Hai cái bao và cái chìa khoá để lại trên bàn

, tôi sấn vào trong.

— Mẹ ở đây với con, với bé Na. Con còn chưa nói hết chuyện tờ đơn tối qua

.

Mẹ xếp xong xấp bao, vuốt phẳng từng nếp gấp rồi đứng lên đi tới cái bàn con, nghiêng bình rót chén nước lạnh. Nước chảy đều một dòng nhỏ xuống đáy chén sành, không sánh ra ngoài một giọt.

— Đơn rách rồi, không dán lại được

, mẹ uống một ngụm, đặt chén xuống mặt gỗ.

— Tao tính xong cả rồi

.

— Mẹ tính cái gì mà tính?

, tôi bám chặt mép cửa, kể một hơi.

— Tiền sửa nhà năm ngoái con còn nợ bên thầu một trăm triệu. Bé Na tháng Chín này lên lớp chín, tiền học thêm, tiền trường đủ thứ. Cái tiệm ngoài chợ Cầu Ván con đang phải dán giấy đóng cửa vì chuyện của mẹ. Rồi mấy tháng nữa giỗ bố, mẹ tính để họ nội kéo tới cái phòng trọ tám trăm nghìn ăn cỗ chắc?

.

Mẹ nghe hết, mắt để yên trên cái chén sành chứ không ngó qua tôi.

Cái cách mẹ im lặng làm tôi nhớ tới đợt mưa bão năm tôi mười hai tuổi, mái tôn sau bếp bị gió xé toạc một góc. Bố tôi đứng giữa nhà nói một câu để đó mai tính rồi đi nằm, mẹ không cãi nửa lời, chỉ lẳng lặng đội nón lá ra vườn kéo mấy tàu dừa khô vào che tạm. Mẹ cứ lầm lũi làm cho xong việc của mình, mặc kệ người khác gào thét hay van xin.

Chờ tôi dứt lời, mẹ thọc tay vào túi áo bà ba, rút ra chùm chìa khoá bằng đồng đã mòn vẹt. Mẹ tách cái chìa khoá cửa sau khỏi khoen sắt. Tiếng kim loại va vào nhau khô khốc. Mẹ đặt chiếc chìa trơ trọi xuống mặt bàn, dùng ngón tay đẩy nhẹ nó trượt về phía tôi.

— Nhà vẫn là nhà của mẹ con nó, như bố mày viết đó. Tao chỉ đi ở trọ

, mẹ nói gọn lỏn.

Cái chìa khoá nằm lẻ loi giữa mặt bàn bám bụi. Mẹ tháo nó ra nghĩa là mẹ tự tay khoá luôn lối vào của chính mình.

---

Bánh xe đẩy nghiến trên mặt đường bê tông lồi lõm của hẻm Cây Sộp, phát ra tiếng lọc cọc quen thuộc. Hai cái bao ni lông nhấp nhô theo từng nhịp đẩy.

Tôi đi sau lưng mẹ chừng mười bước chân, mấy ngón tay nắm chặt cái chìa khoá cửa sau trong túi quần, cạnh kim loại cấn buốt vào da thịt. Tôi không dám bước nhanh hơn, sợ mẹ quay lại ném cho một câu đuổi về. Đi sau tôi một quãng là bé Na, con bé khoác ba lô đi học, cúi gằm mặt bước từng bước rụt rè. Ba cái bóng kéo dài trên mặt hẻm nắng sớm, cách nhau từng quãng.

Tới gốc trứng cá đầu hẻm, bóng mát đổ loang một khoảng đất. Ông Lộc đang ngồi trên chiếc thùng xốp quen thuộc, trên tay cầm xấp vé số còn nguyên dây thun. Vừa nghe tiếng xe lọc cọc, ông đứng bật lên, hai tay xốc lại cạp quần tây xộc xệch, bước sải chân ra định đỡ lấy càng xe.

Mẹ khựng lại nửa nhịp, giơ bàn tay gầy guộc lên xua ngang, ra dấu thôi.

Ông Lộc sững người. Hai bàn tay còn chìa ra lưng chừng rồi buông thõng xuống. Ông không nói một tiếng nào, lùi lại mép đường, ngồi thụp xuống chiếc thùng xốp méo mó. Tôi chỉ nhìn mấy ngón tay thô ráp của ông co lại trên mép thùng, không dám ngước lên nhìn mặt ông một lần.

Bà Ba bán bún riêu ở đầu hẻm đang múc nước lèo, thấy cảnh đó thì dừng chiếc muôi nhôm lại, liếc mắt nhìn theo bóng mẹ rồi quay sang thì thào với mấy người khách ngồi ghế nhựa:

— Thấy chưa, đẩy cả xe đồ đi vậy là rõ rồi. Mấy hôm nay trên mạng người ta đồn con gái đuổi mẹ già để chiếm căn nhà, coi bộ không sai đâu

.

