Vệt tường vuông

— Anh Dũng chưa nói gì với con, con chỉ thưa được phần con. Chuyện nhà cửa thừa kế của bố, để sang năm rồi mới tính

.

Bác Chín đưa mắt nhìn mẹ tôi ngồi im bên cạnh, rồi nhìn sang ông Lộc đang khép nép ở góc ghế gỗ. Bác cầm cây bút bi bấm kêu tách một tiếng, cúi xuống ghi một hàng chữ ngắn vào cuốn sổ họp tổ:

— Tổ ghi nhận hẻm Cây Sộp không ai có ý kiến gì, bà con lối xóm đều biết chuyện. Nhưng tổ chỉ ghi vậy cho êm chuyện xóm, chứ tổ không xác nhận hộ tịch. Mấy người cầm giấy tờ lên phường mà làm cho xong

.

Rời phòng tổ dân phố, ba người chúng tôi vòng qua trụ sở uỷ ban nhân dân phường. Đăng ký kết hôn của công dân trong nước được miễn lệ phí, nhưng tiền phô tô cả xấp hồ sơ và xin trích lục khai tử của bố tôi lẫn người vợ đã mất của ông Lộc hết tròn ba trăm nghìn. Trong bóp tôi lúc đó chỉ còn bảy triệu ba.

Cậu cán bộ tư pháp lật từng tờ khai, ngước lên nhìn mẹ:

— Bác gái khai nơi thường trú ở nhà cũ trong hẻm, nhưng thực tế bác đang ở đâu?

.

Mẹ tôi so vai, giọng lí nhí:

— Tôi đang ở trọ bên nhà bà Mười, dưới chân cầu vượt đó chú

.

— Được rồi, bác có đăng ký tạm trú bên đó thì cũng hợp lệ

, cậu cán bộ gật đầu, kéo cuốn Sổ hộ tịch to bản sang mép bàn, chỉ chỗ mép giấy rồi đưa cây bút mực.

— Hai bác ký vào đây

.

Mẹ tôi cầm bút, ngón tay run nhẹ rê từng nét tên mình. Ông Lộc ký tiếp vào dòng dưới, nét chữ vuông vức gãy góc. Cậu cán bộ đóng dấu đỏ cái cộp, đẩy hai tờ Giấy chứng nhận kết hôn in hoa văn chìm về phía trước:

— Xong rồi đó hai bác. Giữ kỹ bản chính này

.

Mẹ nhận tờ giấy, cẩn thận miết phẳng bốn góc rồi bỏ vào túi nilon trong giỏ. Tờ giấy ở phường vậy là cầm chắc, nhưng bữa cơm hai bên ngồi lại với nhau thì vẫn còn chờ ở nhà, và anh Dũng suốt từ sáng vẫn chưa gửi một tin nhắn nào.

---

Trưa ngày mười bốn, mùi thịt kho tàu thơm lừng bay khắp gian nhà cấp bốn. Mấy chiếc ghế nhựa mượn bác Chín xếp quanh chiếc bàn tròn kê sát cửa sổ. Bác cho mượn không lấy tiền, còn sang sớm phụ kê bàn rồi ngồi lại luôn một ghế. Nửa tháng qua tiệm uốn tóc mở lại thu được sáu triệu, tôi gom trả mười triệu tiền nợ sửa nhà từ đợt tháng Chín, hụt mất một khoản nên phải vay nóng chị Hoài hai triệu cho tròn mâm. Bữa cơm ra mắt tốn ba triệu tám, tính luôn năm mươi nghìn tiền mua nhánh hoa hồng nhung cài áo.

Bé Na đứng cạnh Tuấn ở góc phản gỗ, mắt chăm chú nhìn tôi cầm nhánh hoa bước tới trước mặt bà ngoại. Mẹ tôi ngập ngừng giơ tay đón lấy cành hoa:

— Thôi, để mẹ tự cài, rườm rà chi con

.

— Mẹ để con làm

, tôi giữ lấy cành hoa. Tay tôi run, cây kim băng trượt trên thớ vải áo lụa tím, đâm lệch một đường chéo. Tay mẹ thì nằm yên trên đùi. Tôi bậm môi, hít một hơi, rồi gỡ kim ra cài lại lần thứ hai cho ngay ngắn trên cổ áo mẹ.

Dì Tư Mến từ Vàm Sậy đón xe đò lên từ sớm, ngồi vỗ đùi bôm bốp bên cạnh chị Hoa và đứa con nhỏ của chị:

— Cả đời chị Hạnh toàn bị người ta đặt đâu ngồi đó, nay mới thấy chị mình được hỏi ý trước rồi mới tính chuyện trầu cau

.

Chị Hoa gắp miếng chả lụa cho con, mỉm cười chào mẹ tôi:

— Bên con cũng chỉ mong bố con với bác có người bầu bạn sớm hôm

.

Chị Hoài với con Diễm tạt qua, gửi giỏ trái cây làm quà rồi xin phép về liền để trông coi tiệm tóc. Khi ông Lộc đứng dậy nghiêng bình rót thêm nước vào ly cho mọi người, tôi nhìn bóng lưng gầy của ông rồi cất tiếng:

— Chú Lộc ngồi xuống ăn thêm miếng thịt, để con rót nước cho

.

