Loa sắt giữa sân

Cây gắp đá rơi đánh cạch xuống thùng xốp. Bà Nhung bỏ mặc hai người đàn ông chạy xe thồ đang đứng chìa tiền chờ nước, bước vội ra khỏi quầy, kéo chiếc ghế nhựa đỏ khác ngồi sát đối diện tôi.

— Cháu Thảo phải không? Trời đất ơi, con Hạnh sinh con gái giống nó như đúc từ một khuôn ra vậy nè

.

Hai người khách đứng chờ bên thùng đá, mặt sốt ruột. Một người tặc lưỡi, tự mở nắp thùng xới đá vụn bỏ vào ca nhựa, miệng càu nhàu chủ quán tự dưng bỏ khách đi nói chuyện với người lạ. Bà Nhung chẳng buồn quay đầu lại, mắt dán chặt vào mặt tôi, hai đồng tử lay động như đang lần từng đường nét của mẹ tôi bốn mươi năm trước trên gò má tôi.

— Cháu về đây tìm hiểu chuyện thằng Lộc phải không?

.

Tôi xoay nhẹ ly nước trên mặt bàn me, ngón tay miết đi miết lại quanh miệng ly, giọng hạ thấp xuống:

— Cháu chỉ muốn biết hồi đi học ông ấy là người thế nào. Nghe đâu quậy phá lắm, bị đuổi học nữa

.

— Ai đồn bậy vậy?

. Bà Nhung vỗ đùi cái bốp.

— Thằng Lộc hồi đó lì thì có lì, nhưng quậy phá cái nỗi gì. Nó làm một chuyện chấn động cả cái trường này, bốn mươi ba năm rồi bà chưa kể cho ai nghe hết

.

Bà vươn cánh tay gầy guộc chỉ qua bên kia cổng sắt trường cấp ba Hoà Sơn. Giữa khoảng sân rộng lát gạch tàu đã mòn, một cây cột bê tông loang lổ rêu vẫn trơ trơ dưới nắng trưa. Trên đỉnh cột, hai cái loa sắt hình nón chĩa về hai dãy phòng học. Bên góc trái, căn phòng truyền thanh cũ kỹ treo ổ khoá gỉ màu nâu sẫm.

— Cái trưa hôm đó, vừa reo chuông nghỉ giữa buổi. Học trò túa ra sân đứng đầy dưới gốc bàng

, giọng bà Nhung chùng xuống, mờ đục như khói rơm rạ.

— Tự dưng cái loa sắt trên cột bê tông kia rột rẹt mấy tiếng. Rồi tiếng thằng Lộc vang lên rành rọt từng chữ: 'Nguyễn Thị Hạnh lớp mười hai B, cái kẹp tóc màu xanh trên đầu con Hạnh đẹp lắm'. Nó nói xong, cả hàng bàng đang râm ran bỗng im phăng phắc. Thầy tổng phụ trách chạy hớt hải từ văn phòng lên, đạp tung cửa phòng truyền thanh giật lấy micro

.

Tôi ngừng tay xoay ly nước. Trưa đứng bóng phả hơi nóng hầm hập từ mặt đường nhựa vào quán, nhưng sống lưng tôi lạnh ngắt.

— Rồi sau đó sao nữa bà?

.

— Thì thằng Lộc bị bắt viết bản kiểm điểm, phải đứng trước cờ chịu phạt cả tháng trời. Hết năm học đó, nó theo ông cậu đi làm bạn tàu ngoài biển rồi bặt tăm luôn. Con Hạnh ôm cái kẹp tóc ngồi gốc me này khóc ròng, chờ mãi không thấy một lá thư nào gửi về. Chờ ròng rã bốn năm trời, gia đình thấy không xong mới gả nó cho người ta

.

Bà Nhung thở hắt ra một hơi dài, ngón tay run rẩy vân vê vạt áo bà ba. Tôi nhìn gương mặt nhăn nheo của bà, trong lòng trỗi dậy một nỗi hoài nghi cồn cào. Một bà già bán nước ven đường, bốn mươi ba năm rồi, có khi nhớ lầm, hay thêu dệt thêm cho thành một chuyện tình dang dở để kể cho người ngoài nghe.

---

Phòng truyền thống nằm ở cuối dãy nhà hiệu bộ, mùi ẩm mốc của giấy cũ và gỗ mục xộc thẳng vào mũi. Bà Nhung phải sang tận phòng bảo vệ nói khó mãi, ông bảo vệ mới chịu đưa chùm chìa khoá đồng đã đen sì.

Cái ổ khoá tủ kính kẹt cứng, rít lên một tiếng khô khốc khi bà vặn mạnh cổ tay. Tôi bước lại gần, ngón tay lần qua từng gáy sổ học vụ dày bụi. Tôi muốn tìm một chỗ sai, một cái tên lệch, hay bất cứ mốc thời gian nào không ăn khớp với lời bà vừa kể ngoài quán nước.

Quyển sổ trực truyền thanh năm đó bìa bọc giấy xi măng đã sờn rách bốn góc. Tôi lật từng trang thật chậm, tiếng giấy giòn rụm kêu lách tách dưới đầu ngón tay. Đến trang ghi ngày hai mươi tháng Mười Một, mắt tôi khựng lại. Mực tím đã phai sang màu nâu đỏ, nét chữ tròn trịa của thầy trực giám thị ghi rõ ràng:

— L. tự ý dùng loa, nội dung không đúng chương trình

.