Mấy người ăn bún ngẩng lên ngó, xì xào một hồi rồi lại cắm cúi gắp. Mẹ không quay đầu lại, bước chân vẫn đều đặn qua khỏi bóng râm cây trứng cá, hướng thẳng ra con lộ lớn. Mẹ không nhận tay ông Lộc, cũng không chậm lại một bước cho tôi đi kịp.

---

Xóm trọ bà Mười nằm lọt thỏm trong con ngách ngập nước xà phòng, gồm một dãy sáu phòng mái tôn thấp tè.

Bà Mười rút chùm chìa khoá rỉ sét, mở ổ khoá căn phòng cuối dãy. Cửa sắt kéo ra kêu ken két, phả ra mùi ẩm mốc của góc tường quanh năm không thấy nắng. Bên trong chỉ có một cái bệ xi măng tráng sơ sài, cạnh đó là chiếc thùng nhựa úp ngược, trên thùng đặt cái bếp gas mini. Phía ngoài, một sợi dây phơi bằng kẽm căng ngang qua khoảng sân chung nhớp nháp.

— Phòng cuối này thoáng nhất rồi đó cô

, bà Mười quay sang bảo tôi.

Tôi kéo bà Mười ra góc sân, móc xấp tiền trong túi xách đếm đủ hai triệu bốn trăm nghìn, nhét vào tay bà.

— Con đóng trước ba tháng tiền phòng cho mẹ

, tôi hạ giọng thật nhỏ.

— Bà cầm giùm con, dặn mẹ là người ta cho thuê rẻ, đừng nói con trả

.

Bà Mười liếc mắt nhìn về phía căn phòng cuối, nơi mẹ đang cặm cụi gỡ nút thắt bao ni lông. Bà mở cuốn sổ tay bìa da cũ kĩ, chấm đầu bút bi lên lưỡi rồi nắn nót ghi từng chữ. Ghi xong, bà gấp cuốn sổ cái cộp, xé tờ biên lai giấy mỏng tang đưa cho tôi.

— Tui biết rồi. Khổ, cái tính bà Hạnh xóm này ai mà không rõ

, bà Mười cất tiền vào túi tạp dề, thở dài một tiếng.

Tôi quay vào cửa phòng, cúi người đặt túi gạo mười ký mới mua ở đầu hẻm cùng cọc tiền lẻ xuống cạnh chân giường. Mẹ ngước lên thấy, bàn tay đang gỡ áo dừng phắt lại. Mẹ đẩy túi gạo và cọc tiền trượt ngược ra ngoài thềm xi măng.

— Tao còn tay còn chân, không mượn mày lo

, mẹ nói, giọng khô khốc.

Bé Na đứng nép bên mép cửa, rụt rè chìa ra một hộp dầu gió xanh hiệu Con Ó. Con bé khẽ gọi:

— Bà ơi, con mua cho bà xoa chân...

.

Mẹ nhìn bé Na một lát. Bàn tay khô ráp của mẹ đưa ra, đón lấy hộp dầu gió nhỏ xíu rồi cất vào túi áo bà ba. Mẹ không mắng con bé một câu nào. Làm xong, mẹ ngồi phịch xuống bậc cửa phòng trọ, đưa tay lên vuốt chỗ tóc cụt ngang tai theo thói quen cũ. Ngón tay vuốt hụt một quãng không rồi rơi xuống đùi. Mẹ ngồi im lìm như một khúc gỗ mục.

Bé Na thấy vậy cũng lặng lẽ bước tới, ngồi bệt xuống cạnh bà trên bậc cửa lấm lem bụi cát.

Tôi đứng một mình giữa khoảng sân chung, lưỡi đẩy mạnh vào mặt trong má bên phải, mắt chỉ nhìn chăm chăm vào sợi dây phơi kẽm gỉ sét đang đung đưa trước gió. Tôi tự nhủ mình còn đúng một tháng để kéo mẹ về, trước khi cả khu chợ Cầu Ván và họ hàng bên nội biết chuyện mẹ đã dọn ra đây.

Nhưng trong tay tôi lúc này chỉ còn tờ biên lai nhà trọ nhàu nát và cái chìa khoá cửa sau hãy còn hơi ấm. Tiệm ngoài chợ thì đang dán giấy tạm nghỉ, chủ nợ và khách quen đều đang đợi ngày mở lại. Mẹ dọn ra ngoài thế này, căn nhà cấp bốn vắng tiếng mẹ, cái xe đẩy cũng theo mẹ đi rồi, tôi biết lấy gì để mở tiệm cho người ta coi?