Hai mươi mốt chữ ký

Con bé Gạo đứng nép sau lưng chiếc ghế, hai bàn tay nhỏ bấu chặt lấy lưng ghế đỏ.

Gió chiều bốc bụi đường lên, sực vào mũi tôi cái ngai ngái quen thuộc. Sáu năm trước, cũng vào một buổi chiều oi khét như thế này, con bé đỏ hỏn còn nằm cuộn tròn trong bọc khăn bông đặt tạm trên mặt chiếc ghế nhựa này. Lúc đó cái ghế còn mới nguyên, màu đỏ tươi rói chưa bị nắng mưa làm cho bạc phếch và nứt nẻ ở góc mép như bây giờ. Khi ấy, bà Cúc vừa pha từng thìa sữa đặc nguội đút cho nó, vừa chép miệng bảo tôi rằng nuôi một đứa trẻ ở phố thợ này chẳng khác nào trồng một cây cỏ trên đá, thế mà con bé bám rễ sống thật.

Một tiếng

— xoạch

vang lên bên kia đường. Cửa sắt nhà ông bán phụ tùng bị kéo mạnh lên quá nửa. Anh thợ vá vỏ xe máy sát vách cũng bước ra, hai bàn tay còn dính đầy vệt nhớt đen sì vội vàng chùi qua chùi lại vào hai bên ống quần bảo hộ. Từng người một, từ mấy gian nhà sửa khóa, bán đồ sắt, chạy xe ôm đầu ngõ lững thững bước về phía cái ghế nhựa đỏ.

Tôi rút từ túi áo ngực ra tập giấy gấp đôi bà Cúc vừa ấn vào tay tôi, đưa sang cho ông Bửu đứng cạnh tôi từ nãy đến giờ. Ông vuốt phẳng hai trang đơn rồi trải ngay ngắn lên mặt ghế nhựa, đặt cạnh đó một hộp mực lăn tay màu đỏ tươi.

— Mỗi người ký một chữ, ai không quen cầm bút thì điểm chỉ

, ông Bửu nói, giọng rành rọt.

— Ký để làm chứng con bé Gạo ở với chú Lực từ hồi đỏ hỏn, cả phố này biết

.

Tôi không còn là người phải đi gõ cửa từng nhà để van nài nữa. Tôi đứng đó, hai tay bưng hộp mực mở nắp, cúi đầu chìa ra trước mặt từng người hàng xóm. Ông bán phụ tùng cầm bút ký nguệch ngoạc một nét thật mạnh làm rách cả mép giấy, anh thợ vá vỏ ấn ngón tay cái dính mực đỏ chót lên cạnh chữ ký. Từng người, từng người một bước tới cái ghế nhựa đỏ.

Hai trang đơn dần kín những dòng chữ và dấu vân tay đỏ sẫm. Nhưng nhìn hai trang giấy chi chít tên người, tôi vẫn chưa yên. Người dân trong phố ký đủ cả, riêng dòng cuối trang hai vẫn chừa trống chỗ của ông tổ trưởng dân phố. Tôi gấp hai trang đơn lại, nhét vào túi áo ngực.

---

Sáng thứ bảy, gian phòng khách nhà ông Nhơn bốc lên mùi nước chè xanh om đặc quánh. Trên chiếc bàn gỗ tạp, hai trang đơn có đủ hai mươi mốt chữ ký và dấu điểm chỉ xen kẽ nhau đỏ rực được đặt ngay ngắn trước mặt ông tổ trưởng.

Ông Nhơn đeo kính lão, lật từng trang giấy một cách chậm rãi. Ngón tay trỏ của ông gõ nhẹ lên góc tập văn bản quy định về quản lý hè phố đặt bên cạnh, rồi cất giọng đọc đều đều từng chữ:

— Hè phố, lòng đường là nơi phục vụ giao thông công cộng, nghiêm cấm mọi hành vi tụ tập gây mất an ninh trật tự hoặc phát sinh tranh chấp làm ảnh hưởng tới địa bàn dân cư

.

Đọc xong, ông ngẩng lên nhìn tôi, tay cầm cây bút bi nhưng nắp vẫn đậy nguyên:

— Lá đơn này của anh có kéo phường lập đoàn kiểm tra liên ngành về khu phố này không? Phố Bến Dầu xưa nay toàn dân lao động tự kiếm ăn, đoàn về kiểm tra trật tự lòng lề đường thì quán nước bà Cúc, tiệm sửa xe của anh rồi mấy chỗ vá vỏ sống bằng cái gì?

Tôi thấy ngực mình tức lại. Chỉ cần ông Nhơn lùi bước, chỉ cần tổ dân phố từ chối, hai mươi mốt chữ ký của bà con gom lại ngoài đường kia cũng chỉ là mớ giấy lộn trước cửa ủy ban. Tôi nhìn cái nắp bút còn đậy nguyên trên đầu bút ông Nhơn, tay tôi xoa xoa mép bàn, ngón cái đầy vết nứt vì dầu mỡ chà đi chà lại trên lớp gỗ.

— Bác Nhơn

, tôi nói khẽ, giọng đặc lại.

— Chúng tôi chỉ xin bác chứng thực đúng việc con bé Gạo ở đây với tôi từ trước tới nay. Không ai làm phiền tới trật tự của phố đâu bác

.

Ông Bửu ngồi bên cạnh cũng đặt tay lên mép bàn:

— Anh Nhơn, anh làm tổ trưởng ở đây bao nhiêu năm, anh biết con bé lớn lên thế nào mà

.