Kẹp ngay phía sau trang sổ là một tờ giấy ngả vàng úa, mép giấy bị gián nhấm nham nhở. Đó là bản kiểm điểm của học sinh lớp mười hai, nét chữ viết tay nghiêng nghiêng, dứt khoát, chỗ góc dưới có chữ ký Lộc kèm một vết mực nhoè to bằng hạt đậu đen.

Tôi nghiến chặt hai bên má trong, cổ họng nghẹn ứ. Bàn tay còn lại thò vào đáy túi vải, lôi ra chiếc kẹp tóc bằng nhựa màu xanh đã bạc thếch, nhẹ nhàng đặt lên mặt kính tủ ngay cạnh quyển sổ trực.

Bà Nhung ghé sát mắt nhìn, rồi khẽ chép miệng:

— Đúng kiểu kẹp này rồi. Hồi ấy con gái trong trường ai cũng chuộng loại này, nhưng con Hạnh thì đeo miết một cái màu xanh nước biển này thôi. Đi đâu cũng cài trên mái tóc

.

Tôi đứng chết trân bên tủ kính. Ba sự thật đổ ập xuống đầu tôi cùng một lúc, nặng trĩu. Chiếc kẹp tóc này là của mẹ từ năm mười tám tuổi, mẹ giữ gìn suốt mấy chục năm chứ chẳng phải món quà vặt vãnh người ta vừa mua tặng mẹ. Ông Lộc đã bước vào đời mẹ trước bố tôi bốn năm ròng rã, không phải kẻ lạ mặt đầu hẻm vừa quen dăm bữa nửa tháng để dụ dỗ người già. Và mẹ bước lên xe hoa với bố chỉ vì mẹ chờ bốn năm mà không có một dòng tin nào.

Cái lý do bao lâu nay tôi bấu víu để lớn tiếng với anh Dũng, với bác Chín, để về Vàm Sậy vạch mặt người ta, phút chốc tan thành mây khói. Bà Nhung đứng bên cạnh nhìn tôi, ánh mắt đượm buồn và thấu suốt, như nhìn một đứa con muộn màng vừa biết chuyện của mẹ mình sau chót.

---

Rời khỏi cổng trường, tôi móc tờ năm mươi nghìn trong túi ra đặt lên bàn nước. Bà Nhung đẩy tờ tiền trở lại, bàn tay khô gầy đè lên cổ tay tôi.

— Bà không lấy tiền nước của con gái con Hạnh đâu. Cất đi cháu

.

Tôi đành lẳng lặng đặt tờ tiền lên nắp thùng xốp rồi rảo bước nhanh ra đường lớn.

Về tới căn nhà mái ngói của dì Tư Mến, tôi chỉ kịp gom vội bộ quần áo nhét vào túi xách. Tôi không dám nhìn vào mắt dì Tư, người phụ nữ hôm qua vừa nhìn thấu tâm can tôi chỉ bằng một câu hỏi ngắn. Tay tôi run run kéo dây khoá túi xách lên, rồi lại kéo xuống, kéo lên.

— Cháu về liền hả Thảo?

. Dì Tư xách túi đồ khô bước theo tôi ra tận ngõ.

— Dì gửi cho chị Hạnh ít tôm khô với mớ bánh tráng dừa Vàm Sậy. Dặn chị ráng ăn uống tẩm bổ, ở trọ trên đó đừng có tiện tặn quá mà sinh bệnh nghe cháu

.

— Dạ, cháu biết rồi dì Tư

.

Tôi đáp mà không dám nhìn dì, bước vội lên bậc xe đò liên tỉnh vừa trờ tới đón khách. Dì Tư đứng nép bên lề đường đất đỏ, nhìn theo cho tới khi chiếc xe rùng mình chuyển bánh, khói dầu đen phụt ra mù mịt. Dì không gặng hỏi một câu nào về chuyến đi sáng nay, như thể biết trước ở cổng trường Hoà Sơn tôi đã nghe được những gì.

Xe lắc lư chạy qua những rặng dừa nước ngả nghiêng bên bờ kênh. Tôi ngồi ép mình vào góc ghế nỉ rách, lòng bàn tay siết chặt chiếc kẹp tóc nhựa xanh vừa cất lại vào túi. Trong tâm trí tôi lúc này, dòng chữ mực tím phai màu trong sổ trực năm một nghìn chín trăm tám mươi mốt và chữ ký Lộc với vết mực nhoè cứ hiện lên chập chờn.

Tôi không còn tin người đàn ông ấy lừa gạt mẹ tôi nữa. Nhưng trong lòng tôi vẫn cuộn lên một nỗi cay đắng không tên: nếu ông ấy đến trước bố tôi bốn năm, nếu cuộc hôn nhân của bố mẹ chỉ là sự sắp đặt của gia đình khi một người đã chờ đến kiệt cùng hy vọng, thì ba mươi lăm năm bố mẹ sống với nhau mà tôi vẫn kể là cái gì, và trong căn nhà cũ kia rốt cuộc còn cất giấu những bí mật nào mà tôi chưa từng được biết?