Trạm Truyện · truyện gốc · đọc 11 phút · 2.160 từ
Đoàn kiểm tra sáu người đứng chật kín cái nền xi măng xỉn màu ở số 47. Họ đến theo một lá đơn tố gửi lên phường, trong đơn ghi đúng một dòng: để trẻ nhỏ ngủ trong khu vực chứa xăng dầu. Chị Diệu cầm cây bút mực xanh, tì tấm bảng kẹp giấy lên cẳng tay, đọc từng chữ bằng cái giọng đều đều của cán bộ thụ lý.
— Đoàn tiến hành đo đạc thực tế lối đi vào khu vực gác xép. Khoảng cách từ tấm đệm ngủ tầng trên xuống bề mặt các can chứa nhiên liệu phía dưới là hai mét tư. Sàn gác bằng sắt hộp, không có lớp cách ly an toàn
.
Tôi đứng sát chân cầu thang sắt, tay trái nắm lại rồi xòe ra ba lần. Cái lạnh của thành sắt tì vào thắt lưng làm sống lưng tôi cứng lại. Dưới chân, chiếc dép nhựa màu vàng của con bé nằm chếch sang một bên. Tôi cúi xuống, nhặt nó lên, đặt lại ngay ngắn cạnh mép gờ bê tông, mũi dép hướng ra phía cửa.
Anh đại diện công ty quản lý mặt bằng đứng tựa lưng vào tường, tay cầm biên bản niêm phong kho vừa tháo ra khi sáng. Hai người trong đoàn xăm xăm bước lên từng bậc thang sắt. Tiếng đế giày da nện lên thanh kim loại kêu vang lên từng hồi chát chúa. Họ giơ máy ảnh lên, tiếng tạch tạch vang vọng khắp căn phòng hẹp. Chị Diệu nhìn theo hướng ống kính, giọng đọc không dừng lại một nhịp.
— Ghi nhận trên gác có một giàn dây phơi. Treo xen kẽ áo quần trẻ em và một số giẻ lau máy ám dầu mỡ
.
Tờ phiếu trả hồ sơ năm 2022 chỉ ghi vỏn vẹn mấy dòng về điều kiện ăn ở không đảm bảo. Hôm nay, cái lý do ấy được người ta lôi ra, đo lại tỉ mỉ bằng một sợi thước dây ni-lông màu vàng rút ra từ túi xách. Mút thước sắt chạm vào mép can xăng dưới đất phát ra tiếng kêu
— keng
nhẹ.
Cô Uyên đứng nép sát cánh cửa gỗ ngả màu. Cô bọc hai bàn tay trong tà áo xám, mắt dán chặt vào tấm ảnh chụp con bé Gạo dán trên tường gác xép.
— Cháu Gạo đi học rất đều
, cô Uyên lên tiếng, giọng khẽ nhưng rõ từng từ.
— Ở trường cháu ngoan, không bỏ buổi nào. Nhà trường xác nhận bố cháu chăm sóc chu đáo
.
Nói xong, ánh mắt cô dịch chuyển lên giàn dây phơi, nơi chiếc áo hoa nhỏ của Gạo đang treo cạnh cái khăn bông ố vàng. Cô lặng đi. Lời cô nói chìm nghỉm giữa tiếng lật giấy sột soạt. Người ta không cần biết con bé ngoan thế nào ở trường, người ta chỉ nhìn thấy khoảng cách hai mét tư từ đệm ngủ xuống nền chứa xăng. Cô hiểu, và tôi cũng hiểu, lá đơn tố cáo gửi lên phường tuần trước đã chỉ thẳng vào đúng cái chỗ này để bế con bé đi.
Chị Diệu dừng bút, ngước mắt nhìn tôi, bỏ cái giọng đọc văn bản.
— Anh Lực. Hôm nay là ngày thứ nhất của hạn khắc phục. Anh còn ba mươi ngày tới hạn. Nhưng hiện trạng thế này, đoàn thống nhất đề nghị tạm thời đưa cháu Trần Thị Gạo về cơ sở bảo trợ ngay chiều nay trong khi chờ toà giải quyết
.
Chiếc bút mực xanh chạm xuống dòng cuối của tờ giấy trắng. Chữ ký của đại diện công ty, của chính quyền, của y tế phường lần lượt hiện ra. Chữ ký thật, mực còn tươi nguyên.
Ngoài đường lớn, chiếc xe ca màu ghi của trung tâm bảo trợ đã leo một bánh lên vỉa hè, nổ máy chờ sẵn. Khói đen từ ống xả phả nhè nhẹ vào mảng tường rêu. Lực lượng liên ngành đã chốt xong biên bản. Họ có đầy đủ giấy tờ để nhấc con gái tôi ra khỏi cái không gian ám mùi dầu máy này ngay lập tức.
