trong là chiếc áo đồng phục đội trật tự đã treo bảy tháng trên dây phơi ở ngõ Cầu Tre.
Chú Thạo cũng xuống chợ, đứng giữa sân, bộ com-lê xám rộng thùng thình, hai tay ôm khư khư cái cặp da cũ trước ngực. Ngón tay chú tì lên chiếc khóa đồng đã ngả màu xỉn, mắt nhìn chằm chằm vào cái túi nilon trong tay tôi nhưng chẳng buồn chìa ra lấy. Cổ áo sơ mi trắng của tôi bị gió thốc lật ngược, tôi đưa tay chỉnh lại cho phẳng, cố bám lấy chút nghiêm chỉnh cuối cùng để ngăn cái cảm giác trống hoác trong ngực. Tôi sợ. Cái sợ của một kẻ đã nộp hết giấy tờ, đã khai sạch bách, nhưng vẫn phấp phỏng nghe tiếng người ta xì xầm sau lưng rằng cái ghế của tôi có được là nhờ chạy chọt. Sáng hôm ấy, hai mươi tám tháng Mười một, cơ quan điều tra đã đọc quyết định khởi tố Lại Văn Hào. Cùng buổi, một đoàn thanh tra về làm việc ở Công ty Dịch vụ và Khai thác chợ Ba Cây.
Phía ngoài dốc cổng chợ, hai hàng người ngồi bán rau, bán cá đồng loạt đứng dậy khỏi chiếc ghế nhựa xanh đỏ. Mấy bà, mấy chị thường ngày đanh đá là thế, giờ lặng thinh nhìn Hào bước đi ở giữa. Hai tay Hào buông thõng xuống hai bên đùi, trống trơn, không còn xâu chìa khóa sắt to tướng vẫn khua lách cách mỗi lần đi thu tiền chợ. Hai cán bộ kèm anh ta xuống dốc. Đến chân dốc, đúng chỗ chiếc xe tải của đội đỗ cái sáng đầu tiên tôi đi làm, anh ta chững lại nửa bước, mắt chạm phải mắt tôi. Tôi không tránh. Đầu xuân, cũng ở chỗ này, anh ta hất cằm hỏi tôi nhà mày bán ở đây lâu chưa. Giờ thì cả cái dốc này đều biết mẹ tôi ngồi đây bao lâu, và biết anh ta đã thu của từng người ở đây bao nhiêu. Bà Tho tay đậy cái nắp thùng xốp đựng hàng, mắt dõi theo cái bóng Hào đi qua dốc. Chẳng ai nói với ai câu nào, nhưng cái im lặng ấy như một gáo nước dội tắt ngấm cái danh
— người lo được việc
mà Hào tự dựng lên bấy lâu.
Đoàn làm việc bốn người bước nhanh lên cầu thang dãy nhà hai tầng phía sau chợ. Tiếng giày nện trên bậc gỗ rồi trên nền gạch, vang lên khô khốc. Tôi thấy một cán bộ trẻ dùng tay gạt đống cốc tách trên bàn họp, nâng miếng kính dày lên, lấy ra tờ sơ đồ chia ô kẹp bên dưới.
Chú Thạo lúc này mới tiến lại gần tôi một bước. Chú chìa tay đỡ lấy chiếc túi nilon đen từ tay tôi, ánh mắt dừng lại ở gương mặt tôi chừng vài giây.
— Anh Tín
.
Chú Thạo cất tiếng, giọng trầm nát.
— Cuốn sổ tạm giữ mất ba trang, giờ đã có người trên tỉnh về hỏi tới rồi
.
Nói xong, chú Thạo đặt chiếc cặp lên đùi, đút tọt cái túi nilon vào trong, rồi kéo khóa một tiếng dài nghe rợn cả người. Tôi nhìn theo cái khóa cặp khép lại mà lòng dạ ngổn ngang. Hào bị đưa đi rồi, văn phòng sau chợ bị niêm phong, nhưng còn chỗ ngồi của mẹ và sáu hộ kia thì ai sẽ trả lại cho họ đây.
---
Mười mấy hôm sau, cái nắng hanh hao của ngày cuối năm nhuộm vàng ruộm cổng chợ Ba Cây. Bảng tin bằng gỗ kê ngay dưới gốc bàng cụt ngọn dán một tờ giấy khổ lớn, mực in còn đen nhánh, mép giấy còn ướt hồ dán.
Người ta chen nhau nghẹt cả đường. Thằng Tú nhảy tót lên chiếc ghế nhựa đỏ, một tay bám vào cành bàng, tay kia chỉ vào từng dòng chữ, cất giọng oang oang đọc to cho mấy bà già không mang kính cùng nghe. Chị Ngát đứng bên cạnh, ngón tay sơn đỏ đã tróc lở dò từng dòng xuống dãy ô phía trong. Đến một con số, ngón tay chị dừng lại. Chị thở hắt ra một hơi, vơ vội mớ tóc buộc gọn lại sau gáy rồi quay sang gật đầu với tôi một cái thật mạnh, ánh mắt sáng lên dưới cái nắng hanh.
