Cái hộp dưới gầm tủ

Ăn xong nửa chén, mẹ đặt đũa ngang miệng chén, đứng dậy lấy cái giẻ lau đã vắt khô trên kệ. Mẹ miết từng đường lên mặt gỗ, đúng chỗ tôi mới lau lúc bưng mâm ra. Động tác của mẹ đều đặn, không nhanh không chậm, như thể gian phòng này chỉ có một mình mẹ cùng đống việc lặt vặt không tên. Suốt từ lúc đó cho tới khi mẹ bưng mâm vào bếp, gian nhà không còn tiếng gì ngoài tiếng chân mẹ đi lại trên nền xi măng.

Tôi ngồi lại một mình, mắt dán vào tấm ảnh cưới đóng khung kính treo chính giữa mảng tường vôi tróc lở, chính tay tôi đã treo nó lên lại sau buổi tối hôm nọ. Tấm ảnh chụp bố mẹ hồi mới cưới, mẹ mới hai mươi ba tuổi, bố mặc bộ vest mượn, vai rộng thùng thình, mẹ mặc áo dài nhung đỏ cài hoa giả. Góc dưới khung gỗ còn thò ra một mép giấy báo ố vàng, vết tích của buổi tối tôi lót giấy lau bụi mấy hôm trước.

Tôi với tay rút mép giấy báo ra, siết chặt trong lòng bàn tay.

Mùi giấy mốc xộc lên mũi, kéo tuột tôi về buổi sáng làm đám tang bố gần ba năm về trước. Hôm ấy họ hàng dưới quê lên đông, người ta bảo hạ tấm ảnh cưới xuống để treo ảnh thờ cho trang nghiêm. Giữa gian nhà nồng nặc khói nhang và tiếng tụng kinh ê a, mẹ đứng chắn trước bức tường, giọng khản đặc mà rành rọt từng chữ:

— Để nguyên đó, đừng ai hạ xuống

. Lúc đó mẹ giữ riết lấy tấm ảnh cưới, còn bây giờ tôi không biết mẹ định giữ thứ gì, muốn bỏ thứ gì lại sau lưng.

---

Nước từ vòi chảy xối xả xuống chậu nhôm trong bếp. Tôi cầm miếng xơ mướp kỳ đi kỳ lại cái đĩa sứ đã hết sạch dầu mỡ, tai lắng nghe tiếng sột soạt sau lưng.

Mẹ ngồi trên cái ghế đẩu thấp, cặm cụi vuốt từng nếp gấp của xấp bao ni lông chuẩn bị cho xe bánh chuối sáng mai. Ngón tay mẹ gầy, đầu ngón vàng sậm màu nghệ, cọ mấy cũng không ra.

— Mẹ

, tôi hạ giọng, mượn tiếng nước chảy che bớt chỗ run trong giọng,

— hồi xưa mua căn nhà cấp bốn này, trên giấy tờ đứng tên ai vậy mẹ?

Tiếng miết bao ni lông khựng lại chừng nửa nhịp. Mẹ không ngẩng đầu lên, tay vẫn vuốt phẳng một góc bọc nhựa:

— Giấy gì cũng ở trong hộp, con muốn coi thì chờ mẹ lấy ra cho coi

.

Mẹ buông xấp bao xuống rổ, đứng dậy đi tới lu nước, múc một gáo đầy rồi uống từng ngụm chậm rãi. Uống xong, mẹ với tay tắt phụt bóng đèn tuýp ngoài phòng khách. Gian ngoài tối sập xuống, chỉ còn ánh sáng vàng vọt từ góc bếp hắt ra. Mẹ đứng dựa vào khung cửa bếp, khoanh tay trước ngực nhìn tôi úp chén. Ánh mắt ấy lạnh như nước giếng mùa đông, nhìn thấu tim gan đứa con gái vừa buông ra một câu dò xét.

Cửa trước hé ra kêu cọt kẹt. Bé Na xỏ đôi dép lê lẹp xẹp bước vào, một bên tai cắm tai nghe, bên kia bỏ không, sợi dây trắng lòng thòng xuống vai. Nó cầm cái ly nhựa rót nước, mắt nhìn bà ngoại rồi lại liếc sang tôi:

— Chủ nhật này bà có qua bên mình ăn cơm không mẹ?

Tôi vội úp cái chén cuối cùng lên kệ, cười gượng:

— Thì bà vẫn ở đây mà, con hỏi lạ

.

Con bé Na không đáp. Nó nhìn tôi, nhìn vạt áo bà ngoại rồi cắm nốt bên tai nghe còn lại vào tai, lẳng lặng quay lưng bước về bên nhà mình. Cái nhìn của đứa nhỏ mười bốn tuổi làm tôi gai người; nó biết thừa người lớn đang giấu nhau cả một khoảng trời rạn nứt.