Đồng hồ trên tường tiệm chỉ chín giờ sáng. Chỉ còn ba tiếng nữa là trường tiểu học tan giờ. Ngoài kia, cánh cửa chiếc xe ca vẫn mở, bậc lên xe chìa ra sát mép vỉa hè.
---
Gần một giờ chiều, nắng gắt đổ xuống mặt đường nhựa trước tiệm. Con bé Gạo đi học về, lưng đeo cái cặp màu đỏ to gần bằng người. Nó chưa kịp bước qua bậc cửa đã khựng lại. Thấy đông người đứng quanh chiếc xe ca màu ghi, con bé chui tọt ra sau lưng tôi, hai tay bám chặt lấy ống quần phía sau đầu gối tôi, giấu nửa mặt vào đùi bố.
— Con là con bố Lực... Con không đi đâu hết...
, nó nói đi nói lại, giọng nhỏ xíu, lí nhí trong cổ họng.
Chị Diệu tiến lại gần, tay cầm bản biên bản vừa photo ở uỷ ban.
— Anh Lực, anh hợp tác dắt cháu ra xe. Ai cản trở việc thi hành nhiệm vụ, đoàn sẽ ghi rõ vào biên bản gửi thẳng lên toà. Điều đó chỉ làm bất lợi thêm cho anh khi xét xử
.
Sợ. Tôi sợ cái gật đầu chiều nay sẽ cướp mất con bé khỏi tay mình hơn sợ bất kỳ thứ giấy tờ thủ tục nào trên đời. Nhưng tôi hiểu cái dại của việc chống đối cán bộ. Lưng tôi ướt đẫm mồ hôi. Tôi cúi gập người xuống, đưa bàn tay run run chạm vào tay con. Tôi tự gỡ từng ngón tay nhỏ xíu, gầy gầy của con ra khỏi lớp vải quần bảo hộ sẫm màu thô ráp. Con bé níu lại, móng tay bấu mạnh đến mức tôi cảm nhận rõ cái đau xói qua lớp vải. Tôi bấm bụng gỡ hết ra, xách lấy chiếc cặp sách trên vai nó, một tay nắm lấy cổ tay bé xíu của con dắt đi.
Con bé không khóc gào. Nó lê từng bước theo tôi ra tới sát cửa xe. Bàn chân nhỏ đi đôi dép nhựa màu vàng liên tục cọ cọ vào mu bàn chân kia, mắt cúi gằm xuống đất.
— Dừng lại!
Một chiếc ghế nhựa đỏ quăng tới, dộng bịch xuống ngay trước bậc bước lên cửa xe ca. Bà Cúc xách cái váy đụp, tiến tới ngồi phịch xuống chiếc ghế, hai tay khoanh trước ngực, mắt trợn ngược nhìn mấy người trong đoàn.
— Tụi mày muốn bế con bé đi thì bế luôn cả cái thân già này lên xe! Tao ngồi đây, đứa nào bước qua được thì bước!
Cùng lúc đó, ông Nhơn từ trong ngõ đi ra, tay cầm chiếc bút máy. Ông tiến thẳng tới đầu xe ca, trải tờ giấy bảo đảm của tổ dân phố lên nắp capo còn nóng hổi. Mũi bút mực đen di nhanh trên giấy, rồi ông dằn mạnh chiếc nắp bút nghe một tiếng
— cạch
đanh gọn.
— Tôi với tư cách tổ trưởng tổ dân phố, ký giấy bảo đảm tư cách đạo đức và chỗ ở tạm thời cho anh Lực
, ông Nhơn quay sang chị Diệu, giọng đanh thép.
— Con bé không phải trẻ lang thang bỏ rơi mà các cô đòi chở đi ngay trong ngày!
Ông Bửu bước ra từ xưởng hàn sát vách, cái mặt nạ hàn gạt nửa chừng trên trán, bàn tay bám đầy muội đen chỉ thẳng vào thùng xe.
— Tôi nhận dựng vách ngăn cách ly cho nhà nó. Ba ngày! Đúng ba ngày tôi làm xong cái vách tôn chống cháy đúng chuẩn. Mấy người đừng có làm quá!
Cả ba người họ, từ bà già bán nước đến ông tổ trưởng và người thợ hàn, đã nhìn thấu cái trò đâm đơn chọc ngoáy sau lưng để cướp con bé khỏi tay tôi. Họ đứng chắn kín đầu xe.
Chị Diệu nhìn đám đông, nhìn xuống tờ biên bản trên tay, rồi rút điện thoại ra bấm số gọi về lãnh đạo phường. Sau năm phút trao đổi dồn dập, chị cất điện thoại, rút bút ra ghi thêm một dòng vào cuối bản biên bản liên ngành: Tạm thời bàn giao cháu Trần Thị Gạo cho bà Lê Thị Cúc, thuộc tổ dân phố số 4, chăm sóc tại chỗ trong thời gian anh Lực hoàn thiện điều kiện khắc phục.