Tôi đỡ khuỷu tay mẹ, kéo mẹ lại gần tấm bảng. Nhưng mẹ tôi dừng khựng lại đằng sau cái xe thùng sắt đặt ở lề đường. Mẹ cúi mặt xuống, kéo vành nón sụp thấp hơn.
— Ô có tên rồi thì cũng có người khác đến lấy thôi con
.
Mẹ nói nhỏ xíu, rồi hai tay tì vào thành xe, đẩy lùi chiếc xe ra xa đám đông đang nhốn nháo.
Tôi bước tới, nắm lấy bàn tay thô ráp của mẹ, dắt mẹ tiến sát lại tấm bảng. Tôi cầm ngón tay trỏ của mẹ, đặt lên đúng dòng chữ in đậm: Trần Thị Sen - Ô số 12, gốc bàng cụt. Mẹ tôi ngẩn người, đôi mắt mờ đục nhìn xoáy vào dòng chữ. Tờ danh sách ấy dán công khai, bên cạnh tên mẹ còn có tên ông Tạc, chị Hoè, anh Sửu, bà Chắt, cô Tuyết và bà Tho.
Mươi hôm sau nữa, tối hai mươi tháng Mười hai, trong căn phòng trọ chật chội ở ngõ Cầu Tre, mẹ ký nhận tờ thông báo miễn trách nhiệm hình sự do bên công an gửi về vì đã tự nguyện khai báo trước khi vụ án bị phát giác. Mẹ không nói gì, đi lại góc nhà mở chiếc hộp bánh quy sắt đã hoen gỉ. Chiếc hộp ấy ngày trước là nơi mẹ cất cuốn sổ bìa nâu gom tiền, giờ chỉ còn tờ giấy khai sinh của tôi. Mẹ cẩn thận gấp tờ thông báo làm tư, đặt ngay ngắn bên cạnh tờ giấy khai sinh ố vàng của tôi. Đậy nắp hộp đánh
— pốp
một cái, mẹ quay lưng đi ra bể nước vo gạo nấu cơm chiều.
---
Sáng áp Tết, vừa qua ngày ông Táo chầu trời được một hôm, sương muối vẫn còn đọng hờ trên mấy cành bàng trọc lá. Con dốc xi măng dẫn từ đường Kho Muối lên cổng chợ cao chừng một gang tay, bình thường bước qua dễ ợt, nhưng hôm nay sao mà trở lực đến thế.
Mẹ tôi kéo chiếc xe khung sắt sơn xanh chở đầy hàng Tết. Chiếc bạt đỏ còn mới được buộc chặt bằng mấy sợi dây chun cắt ra từ săm xe đạp cũ, bên trên chất ngất những sọt cam, sọt bưởi. Chiếc cân đĩa mới mua bốn trăm nghìn nằm chễm chệ ở đầu xe. Bánh xe trước vừa vấp vào gờ dốc xi măng liền nảy ngược ra, lùi lại đành đạch. Mẹ gồng người, hai tay bám chặt tay cầm nhưng xe vẫn trượt lùi lần thứ hai.
Tôi tiến lại, ghé vai tì vào thành sau của chiếc xe, hai chân bấm chặt xuống mặt đường gạch. Tôi nghĩ đến khoản nợ gốc tám mươi triệu còn treo trên đầu, nghĩ đến lời hứa mỗi tháng trích hai triệu từ khoản lương ba triệu rưỡi ở văn phòng luật trên đường ra bến xe để trả dần. Một trăm hai mươi triệu tiền chạy ô của mẹ vẫn còn nằm trong hồ sơ vụ án chưa biết bao giờ mới rút ra được. Nhưng nhìn cái bạt đỏ tươi mới buộc, tôi lấy hết sức bình sinh đẩy mạnh một cái.
Cả dãy hàng hai bên dốc dừng tay nhìn hai mẹ con tôi. Bà Chắt cất tiếng chào xởi lởi, ông Tạc gật đầu một cái đầy vẻ thông cảm. Cũng có vài người nhìn mẹ tôi bằng ánh mắt soi mói rồi quay đi, bởi cái chợ này nhỏ lắm, chuyện mẹ tôi gom tiền nộp cho Hào giờ ai mà chẳng biết.
Xe lên khỏi dốc, lăn bánh êm ru về đúng ô đất gồ ghề dưới gốc bàng cụt. Viên gạch xỉ cũ kỹ dùng để kê chân chống xe từ mấy tháng trước vẫn nằm chực sẵn ở đó. Tôi giơ chân, đẩy nhẹ viên gạch vào sát lốp bánh xe cho chiếc xe đứng yên. Mẹ đưa tay quệt mồ hôi trên trán, thở hắt ra một hơi dài. Tôi vuốt lại chiếc áo sơ mi đã lấm lem vết bẩn, nhìn mẹ rồi hỏi:
— Mẹ ơi, sáng nay mình lấy mấy sọt?