Bát phở dưới tấm biển mang tên ông

— Người năm đó mẹ không hỏi tên. Giờ mẹ biết chú ấy là ai rồi, và chú ấy cũng biết con

.

Thằng Tí quấn xong mối băng cuối cùng. Nó lùi lại ngồi bệt lên bậc cửa, hai gót chân gõ nhè nhẹ vào mặt gạch, nó kéo mép cổ áo lên, cắn chặt giữa hai hàm răng. Khoảng sân sau im phăng phắc, chỉ có tiếng gió lùa qua kẽ lá bàng khô ngoài ngõ. Một lúc sau, nó nhả vạt áo ra, hỏi khẽ:

— Sáng thứ Hai chú có đến nữa không?

— Có, chú chở xương sớm

.

Thằng Tí gật đầu, đứng dậy thu dọn cuộn băng thừa:

— Vâng, con biết rồi

.

Nó vẫn gọi người ta một tiếng chú nhẹ tênh như thế, rồi lẳng lặng đi vào nhà trong. Tôi nhìn theo cái bóng lưng gầy của con, lòng chùng xuống. Bếp số mười hai vẫn còn dang dở, mà nồi nước thì phải về lại nhà mình trước khi bố tôi yếu thêm một bậc nữa.

---

Trời vừa sập tối, góc hiên nhà số chín đã thưa khách dần. Bà Lành ngồi trên chiếc chõng tre quen thuộc, tay cầm chén nước chè, cái chén vừa tráng hai lượt nước sôi trong phích. Tờ biên bản thanh lý mặt bằng và giấy chuyển địa điểm kinh doanh tôi đặt ngay ngắn bên khay chén, ngòi bút bi đã mở nắp để sẵn bên cạnh.

Bà Lành nhìn tờ giấy có con dấu đỏ, ngón tay run run cầm lấy chiếc bút rồi lại ngập ngừng đặt xuống mặt chõng:

— Bà ký vào đây rồi, bên phường người ta có sang bắt bẻ gì bà nữa không con?

Tôi ngồi xổm bên mép chõng, chỉ tay vào từng dòng chữ in rõ ràng:

— Cháu đọc bà nghe từng đoạn một nhé. Chỗ này ghi rõ cháu trả lại phần hiên nhà số chín cho bà bán nước chè, mọi khoản thuế má, giấy tờ kinh doanh từ nay chuyển hẳn sang tên cháu ở số mười hai. Bà cứ ký vào góc này là xong, không ai đem đơn đến hỏi bà nửa lời đâu

.

Bà Lành vén góc khăn vuông trên cổ, kéo vạt áo nâu lau kỹ hai bàn tay dù da dẻ đang khô khốc. Bà thở phào một tiếng rồi ấn mạnh ngòi bút xuống mép giấy, ký hai chữ nguệch ngoạc nhưng dứt khoát:

— Ừ, trả lại quán cho nhà mày là bà mừng rồi

.

Tôi cầm tờ giấy đã có chữ ký, cất cẩn thận vào cặp tài liệu. Đợt này để chuyển được quán về, bao nhiêu khoản mục dồn dập kéo đến. Mười tám triệu tiền công thợ sửa lại bếp, sơn lại biển và cọ rửa toàn bộ căn nhà; sáu triệu bốn trăm nghìn bù hợp đồng để dọn đồ ra khỏi ngõ Bến Củi; chín triệu sắm thêm dãy bàn ghế gỗ, bát đĩa mới cùng tủ kính kê trong nhà; mười hai triệu tiền thuế, lệ phí công chứng và thủ tục đổi địa chỉ; lại thêm sáu triệu mua đứt chiếc xe máy cũ để tiện việc đi lại lấy hàng. Tiền gom góp bao lâu nay vơi đi gần hết, nhưng nhìn sang bên kia đường, lòng tôi nhẹ bẫng.

Bốn người làm chia nhau khiêng chiếc xe phở bằng gỗ đóng từ năm 1994 qua mặt đường Lò Vôi. Chiếc xe gỗ sẫm màu năm tháng được kê ngay ngắn ngoài mép hè số mười hai, dùng làm nơi đặt bàn chần bánh và xếp bát.

Phía trên hiên, tấm biển mới sơn đỏ thắm đã được treo lên từ chiều. Từng nét chữ vàng uốn lượn hệt như tấm biển cũ của bố ba mươi năm trước, chỉ thêm một dòng chữ nhỏ màu trắng nằm nép ở góc dưới:

— Nồi nước từ 1994

.

