Lượt giao gậy trên đường chạy đất nện

---

Tiếng còi xuất phát rít lên chói tai, người chạy lượt đầu của xóm Giếng lao vút đi, cuốn theo một vệt bụi đỏ mù mịt. Tôi đứng ở khu vực giao gậy, hai chân nhún nhẹ trên nền đất nện lổn nhổn sỏi dăm, mắt vẫn liếc sang gốc bàng. Từ khe hở bên hông bác Thêu, tôi thấy bà đang nghiêng người, cố nhướn cổ nhìn ra đường chạy. Người chạy lượt đầu đã lao tới gần, mặt đỏ gay, tay vươn thẳng khúc gậy về phía tôi.

Tôi quay người lấy đà, tay phải đưa ra sau đón gậy. Vừa chạm được vào thân gỗ trơn tuột mồ hôi, mũi giày vải của tôi bỗng vấp phải một cục đất cứng nhô lên ngay vạch vôi. Cả người tôi mất đà đổ sấp xuống, hai lòng bàn tay chống mạnh xuống nền đất rải đá dăm, đầu gối trái đập thẳng vào mép gạch bó vỉa. Khúc gậy sơn đỏ tuột khỏi tay, lăn lông lốc ra ngoài đường chạy.

Tiếng xì xào từ bốn phía hàng rào tre dội lại, mỗi lúc một to. Tôi không dám ngẩng mặt lên, nỗi sợ cái ngã này thành trò cười cho cả xã đè nặng lên gáy, khiến tôi chỉ biết cắn môi cúi gằm, quờ tay nhặt lấy khúc gậy lấm bụi, chưa kịp nhìn xem đầu gối mình chảy máu tới đâu. Phía hàng rào bên phải, bác Lẫm đang đứng khoanh tay bỗng giật mình bước vội lên một bước, nhưng rồi khựng lại, ánh mắt liếc vội về phía lễ đài rồi lại đứng im. Dưới gốc bàng, bà chống cả hai tay lên đầu gối định đứng dậy, nhưng bàn tay bác Thêu đã đặt ngay lên vai bà ấn xuống. Bác Lẫm đứng thêm một lúc, rồi quay lưng bước thẳng vào phía sau khán đài.

Hai lòng bàn tay tôi nóng rát, mùi tanh của máu hòa với mùi bụi đất xộc thẳng vào mũi. Ngay lúc tôi loay hoay chống tay đứng lên mà đầu gối nhói buốt không nhấc nổi, một bàn tay thô ráp, đen sạm chìa tới nắm chặt lấy khuỷu tay tôi kéo thẳng dậy, ngón trỏ quấn một vòng băng gạc đã ngả màu bụi. Người thợ chạy cho xóm Đìa vừa lao ngang qua đã phanh gấp lại, hơi thở phả ra nóng hổi:

— Chị có sao không, đứng nép vào trong kẻo người sau va phải

. Nói rồi anh ta buông tay tôi ra, quay người chạy tiếp để đuổi kịp tốp đầu.

Tôi đứng khập khiễng bên mép đường chạy, máu từ ống quần rách rướm ra đỏ thẫm. Từ phía khán đài, anh Sỹ đi tới, mặt lạnh tanh, đặt một chai nước lọc còn nguyên nắp vào tay tôi rồi quay gót đi thẳng sang phía khác. Tôi nhìn theo cái bóng ấy lẫn vào đám đông, rồi lại nhìn xuống vệt bụi bám trên cánh tay mình, tự hỏi bàn tay vừa đỡ tôi dậy giữa lúc người nhà ngoảnh mặt đi kia là tay của người thợ nào bên xóm Đìa.

---

Tôi tập tễnh đi ra khỏi đường chạy, trao lại khúc gậy sơn đỏ cho người đội trưởng xóm Giếng rồi lết từng bước về phía quán nước bà Ngọ. Bác Thêu đã rời khỏi gốc bàng, đang đi lần lượt qua từng gốc cây quanh sân, hễ gặp tốp người nào ngồi hóng mát bác lại dừng chân, giọng oang oang:

— Khổ lắm, cháu gái trong nhà đấy mà giờ nó quay ra đi kiện cả nhà, bôi tro trát trấu vào mặt họ hàng

. Nói xong bác quay ngoắt lại, đứng chắn ngang lối đi dẫn lên gốc bàng chỗ bà đang ngồi.

Từng câu nói của bác Thêu lọt qua tiếng loa ồn ào, cứa thẳng vào tai tôi. Tôi thấy tủi thân đến nghẹn ứ ở cổ, nhưng tay vẫn bình tĩnh đặt một trăm năm mươi nghìn lên mặt bàn gỗ của quán nước:

— Bà Ngọ bán cho con gói bông y tế với lọ thuốc đỏ

.

Bà Ngọ nhìn xuống đầu gối bê bết máu của tôi, đôi mắt già nua nheo lại đầy ái ngại, vừa lấy túi bông và lọ thuốc đỏ đưa cho tôi vừa đẩy thêm một chai nước suối:

— Cầm lấy mà rửa vết thương đi con, ngã đau thế này mà người nhà chẳng ai chạy ra

. Bà Ngọ nói xong liền ngẩng đầu nhìn trừng trừng theo tấm lưng của bác Thêu đang đứng chống nạnh bên gốc bàng.

Tôi ngồi xuống chiếc ghế đẩu thấp ở mép sân, mặt quay thẳng ra đường chạy chứ không quay lưng trốn tránh. Tôi xé gói bông, đổ nước rửa sạch lớp bụi đất bám trên vết xước sâu ở đầu gối rồi chấm thuốc đỏ. Xót đến mức các ngón chân co quắp lại trong chiếc giày vải, tôi vẫn giữ cho bàn tay không run. Chấm thuốc xong, tôi rút cuốn sổ nhỏ bọc bìa da sờn từ trong túi vải ra, tì lên đùi, nắn nót chép lại nguyên văn câu bác Thêu vừa rêu rao khắp sân:

— Đi kiện cả nhà

.

Nắng trưa bắt đầu gắt lên trên ngọn phi lao. Tôi ngồi yên ở mép sân với cuốn sổ mở sẵn trên đùi, biết rõ giờ đây cả xã Hạ Trì đều đã thấy cháu gái bà Bông ngã giữa đường chạy phải nhờ một người thợ lạ đỡ dậy, và bà ngồi dưới gốc bàng kia cũng đã tận mắt thấy tôi vẫn về tới sân này. Giữa tiếng ồn ào của buổi trao giải sắp bắt đầu, tôi dõi mắt nhìn bác Thêu vẫn đang đứng chắn trước mặt bà, tự hỏi lời rêu rao đi kiện cả nhà kia sẽ làm ai trong cái sân này phải lên tiếng.