Sáu mét vuông trong vạch sơn trắng

Anh cán bộ ngước mắt lên:

— Được sáu mét vuông. Kê nổi cái xe với mấy cái bàn không?

Tôi gõ đầu ngón tay xuống mặt kính ba cái rồi mới đáp:

— Kê được

.

Bà Lành im lặng một lát. Bà với tay lấy cốc nước trên bàn tiếp dân, đổ phần nước nguội ngắt vào góc chậu cây cảnh cạnh cửa sổ, tráng đáy cốc hai lần bằng nước lọc trong bình rồi mới quay lại ghế. Chiếc túi vải hoa đặt trên đùi mở ra, bà rút ra cuốn sổ bìa đỏ bọc lớp ni lông mờ, đặt ngay ngắn lên mặt kính.

— Đất nhà tôi tới đâu, tôi cho con Hằng thuê tới đó

. Giọng bà Lành rành rọt.

Anh cán bộ kéo cuốn sổ về phía mình, lật trang có sơ đồ thửa đất, ngón tay trỏ miết dọc đường ranh giới giáp mặt đường rồi gật đầu:

— Làm lại hợp đồng thuê mặt bằng, bốn triệu một tháng như thỏa thuận cũ, đem ra phòng công chứng. Xong thì nộp hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh cá thể đứng tên chị Hằng tại địa chỉ số 9. Giờ bán đăng ký từ năm giờ đến chín giờ sáng. Đủ giấy thì phường cho tồn tại

.

Bảy ngày sau đó chân tôi không kịp chấm đất. Đăng ký hộ kinh doanh đứng tên Trần Thị Hằng tại số 9 Lò Vôi, hợp đồng thuê hiên qua công chứng có chữ ký và dấu vân tay của bà Lành, xấp hoá đơn có dấu của lò mổ chú Bảy kẹp thành tập dày cộp cùng cuốn vở ô ly ghi số bát bán ra mỗi sáng từ buổi đầu tiên ra vỉa hè. Tiền công chứng, phí đăng ký kinh doanh, thùng sơn trắng kẻ vạch ranh giới và một tấm biển tôn nhỏ đóng vào vách tường, hết tròn ba triệu một trăm nghìn đồng.

Mọi thứ đã nằm vuông vắn trong túi hồ sơ, nhưng liệu người của phường có chịu bước ra phố đối chiếu công khai hay không lại là chuyện khác.

---

Hơi nước từ nồi ninh bốc lên mịt mù mép hiên, mùi quế hồi và mỡ bò ngậy đặc quánh trong gió sớm. Ngày cuối cùng của hạn kiểm tra, tôi thoăn thoắt chần bánh, múc nước, trao từng bát phở nóng hổi cho khách đang đứng kín trước cửa số 9.

Tiếng còi trật tự đô thị vang lên giòn giã ở đầu phố. Bà Lệ cùng hai cán bộ phường bước tới, mang theo cặp tài liệu.

— Chị Hằng dừng tay chần bánh, giữ nguyên hiện trạng

.

Tôi đặt con dao bài xuống thớt, úp phần lưỡi sắc vào phía trong, đứng thẳng lưng sau thùng xe. Hai ngón tay giữ chặt mép tập hoá đơn lò mổ đặt trên nắp hộc tiền. Khách xếp hàng dài dằng dặc xôn xao, nhiều người kiễng chân nhìn vào.

Bà Lệ kéo một chiếc bàn thấp lại gần, đặt hai bộ hồ sơ song song lên mặt nhựa. Một bên là xấp giấy tờ còn thơm mùi mực mới của tôi, bên kia là tập hồ sơ cũ màu vàng ố của quán số 12.

— Hôm nay kiểm tra công khai ranh giới và giấy phép kinh doanh

. Một anh cán bộ phường cất giọng đanh gọn, lật từng tờ giấy trước mặt bà con trong xóm và dãy khách đang chờ.

— Hộ bà Lành cho chị Trần Thị Hằng thuê sáu mét vuông phần hiên thuộc quyền sử dụng hợp pháp theo sổ đỏ. Đăng ký kinh doanh ngành hàng ăn uống số 9 Lò Vôi, hoá đơn lò mổ có dấu trạm thú y theo từng ngày, giờ bán từ năm giờ đến chín giờ sáng

.

Anh ta dừng lại một nhịp. Bà Lệ cầm lấy xấp giấy của tôi, giơ cao lên rồi nhìn quanh phố:

— Nói cho cả phố Lò Vôi này nghe rõ, bên vỉa hè người ta đủ giấy tờ hợp pháp hơn bên số 12 sau ba mươi năm buôn bán

.

Cả dãy khách đồng loạt quay đầu nhìn sang phía cửa nhà số 12.

Anh Khải đứng sững ở bậc thềm bên đó, chiếc cặp da kẹp dưới nách. Anh ta không bước sang đường, chỉ dồn cọc tiền lẻ trên tay lại thật chặt rồi quay vào đập mạnh cạnh cọc tiền xuống mặt quầy gỗ, phát ra một tiếng chát khô khốc.