Bếp lò bên trong đã nổi lửa, hai chiếc nồi hầm bắt đầu bốc hơi, phả mùi thơm của gừng nướng, quế chi ấm sực cả gian nhà. Đêm ấy, thằng Tí trải chiếu ngủ ở gian phòng trong, chỉ cách bệ bếp của mẹ đúng một bức tường gạch mỏng. Nằm bên con, tôi cứ trằn trọc nhìn ra khoảng sáng hắt từ ngọn đèn đường, tự hỏi đến ngày giỗ mẹ, liệu bố có đủ sức ngồi ăn một bát phở dưới cái tên của chính ông hay không.

---

Tối hôm trước ngày giỗ mẹ, gian nhà trong số mười hai tĩnh mịch lạ thường. Tôi đặt mâm cơm cúng lên chiếc bàn gỗ nhỏ kê sát giường bố. Trên mâm có chiếc bánh chưng xanh cắt góc vuông vức, đĩa rượu nếp thơm nồng men ngọt, và ba chiếc bát sứ men rạn vành xanh, những chiếc bát cuối cùng còn sót lại trong bộ mười hai chiếc bố mẹ mua từ ngày cưới nhau. Bên cạnh mâm, tôi múc một bát nước dùng trong veo, bốc khói nghi ngút, thứ nước đầu tiên được chắt ra trước khi mở bán. Cuốn sổ tay bìa xanh cũ kỹ tôi đặt nằm im lìm bên mép mâm, tấm thẻ gỗ vẫn kẹp sâu giữa các trang giấy.

Bố tôi ngồi trên chiếc xe lăn, nửa người bên phải bất động sau cơn bạo bệnh. Bàn tay trái gầy guộc của ông run rẩy vươn ra, ngón tay cái lần tìm mép bìa cuốn sổ, cố cạy ra để nhìn lại nét chữ của người vợ quá cố.

Tôi vội đặt bàn tay mình lên trên cuốn sổ, giữ chặt lấy mép giấy:

— Bố để yên cho mẹ ngắm

.

Tôi sợ chỉ một cái lật tay vô tình, tấm thẻ gỗ kẹp bên trong sẽ trượt ra ngoài, làm hỏng cái yên ổn tôi giữ được đến giờ này. Nhìn ba chiếc bát men rạn trên mâm, ký ức ngày mẹ còn sống lại ùa về rõ mồn một trong mắt tôi. Ngày ấy, cứ mỗi dịp giỗ chạp, mẹ mới cẩn thận trèo lên chạn lấy bộ bát này xuống, múc từng muôi nước dùng thơm lừng, ghé môi thổi nguội rồi nếm lại lần thứ hai cho thật tròn vị mới dám kính cẩn đặt lên bàn thờ.

Tôi nhìn thẳng vào mâm cúng, đọc chậm rãi từng chữ mẹ đã viết sau trang bìa cuốn sổ, đọc thuộc lòng như một lời kinh:

— Trao cho con gái Trần Thị Hằng

.

Bàn tay trái của bố khựng lại giữa không trung rồi từ từ buông khỏi bìa sổ. Bố đưa tay xoay xoay chiếc bút bi hết mực được buộc bằng sợi chỉ dù ở thành xe lăn, rồi kéo chiếc khăn mặt vắt trên tay ghế lên che ngang nửa khuôn mặt gầy gò khắc khổ.

Từ sau lớp khăn bông thô ráp, một tiếng đứt quãng bật ra:

— Con...

Tôi quay mặt đi, nuốt khan một ngụm nước bọt mặn chát. Mâm cúng mẹ đã bày xong trọn vẹn, cuốn sổ bìa xanh vẫn nằm nguyên vẹn bên cạnh, không một trang nào bị xáo trộn. Tôi chỉ mong sáng mai thức dậy, bàn tay trái của bố sẽ cầm vững được chiếc thìa con.

---

Sáng hôm sau, sương sớm phố Lò Vôi còn chưa tan hết thì trước cửa nhà số mười hai đã rộn rã tiếng người. Mùi quế hồi, thảo quả ngào ngạt từ hai nồi nước lớn bay dọc con phố, đánh thức cả xóm lao động. Sáu mươi lăm cân xương bò hầm rục từ nửa đêm qua đã cho ra thứ nước dùng trong vắt, sóng sánh ánh mỡ vàng như mật.

Thằng Tí cẩn thận đẩy chiếc xe lăn của ông ra mép hè, đặt dưới bóng tấm biển hiệu đỏ rực. Tôi lấy chiếc khăn ăn bằng vải trắng cài cẩn thận vào cổ áo cho bố, rồi bưng ra một bát phở bò tái chín thơm lừng, nghi ngút khói, nhẹ nhàng đặt xuống chiếc bàn trước mặt ông.