Chiếc xe ca rồ ga, thả một làn khói xám rồi gầm rú lăn bánh rời đi. Thùng xe trống rỗng.
Gạo vẫn đứng nguyên đó. Bàn chân nó ngừng cọ. Nó nhìn chiếc xe chạy xa, rồi quay lại nhìn tôi. Trong mắt con bé sáu tuổi lúc này là một sự mơ hồ sợ hãi. Nó vừa nhận ra người ta có thể đưa nó đi bất cứ lúc nào, và nó vừa thấy chính tay bố nó đã gỡ từng ngón tay nó ra để dắt về phía cửa xe.
Tôi gấp tờ biên bản liên ngành lại, nhét vào túi áo ngực.
---
Mặt trời sập xuống sau dãy nhà cao tầng, trả lại không gian tù túng cho căn gác xép số 47. Tôi cầm cây đèn pin bước lên gác, dọn dẹp chăn gối và cái cặp sách của Gạo để mang sang nhà bà Cúc.
Gạo đi theo sau bước chân tôi. Nó không lấy quần áo, không lấy sách vở, mà chạy xộc tới góc tủ gỗ cũ, hai tay ôm khư khư cái giỏ nhựa đỏ đựng mấy món đồ chơi nhựa đã tróc màu.
— Bố ơi, cho con mang cái này sang nhà bà Cúc...
, nó ngước mắt nhìn tôi, hai tay siết chặt cái giỏ nhựa.
Tôi nhìn cái giỏ nhựa đỏ. Cái giỏ ấy gắn liền với góc gác này từ ngày nó mới biết bò. Mang nó đi, mang hết chăn gối đi, cảm giác như tôi đang tự tay dọn dẹp sạch sẽ để công nhận rằng con gái mình sẽ không bao giờ được trở về căn gác này nữa. Mọi thứ xáo trộn khiến cổ họng tôi đắng ngắt.
Tôi bước lại, nhấc cái giỏ nhựa ra khỏi tay con bé, đặt nó lên tít nóc tủ gác, ngay cạnh mấy hộp ốc vít lặt vặt.
Tôi với tay lấy cái cờ lê số 14 nằm trên kệ, rồi cúi xuống nhìn con.
— Cứ để đây. Mai bố lấy sang cho
.
Con bé nhìn lên nóc tủ, rồi nhìn cái cờ lê trong tay tôi, gật đầu cái rụp. Mắt nó khô khốc, không khóc một tiếng.
Tôi dắt con sang nhà bà Cúc, làm xong thủ tục xác nhận tạm trú với ông Nhơn ngay tại bàn nước trước hiên. Xong việc, tôi chi mười một triệu đồng, gần nửa số tiền tích góp, để ông Bửu chở vật liệu sang lợp lại mái tôn bên nhà bà Cúc, dựng vách ngăn tôn chống cháy và mua một chiếc giường gỗ mới đặt ở góc trong cho con bé.
Khi tôi cùng ông Bửu khiêng chiếc giường mới qua chỗ khung vách mới dựng được một nửa, bà Cúc đứng tựa cửa nhìn sang. Bà không nói câu nào, chỉ lặng lẽ xoay người bước vào trong, lấy vạt áo thô lau đi lau lại mặt tủ kính đựng kẹo lạc với thuốc lá bán lẻ đã sạch bóng. Bà đã thấy cái gật đầu của tôi lúc chiều.
Tối muộn, căn tiệm vắng ngắt. Đêm đầu tiên trong suốt sáu năm qua, con bé Gạo không ngủ trên căn gác xép mà nó vẫn gọi là nhà.
Tôi bước ra sau hè, mở vòi nước máy. Dòng nước lạnh xối thẳng vào hai bàn tay chai cứng, đen nhẻm vết dầu mỡ. Tôi lấy xà phòng bánh vò mạnh, chà đi chà lại hai bàn tay dưới vòi nước rất lâu, chà đến mức da tay đỏ rực lên mà mùi dầu máy vẫn bám sâu vào từng kẽ móng.
Trong túi áo tôi lúc này là bản biên bản liên ngành có đầy đủ chữ ký thật, giấy xác nhận tạm trú của con bé bên nhà bà Cúc, và hai tờ giấy của công ty quản lý mặt bằng vẫn còn để trống phần chữ ký của tôi.
Ba mươi ngày. Tôi tự nhẩm trong đầu. Còn ba mươi ngày thì kiểu gì tôi cũng làm kịp, kiểu gì cũng sửa xong cái tiệm này để đón con về.
Nhưng ba mươi ngày ngắn ngủi ấy, khi tiền tích góp đã vơi hơn nửa sau đợt sửa vách, và hợp đồng thuê mặt bằng số 47 thì chỉ còn tính bằng tuần, tôi sẽ lấy gì để biến cái hốc này thành một chỗ ở hợp lệ trước mắt người ta?