Ngồi đấy

Hạnh ngồi im trên chiếc ghế đẩu, hai vai so lại, cúi gằm mặt nhìn đôi dép tổ ong dưới chân.

— Mày ngẩng mặt lên nhìn bố mày trên bàn thờ xem

. Giọng bà Lụa run lên một nhịp rồi chùng xuống.

— Lê Thu Hạnh, mười mấy năm nay tao đứng ngoài chợ nghe người ta xì xào câu một mình nuôi con gái rồi xem nuôi nổi không. Tao nuốt vào trong hết. Giờ nhà người ta đánh tiếng hỏi ngày, mày phải ra mặt gặp nhà trai một buổi cho tử tế, đừng để tao mang tiếng rồi đứng đơn lẻ ở cái chợ này

.

Tôi ngồi thụp xuống cạnh thúng hàng khô ở lối vào, hai khớp gối cấn vào ngực. Tôi bấm ngón cái vào khớp ngón trỏ nghe một tiếng khục nhỏ, mắt dán vào khe cửa khép hờ. Trong người tôi cuộn lên một nỗi sợ lạnh ngắt, nếu tôi bước qua cái bậc cửa này, ngõ Vối coi như không còn chỗ cho tôi đặt chân nữa. Chuyện bà Thảo ghi tên bố mẹ Hạnh vào tờ giấy hôm nọ, tôi vẫn giấu bà Lụa, giờ mà bước vào thì thành kẻ thứ hai bị lôi ra đọc nợ.

Một bà hàng xóm trong ngõ xách mớ rau muống đi ngang qua, thấy tôi ngồi xổm bên thúng hàng khô thì khựng lại nhìn. Trong nhà vọng ra tiếng bà Lụa đọc từng con số rành rọt, bà hàng xóm nghe ngóng một nhịp, nét mặt giãn ra như vừa đoán trúng chuyện cưới xin trong nhà ấy, rồi lẳng lặng bước đi. Bà Lụa đem cả đời gánh gồng ra ép con. Cái hẹn tôi định xin khất giùm Hạnh, giờ tôi chỉ còn biết đứng ngoài nhìn nó bị nghiền nát.

---

— Người ta còn bận công trường chưa về đâu mẹ

. Hạnh bật cười một tiếng lệch nhịp, giọng cao hơn bình thường, nghe khô khốc.

— Mẹ tính thế thì cứ tính, nhưng người ta chưa về Hà Nội thì gặp ai. Để họ về đã rồi tính tiếp

.

— Mày lại tìm cớ

. Bà Lụa gập cuốn sổ cái bộp.

— Con tìm cớ làm gì

. Hạnh đứng phắt dậy, lùi lại nửa bước.

— Người ta đi làm ăn chứ có chơi bời đâu. Mẹ cứ nóng ruột làm người ta sợ

.

Bà Lụa chống gối đứng lên, quay lưng bước ra phía bậc cửa. Bà cúi xuống vần lại cái thúng đựng măng khô vốn đã kê ngay ngắn sát mép tường, ngay bên cạnh chỗ tôi vừa thu mình lại. Tôi nín thở lùi sâu vào sau cánh liếp, đầu ngón tay ghìm chặt mép áo cộc.

Qua kẽ hở giữa hai cánh cửa, đĩa cam sành bày trên bàn thờ ông Tám hiện ra mờ mờ trong làn khói nhang mỏng. Cái màu vàng ủng của vỏ cam kéo tuột tôi về năm Hạnh học lớp tám, đúng cái ngày làm đám tang ông Tám. Hôm ấy cả lớp chỉ có mình tôi đến, tôi đứng nép ở đúng cửa này, đầu không có mảnh khăn xô. Bà Lụa đứng giữa sân, chỉ tay về phía tôi nói ráo hoảnh trước mặt cả ngõ rằng con bé nhà sửa điện thoại thì ra sân giếng mà rửa bát, không phận sự gì đừng có bén mảng vào trong.

Mười mấy năm trôi qua, tôi vẫn đứng ngoài cái cửa này, chỉ khác là lần này tôi tự chọn đứng trong bóng tối để nhìn vào.

— Ông Tám mà còn sống thì tôi việc gì phải ngồi ghi từng đồng từng cắc thế này

. Bà Lụa lẩm bẩm một mình rồi phủi bụi trên cạp quần, quay ngoắt người đi vào nhà.

Hạnh khất được cái buổi ra mặt, nhưng chỉ là khất, bà Lụa không bỏ đi câu nào trong cuốn sổ. Bà chỉ tạm nén lại vì nghĩ nhà trai chưa về tới nơi. Cái gánh nặng mà tôi định nhận vai để gánh hộ cuối cùng lại giáng thẳng xuống đầu Hạnh, nguyên vẹn và trần trụi.

---

Tôi đi nhanh ra phía đầu ngõ, dưới chân sỏi đá lạo xạo.

— Vy đấy à cháu?

Bà hàng xóm ban nãy đang ngồi trên chiếc ghế nhựa đỏ ở quán nước chè đầu ngõ vẫy tay gọi giật lại.

— Vào đây bà bảo

.

Tôi dừng bước, cố nặn ra một nét mặt bình thường rồi bước lại mép bàn gỗ. Bà hàng xóm chìa ra một thanh kẹo lạc bọc giấy bóng kính, dúi vào tay tôi.

— Này, ăn đi

. Bà ghé sát lại, giọng hạ nhỏ như sợ người khác nghe thấy.

— Có phải nhà người ta sang hỏi con Hạnh thật không? Bao giờ người ta sang lại? Chiều nay trong ngõ mấy bà ở tổ phụ nữ đã bắt đầu bàn tán rồi đấy, bảo con Lụa sắp gả được con gái vào chỗ khá giả

.

Tôi cầm thanh kẹo, ngón trỏ đặt lên nắp chiếc hũ thuỷ tinh đựng kẹo lạc trên bàn, miết nhẹ một vệt bụi mỏng trên lớp nhôm xước.

— Cháu không rõ đâu bà

. Tôi đáp chậm rãi, giữ cho giọng mình thật phẳng.

— Chuyện ấy là việc riêng nhà bác Lụa, cháu chỉ ghé qua đưa ít đồ rồi về

.

Bà hàng xóm nhìn ngón tay tôi đang chùi trên nắp hũ, cười tủm tỉm gật đầu mấy cái, như đã tin chắc tôi biết cả mà giấu cho bạn. Bà không hỏi thêm, quay sang rót bát nước vối cho một ông khách vừa tấp xe đạp vào lề.

Tôi quay lưng đi thẳng ra đường lớn. Tiếng còi xe chát chúa, khói bụi táp thẳng vào mặt. Bước lên bậc thang cầu vượt, tôi nhìn xuống dòng người nườm nượp trôi phía dưới, miệng đếm từng bậc xi măng thành tiếng:

— Một, hai, ba, bốn...

Về tới căn phòng trọ ở Bãi Sậy khi trời nhá nhem tối, tôi mở chiếc ví vải cũ kỹ ra xem. Trong ngăn nhỏ còn đúng bốn triệu chín trăm lẻ năm nghìn đồng. Cái tôi nợ Hạnh thì có bao nhiêu tiền cũng không trả được. Cái vỏ bọc mượn từ ngõ Vối đã rách toác ngay từ khi bà Lụa mở cuốn sổ nợ ra trước bàn thờ. Tôi không thể bám vào cái ngõ ấy được nữa. Trước khi Minh từ công trường về lại Hà Nội, tôi buộc phải tìm ra một căn nhà khác, và bố ruột của tôi phải chịu đứng ra.