Người không nghề

— Cô Lan này

. Ông Trạc ngắt lời, mắt vẫn ghim vào cánh quạt quay tít đằng xa.

— Xưởng mình nhỏ. Tôi chỉ muốn làm ăn yên ổn, đứng ngoài mấy chuyện nhà người ta. Người ta biết cả số bàn xưởng này thì cô hiểu rồi đấy

.

Mấy chị thợ may ở dãy máy gần cửa ngẩng lên, liếc về phía bàn cắt rồi cúi xuống ngay. Ông Trạc gõ gõ mép thước xuống mặt gỗ rập rình:

— Thôi, hôm nay cô cứ làm nốt đi. Sáng mai rồi tính

.

---

Sáng hôm sau, cái phong bì nâu nằm ngay ngắn trên góc bàn kế toán. Ông Trạc đẩy nhẹ tờ bảng giao nhận sổ sách về phía tôi, bên cạnh là xấp tiền gấp đôi.

— Nửa tháng lương cuối của cô đây

. Ông Trạc nói, giọng không lạnh không nóng.

— Chỗ sổ sách từ nay có người khác nhận rồi. Cô kiểm tra tiền rồi ký vào bảng giao nhận này cho tôi trong buổi sáng

.

Tôi cầm phong bì lên, rút tiền ra đếm. Ba triệu bảy trăm năm mươi nghìn. Tôi đếm lại lần thứ hai, miết từng tờ tiền phẳng phiu rồi mới cầm bút đọc kỹ từng dòng trên tờ bảng giao sổ. Chữ

— Đã bàn giao đủ chứng từ và thôi việc từ ngày...

nằm gọn lỏn ở cuối trang.

Tôi dọn cái cặp giả da màu nâu sẫm, nhét tập bút chì và thước kẻ vào trong rồi kéo khóa. Cầm cái quai cặp sần sùi, tự nhiên tay tôi chững lại. Bốn năm trước, cái sáng đầu tiên xách cái cặp này đến xưởng, bé Na chưa đi mẫu giáo. Nó ngồi trên cái giá sắt phía trước chiếc xe đạp cũ, hai tay ôm khư khư cái cặp này hộ mẹ, má dính đầy vệt bánh mì ngọt.

Tôi siết chặt quai cặp, bước qua luồng gió phần phật của cái quạt công nghiệp ở cửa. Một chị thợ đang đứng tựa vào giá sắt xếp thùng hàng gật đầu chào, cái gật đầu như thể tôi vừa tìm được chỗ làm nào ngon hơn. Bắt gặp cái gật đầu đó, tôi chỉ biết mím môi. Ngoái lại, tôi thấy bóng ông Trạc đứng sau bàn cắt, tay cầm cái bàn chải nhựa dồn đống vải vụn xuống sàn.

---

Gần một tuần sau, người đưa thư đứng ở hành lang tầng ba khu tập thể Dệt Kim, đợi tôi ký vào phiếu báo phát. Phong bì gửi đích danh Nguyễn Thị Lan, góc in dấu đỏ của Tòa án nhân dân quận. Anh ta rút lại tờ phiếu rồi bước xuống cầu thang nhanh hơn hẳn lúc đi lên. Tiếng bước chân cộp cộp vừa khuất, phía cuối dãy hành lang có tiếng cửa sắt nhà ai đó khép lại đánh

— chát

.

Tôi bóc phong bì. Bên trong là Thông báo thụ lý vụ án và bản sao Đơn khởi kiện ly hôn do Lê Minh Khánh đứng tên.

Ở phần yêu cầu, chữ

— Xin được trực tiếp nuôi con

đập vào mắt tôi. Nhưng đến tờ phụ lục đính kèm, đầu gối tôi như khuỵu xuống.

Một tấm ảnh in màu khổ nhỏ: hành lang hun hút trước cửa nhà tôi lúc đêm muộn, bé Na ngồi bệt dưới sàn gạch, lưng tựa vào chân tường ximăng, mắt nhắm nghiền. Bên dưới là bản trình bày có chữ ký của bà Mến tầng hai, nét chữ nguệch ngoạc xác nhận đêm nào cũng nghe tiếng đứa bé chơi lăn lóc ngoài hành lang không ai quản lý. Đính kèm sau cùng là tờ giấy xác nhận tôi đã thôi làm việc tại xưởng may ngõ Giếng Đá.

Đến dòng kê khai

— Nghề nghiệp của bị đơn

, Khánh để trống.

Tôi gấp đôi tờ đơn lại, ngón tay miết chặt nếp gấp đến trắng bệch, rồi lại mở ra đọc lại dòng để trống đó. Tôi đứng chết lặng giữa cửa nhà, tờ giấy trên tay phẳng lì mà nặng trĩu cả cánh tay.

---

Trời chạng vạng, mưa phùn rây lên vai áo. Phía sau cánh cửa sắt kéo nhà bà Thuận, ánh đèn tuýp vàng vọt hắt ra ngoài khoảng sân chung.

Tôi đứng sát vào lớp cửa sắt, tay bám vào thanh kim loại lạnh ngắt, gọi lớn:

— Mẹ ơi! Mẹ mở cửa cho con đón bé Na lên với!

Bên trong, bà Thuận đứng trước bàn thờ ông nội bé Na. Bà cầm chiếc khăn bông cũ cẩn thận lau từng mép khung ảnh thờ, lưng quay hẳn ra phía cửa.

— Mẹ ơi!

Tôi gọi lần thứ hai, giọng khàn đi.

— Chị về đi

. Tiếng bà Thuận vọng ra, khô khốc.

— Con Na nó đang ăn cơm. Đêm nay nó ngủ dưới này với mẹ

.

Qua khe cửa sắt, tôi thấy bé Na ngồi trên chiếc ghế gỗ thấp bên mâm cơm. Nó quay đầu ra cửa, gọi một tiếng lí nhí:

— Mẹ...

. Nhưng bà Thuận cúi xuống nói khẽ điều gì đó vào tai cháu, đứa nhỏ lập tức cúi đầu, hai tay ôm lấy bát cơm, lặng thinh.

Tôi nuốt nghẹn, quay mặt vào khoảng tường cầu thang bám rêu, lấy cổ tay áo lau nhanh hai bên mắt.

Dưới sân, tiếng xe máy tạch tạch dừng lại. Thằng Tí chạy đơn giao hàng về, dựng chống xe gạt cái

— rắc

. Nó nhìn thấy tôi đứng phơi giữa làn mưa phùn, tay ôm tập hồ sơ phẳng lì. Thằng Tí không hỏi câu nào. Nó đi ra đầu ngõ, một lúc sau quay lại với cốc trà đá mua ở quán nước, lặng lẽ đặt lên yên xe máy của tôi rồi lảng ra phía cầu thang sau. Cái nhìn lảng đi của nó làm tôi biết, nó đã đọc được dòng chữ Tòa án in trên góc tập giấy tôi đang ôm.

Tôi đứng lại một mình giữa khoảng sân tối om. Làn mưa phùn bám đầy trên mái tóc, trên tập hồ sơ tôi ôm trước bụng. Giữa đêm lạnh, tôi hiểu rằng từ giây phút này, mọi lời tôi nói ra đều sẽ bay theo gió, nếu sau lưng nó không có một tờ giấy chứng minh.