Ông Nhơn không đáp. Mắt ông nhìn xuống hai trang giấy, đếm từng cái tên, so từng dấu vân tay điểm chỉ đỏ sẫm. Rồi ông ngước nhìn ra cửa, nơi con bé Gạo đang đứng thập thò vịn tay vào khung cửa gỗ. Ông vẫy tay gọi:

— Gạo, lại đây ông bảo

.

Con bé rụt rè bước vào, hai bàn tay nhỏ xíu chắp trước bụng. Ông Nhơn đưa bàn tay gầy guộc xoa đầu nó một cái thật nhẹ, mắt ông nhìn ra khoảng sân nắng trước nhà, nơi có mấy chậu cây cảnh còi cọc. Một khoảng im lặng kéo dài đến mức tôi chỉ còn nghe thấy tiếng quạt trần quay cọt kẹt trên đỉnh đầu.

Ông Nhơn rút cây bút, mở nắp nghe một tiếng

— cách

. Ông cúi người, đặt ngòi bút xuống dòng dưới cùng của trang thứ hai, ký dứt khoát rồi ghi rõ chức danh tổ trưởng tổ dân phố bên dưới. Ký xong, ông dằn mạnh cây bút xuống mặt bàn, đẩy hai tờ giấy sang phía tôi:

— Tôi xác nhận thực tế cư trú cho anh. Giữ lấy

.

Cầm tờ giấy có chữ ký ông tổ trưởng còn tươi màu mực, tay tôi run lên. Tôi kẹp nó vào giữa tập hồ sơ cũ, ôm chặt trước ngực.

---

Gần mười giờ sáng cùng ngày, tôi đứng trước quầy tiếp nhận hồ sơ của bộ phận một cửa ủy ban phường Bến Dầu. Tập hồ sơ trên tay tôi đã dày cộm lên sau khi qua tiệm phô tô ở cổng ủy ban, tiền sao y chứng thực các loại giấy tờ hết tròn một triệu đồng, xót cả ruột nhưng tôi không dám bớt lại một bản nào.

Chị Diệu, cán bộ tư pháp – hộ tịch của phường, người năm 2022 đã trả lại tôi bộ hồ sơ xin nhận con nuôi kèm tờ phiếu ghi dòng lý do chỗ ở, ngồi sau tấm kính ngăn, ngẩng lên đã nhận ra tôi. Chị nhận tập giấy từ tay tôi, cầm hai cạnh tập hồ sơ gõ cộc cộc xuống mặt bàn gỗ cho các mép giấy thật phẳng phiu.

— Anh Lực

, chị Diệu cất giọng đều đều, ngón tay trỏ chỉ về phía tấm bảng mica màu xanh dán trên tường.

— Bảng niêm yết thủ tục hành chính treo rõ ràng đằng kia. Phường giải quyết việc gì cũng phải căn cứ trên hồ sơ và làm việc với cả hai bên, chứ cán bộ không thể chỉ nghe một bên trình bày rồi giải quyết ngay cho anh được

.

Cổ họng tôi khô khốc. Tôi sợ lại phải cầm về một tờ phiếu trả hồ sơ như lần trước. Tôi vội đẩy tập bản sao chứng thực vừa làm ban nãy sát mép bàn, bàn tay đặt đè lên cạnh giấy, ngón tay cái vô thức xoa xoa vệt dầu máy đen nhánh còn bám chặt trong kẽ móng:

— Chị Diệu, lần này có cả chữ ký của tổ trưởng với hai mươi mốt hộ dân trong phố làm chứng. Con bé ở với tôi từ lúc lọt lòng, không có chuyện tôi mang nó đi đâu giấu giếm cả

.

Chị Diệu không ngắt lời tôi, ngón tay lật từng trang đơn. Ánh mắt chị lướt qua những chữ ký nghệch ngoạc, những vết mực điểm chỉ đỏ au của mấy người thợ sửa xe, bán hàng rong. Đến dòng viết về việc có người lạ tự xưng là ông nội tới tận nhà số 47 để đòi dẫn con bé đi, mắt chị dừng lại rất lâu. Đôi lông mày của chị hơi nhíu lại, nét mặt nghiêm hẳn đi.

Chị không đẩy tập hồ sơ ra nữa. Chị với tay kéo cuốn sổ thụ lý màu xanh dày cộp đặt trước mặt, cầm bút ghi chép cẩn thận từng mục thông tin từ lá đơn của tôi vào trong sổ. Tiếng ngòi bút kim loại sột soạt trên mặt giấy kẻ ngang nghe rõ mồn một giữa căn phòng im ắng.

Ghi xong, chị Diệu xé từ tập giấy nhỏ ra một tờ biên nhận, đóng con dấu đỏ của phường rồi đẩy qua khe kính cho tôi.

— Đơn này phường tiếp nhận

, chị Diệu nói, giọng vẫn đều như lúc đọc thủ tục.

— Cán bộ thụ lý hẹn anh ngày ba mươi tháng chín quay lại đây làm việc. Buổi làm việc đó, phường sẽ gửi giấy mời cả bên kia tới để đối chất làm rõ

.

Tôi cầm tờ biên nhận, chỗ con dấu còn ướt mực, bước ra hành lang lát gạch hoa bóng loáng, ngồi phịch xuống dãy ghế inox lạnh ngắt. Tờ giấy mỏng dính kẹp giữa hai bàn tay thô ráp của tôi, nhưng sức nặng của hai mươi mốt chữ ký cùng dấu xác nhận của tổ dân phố đã giữ cho nó không bị trả lại. Tôi tin người cùng phố đã chịu đứng sau lưng mình thì việc này nhất định phải xong được ở phường.

Chỉ có điều, phường đã hẹn ngày ba mươi tháng chín và mời cả bên kia tới, buổi đối chất ấy rồi sẽ ra sao?