Người của phường cầm cây lăn nhúng sơn, kéo một đường sơn trắng sắc lẹm trên nền gạch, phân định rõ sáu mét vuông hiên nhà số 9 với vỉa hè công cộng.

— Kẻ xong rồi. Bàn ghế chỉ được nằm trong vạch

.

Bốn bộ bàn nhựa con được xếp gọn gàng sát mép tường, khách tự giác lùi chân, đứng nép thành một hàng dọc theo bức vách gạch rêu phong chứ không tràn ra lòng đường một bước.

Ông Kỳ xách chiếc ghế số 7 quen thuộc đặt ngay ngắn bên trong vạch sơn trắng, ung dung ngồi xuống, gõ ngón tay lên mặt bàn:

— Cái Hằng, cho tôi một bát tái chín nhiều hành như mọi ngày

.

— Dạ, có ngay đây ông Kỳ

.

Sáng hôm ấy, bếp lửa đỏ rực không phải tắt giữa chừng một phút nào. Hai trăm mười bát phở với giá bốn mươi nghìn đồng một bát bán sạch trước chín giờ.

Lúc dọn rửa xong xuôi, tôi đứng dưới bóng râm nhìn sang tấm biển hiệu cũ kỹ của nhà số 12. Đứng ra chỗ sáng, giữ đủ giấy, thì không ai đẩy được tôi khỏi sáu mét vuông này nữa, nhưng trong toàn bộ mớ giấy tờ dấu đỏ của ngôi nhà số 12 kia, tên của tôi vẫn chưa từng xuất hiện trên bất kỳ dòng nào. Bảy tuần bán hai mươi nghìn một bát, bên ấy lỗ ngần ấy tiền mà cửa quán vẫn mở mỗi sáng, tiền bù vào từ đâu thì cả phố chưa ai biết.

---

Đêm ở ngõ Bến Củi đặc quánh mùi bùn và hơi ẩm từ lòng sông bốc lên.

Thằng Tí đã ngủ thiếp đi trên chiếc nắp thùng xốp kê tạm góc nhà, cánh tay nhỏ gầy gò đè lên cuốn vở bài tập toán còn mở dở, bóng đèn tròn trên trần tỏa ra thứ ánh sáng vàng vọt, tù mù.

Cửa liếp khẽ lay, người làm ở lò mổ của chú Bảy thò đầu vào, mắt còn hấp háy vì thiếu ngủ, rồi ghé tai tôi thì thầm:

— Chú Bảy dặn lại, chị muốn lấy lên sáu mươi lăm ký xương mỗi ngày thì lò dưới đó phải mổ thêm nửa con bò sớm. Chú nhận lời, nhưng chị phải xuống lò lấy hàng đều đặn mỗi đêm, bỏ cữ một hôm là chú cắt mối, chuyển sang cho quán khác

.

— Tôi biết rồi. Nhờ anh nhắn lại với chú Bảy là tôi không bỏ bữa nào đâu

.

Người giao hàng gật đầu rồi quay xe đi khuất vào bóng tối ngõ hẻm.

Tôi ngồi xuống chiếc ghế đẩu, mở cuốn sổ thu chi ra trước mặt. Trừ viện phí tháng Bảy của bố và tiền làm giấy tờ, quỹ còn một trăm linh ba triệu. Bán thêm một lượt nữa trong buổi sáng thì phải nấu nồi thứ hai. Sáu mươi lăm ký xương mỗi ngày, một mình tôi với anh Thắng, chị Mơ không thể kham nổi việc chần bánh, bưng bê lẫn rửa bát, bắt buộc phải thuê thêm hai người, thêm hai suất lương tuần nữa.

Tôi với tay vào ngăn kéo, lấy cuốn sổ bìa xanh của mẹ, giở đúng hai trang kẹp tấm thẻ gỗ đánh số 305, đặt tờ giấy tính nồi thứ hai ra bên cạnh nó. Ngón tay chạm vào lớp sơn tróc trên mặt gỗ nhẵn, vết khía sâu ở góc thẻ vẫn còn nguyên. Mười hai năm tôi đậy chuyện ấy lại như đậy nắp một cái hộp, và tôi biết cái nắp ấy không đậy mãi được. Tôi nhìn dãy số mờ nhạt thêm vài giây rồi cẩn thận kẹp nó lại vào giữa đúng hai trang sổ bìa xanh ấy.

Làm thêm lượt bán thứ hai nghĩa là phải thức sớm hơn, về muộn hơn, thời gian ngồi bên con sẽ ngắn lại và khoảng trống trên manh chiếu cạnh thằng bé sẽ càng thêm lạnh lẽo.

Tôi nhìn sang góc phòng. Dưới ánh đèn chưa tắt, thằng Tí khẽ trở mình trong giấc ngủ, cuốn vở tuột khỏi tay rơi khẽ xuống sàn. Nồi thứ hai sắp đỏ lửa, thêm xương, thêm người làm, còn đứa nhỏ ngủ gục một mình mỗi tối thì vẫn chưa có ai ngồi lại bên cạnh nó.