Ông Lộc nghe tiếng gọi thì ngẩn ra một thoáng. Tay ông thọc vào túi quần, khẽ siết vòng dây thun buộc quanh xấp vé số chưa bán hết, rồi quay lại gật đầu:

— Cảm ơn cô Thảo. Để tôi tự làm được

.

Tuấn ghé tai bé Na dặn con bé so đũa cho ngay ngắn. Mâm cơm rôm rả tiếng cười nói của dì Tư Mến và chị Hoa, thức ăn trong đĩa vơi dần, duy chỉ có chiếc ghế nhựa ngoài cùng kê sát cửa ra vào là vẫn còn để trống.

---

Quá trưa, tiếng chân lẹp xẹp từ ngoài hẻm vào, cả nhà im bặt. Anh Dũng đứng ở ngưỡng cửa, áo khoác bạc màu còn dính bụi đường. Anh bước vào, kéo chiếc ghế ngoài cùng ngồi ghé một bên mép, tự lấy chén xới cơm rồi ăn hết một chén không ngẩng mặt.

Nuốt xong miếng cơm nghẹn ứ, anh Dũng buông đũa, nhìn sang tôi:

— Thảo, chừng nào làm xong cái giấy khai nhận di sản căn nhà?

.

Tôi kẹp chặt quai giỏ xách dưới chân ghế, đáp gọn:

— Chuyện đó để sang năm rồi tính anh

.

Anh Dũng gõ nhẹ đầu đũa lên mép bàn, giọng trầm hẳn xuống:

— Chủ nợ họ không siết gốc nữa, giờ họ chuyển sang thu lãi từng tháng. Mấy đứa đứng tên vay giùm ngoài bến xe đang bị tụi nó tới tận phòng trọ đòi rát lắm

.

Tôi không nói thêm, đứng lên cầm lấy chén của anh, bới thêm một vá cơm đầy rồi đặt xuống trước mặt anh:

— Anh ăn thêm chén nữa đi

.

Ông Lộc ngồi phía đối diện lặng lẽ rót một ly trà đá đầy, đẩy nhẹ chiếc ly qua mép bàn về phía anh Dũng. Anh Dũng nhìn chiếc ly đá tan lấm tấm mồ hôi, khẽ gật đầu một cái rồi cầm ly lên uống cạn một hơi:

— Cảm ơn

.

Anh nói gọn một tiếng, nhưng không khí trong nhà không bị xé toạc ra như mọi bận. Mẹ tôi ngồi bên cạnh lặng lẽ cầm chiếc khăn tay lau quanh mép mâm nhôm. Khoản nợ bốn trăm triệu của anh vẫn còn nằm nguyên đó, và trong bóp tôi sau bữa cơm này chỉ còn lại một triệu rưỡi bạc.

---

Khách khứa ra về hết khi nắng chiều ngả màu vàng ố trên ngọn cây sộp đầu hẻm. Nhà vắng hẳn, còn hai mẹ con thu dọn mâm bát.

Mẹ tôi kéo tấm ảnh cưới ngày xưa của bố mẹ từ sau cánh tủ gỗ ra. Tấm kính bám một lớp bụi xám mờ. Mẹ cầm sẵn tờ nhật trình cũ định bọc lại như mọi lần, góc giấy báo đã sờn rách tả tơi.

— Để con lau cho mẹ

, tôi xin lại tấm ảnh từ tay mẹ.

Lấy chiếc khăn bông ẩm, tôi chậm rãi lau sạch từng góc khung gỗ mun. Nhìn vệt kính sáng dần lên, tôi nhớ lại buổi sáng đám tang năm ấy, mẹ đã đứng dang tay trước bức tường vôi nứt, kiên quyết không cho bất kỳ ai hạ tấm ảnh này xuống đất. Sau cánh cửa tủ là mười một vòng bố khoanh cạnh chữ

— đi biển

rồi tự tay gạch đi, còn tờ giấy bố viết tay nguệch ngoạc thì ghi mấy chữ

— nhà này của mẹ con nó

. Tôi không còn muốn so đo xem bố thương ai nhiều hơn hay mẹ đã nhẫn nhịn vì điều gì.

Tôi mở ngăn kéo tủ, đặt tấm hình chụp mẹ ở Cồn Mây nằm gọn vào bên trong, rồi bọc tấm ảnh cưới vào chiếc khăn bông dày, cất sâu vào ngăn đáy tủ gỗ, ngay bên trên chỗ chiếc hộp thiếc cũ nằm dưới gầm.

Mẹ tôi đứng bên cạnh nhìn theo từng động tác của tôi, đưa tay vuốt lại lọn tóc cụt ngang tai, rồi bỏ tay xuống, vuốt mép quần lụa:

— Mẹ về bên phòng trọ nghen con

.

— Dạ. Sáng mai con đem cơm qua cho mẹ

.

Trên bức tường phòng khách, chỗ tấm ảnh cưới treo ngày trước để lại một vệt vuông nhạt màu hơn hẳn lớp vôi xung quanh. Tôi không mua tranh mới để che đi, cứ để khoảng trống ấy nằm yên trên nền vôi cũ.

Trong bóp tôi còn một triệu rưỡi, nợ chị Hoài hai triệu, nợ tiền sửa nhà còn năm mươi triệu, nhưng tiệm tóc ngày mai vẫn sáng đèn với ba người làm. Mẹ sẽ gọi điện hỏi bé Na đi học chưa vào mỗi sáng, và vệt tường vuông ấy vẫn nằm đó, tôi không che.