Bàn tay trái của bố bỗng đập nhẹ lên thành xe lăn từng nhịp

— cộc, cộc

. Ông dùng sức đẩy nhẹ miệng bát về phía chiếc ghế trống bên cạnh, mắt nhìn tôi không rời, bảo tôi ngồi xuống ăn cùng bát phở đầu tiên này.

Tôi nhìn hai nồi nước đang sôi sùng sục trong bếp, trong đầu nhẩm tính ba trăm ba mươi bát phở cho cả buổi sáng hôm nay. Bốn người làm đang tất bật thái thịt, bốc bánh, chỉ cần người đứng nồi lơ là một chút là nước dùng sẽ đổi vị ngay. Vết bỏng ở cổ tay trái vẫn còn giật nhức từng cơn sau một đêm thức trắng, tôi không thể ngồi xuống lúc này. Tôi bước lại gần nồi lớn, nghiêng người mở hé vung để hơi nóng ấm nồng phả lên mặt, rồi quay lại mỉm cười với bố, giục thằng Tí:

— Con đặt thìa vào tay trái cho ông ăn đi, nước nguội mất

.

Thằng Tí vâng lời, đặt chiếc thìa inox vào mấy ngón tay đang run rẩy của bố. Bố nắm lấy cán thìa, những ngón tay gầy gò bấu chặt, run run múc từng thìa nước dùng đưa lên miệng. Bố ăn chầm chậm, nhai từng sợi bánh mềm, khóe mắt kèm nhèm ứa nước, chảy dài xuống cằm.

Ở chiếc ghế nhựa đỏ số bảy kê đúng chỗ cũ, ông Kỳ ngồi ăn ngon lành bát phở của mình. Ăn xong miếng cuối, ông rút cuộn băng dính đen trong túi ra, cẩn thận quấn thêm mấy vòng quanh cái chân ghế hơi cập kênh rồi mới đứng dậy tính tiền. Bà Lệ, chú Bảy cùng mấy người buôn bán quanh phố Lò Vôi đứng túm tụm hai bên đường, ánh mắt họ đổ dồn về phía tôi, sau làn khói bốc lên từ hai nồi nước. Bên kia đường, bà Lành vừa thoăn thoắt rót từng bát chè xanh cho khách, vừa nhìn sang gật đầu, cười một mình.

Ở chiếc bàn gỗ ngoài cùng giáp mép đường, anh Hưng ngồi ăn một mình. Anh mặc chiếc áo khoác gió sờn vai, mái tóc còn ướt đẫm sương đêm sau chuyến xe chạy từ Vĩnh Hoà sang lúc bốn giờ sáng. Thằng Tí bưng ra cho anh đĩa quẩy giòn và cốc trà nóng, miệng cất tiếng chào rành rọt:

— Cháu gửi chú quẩy ạ

.

Anh Hưng ngẩng lên, nhìn thằng bé thật lâu rồi gật đầu nhận lấy, không nói một lời thừa thãi.

Tôi đứng nép sau hai nồi nước lớn, bàn tay cầm muôi giữ thật chắc, nhìn dòng người tấp nập vào ra. Cả con phố này từ nay đã biết ai là người thực sự giữ lửa cho nồi nước phở suốt ba mươi năm qua. Bắt đầu từ buổi sáng hôm ấy, anh Hưng sẽ đều đặn chở xương sang vào những sớm thứ Hai, thứ Tư và thứ Sáu, ăn một bát phở nóng ở chiếc bàn ngoài cùng rồi lại lặng lẽ quay xe về Vĩnh Hoà. Những ngày còn lại, tôi tự mình chạy xe xuống lò của chú Bảy, tự tay chọn từng khúc xương ống, tự cân và cất giữ từng tờ hoá đơn thành xấp ngay ngắn trong ngăn kéo.

Có những khoảng trống trong đời người ta chẳng bao giờ lấp đầy được, cũng như mẹ tôi giờ chỉ còn hiện diện trên mâm cơm cúng, bố tôi nói cả ngày chẳng quá năm sáu từ, thằng Tí đã biết ai là bố nó mà vẫn chỉ gọi người chở xương một tiếng chú, và mối quan hệ giữa tôi với anh Hưng vẫn chưa có một cái tên gọi thành lời. Nhưng đêm đêm, khi đồng hồ điểm quá một giờ sáng, tôi vẫn đứng bên hai chiếc nồi đỏ lửa, nghe tiếng nước sôi ùng ục ấm áp giữa lòng phố Lò Vôi.