Tôi cúi xuống kéo cái rổ ráo nước dưới chân chạn. Từ góc bếp này nhìn chếch ra ngoài, gầm cái tủ gỗ ba cánh mờ mờ trong tối. Chỗ đó có cái hộp bánh thiếc vuông, nắp móp một góc hồi nhỏ tôi đánh rơi; nhắm mắt tôi cũng biết nó nằm đâu. Mấy chục năm nay, giấy tờ gì quan trọng của cái nhà này mẹ đều cất vào đó. Mẹ biết tôi muốn hỏi tới cái gì, nhưng mẹ không bao giờ tự tay mở ra đưa cho tôi.

---

Khuya, chuông reo dồn dập, màn hình sáng lên trong tối. Tôi vừa bấm nghe, đầu dây bên kia đã phả ra tiếng thở dốc và tiếng quạt gió rít vù vù của anh Dũng.

— Tao hỏi

, anh Dũng nói như tạt nước vào mặt,

— giấy chứng nhận nhà đứng tên những ai? Có phải chỉ có tên bố không?

Tôi ngồi co ro trên giường, kéo mép chăn che kín hai đầu gối:

— Em chưa coi được, mẹ không chịu đưa...

— Mày chậm chạp quá Thảo ơi!

Anh Dũng cắt ngang, tiếng đập tay vào đùi nghe bôm bốp qua loa,

— Phần của bố giờ ai đứng ra nhận? Mày coi giùm tao trong cái hộp thiếc trước khi mẹ kịp ra phường làm giấy cưới với ông đó. Gấp lắm, tao nói là phải xong trong tuần này. Mà nhớ, đừng có nói với mẹ là tao hỏi

.

— Anh làm gì mà gấp dữ vậy?

— Mày khỏi hỏi nhiều, lo lấy cho bằng được đi!

Đầu dây bên kia cúp cái rụp. Còn lại tiếng tút dài, rồi tắt.

Tôi ngồi thừ ra giữa mùng. Trong cái giỏ xách đi chợ để đầu giường, cái kẹp tóc bằng nhựa xanh đã bạc màu nằm lẫn giữa mấy chùm chìa khoá. Tôi lấy nó ra, lật qua lật lại giữa các ngón tay rồi thả ngược trở lại đáy giỏ.

Trong phòng bí quá, tôi ngồi không yên. Tôi dắt chiếc xe máy cũ ra khỏi cổng, nổ máy chạy thẳng ra hướng chợ Cầu Ván. Đêm khuya, đường không một bóng người, chỉ còn mấy vệt đèn vàng, gió thốc vào mặt lạnh buốt.

Khu chợ tối om, sực nức mùi rau củ dập và nước rãnh tanh nồng. Tôi đứng trước sạp của mình, nhìn tờ giấy A4 dán trên tấm cửa kính kéo:

— Tiệm tạm đóng có việc nhà

. Hàng chữ in đen ngòm dưới ánh đèn đường leo lét. Tôi đưa tay giật mạnh từng ổ khoá gang to bản, tiếng sắt va vào nhau chan chát. Tôi siết chùm chìa khoá trong lòng bàn tay, siết tới lúc hằn vết đỏ lên da.

Một vệt sáng trắng quét ngang qua mặt tôi. Chú bảo vệ chợ mặc áo xanh sờn vai cầm đèn pin đi tuần, rọi thẳng vào người tôi rồi nhận ra người quen, chú hạ đèn xuống chân:

— Thảo đó hả? Nửa đêm ra coi chừng trộm cắp hả con? Khép cửa kỹ rồi, về ngủ đi

.

— Dạ, cháu đi ngang ghé coi chút thôi chú

.

Chú bảo vệ gật đầu rồi lững thững bước tiếp về phía dãy hàng thịt, tiếng ủng cao su nện bồm bộp trên nền xi măng ướt. Chú tưởng tôi lo giữ mấy cái máy ép tóc, mấy chai dầu gội đầu, không ai biết tôi đứng đây để tự nói với mình một câu cho dứt.

Anh Dũng đã giục, và anh nói không sai. Căn nhà trong hẻm Cây Sộp là bố tôi làm ra, làm tới lúc chết, để mấy mẹ con có chỗ ở. Không thể để một người ở đâu tới hưởng. Đợi sáng mai mẹ đẩy xe bánh chuối ra chợ, tôi sẽ kéo cái hộp thiếc dưới gầm tủ gỗ ra bằng mọi giá.