Mảnh giấy, tấm thiệp, và phiên thứ nhất

Bà Cúc thở dài, đứng dậy đi về phía góc nhà. Tiếng khớp gối kêu ken kẹt khô khốc. Bà mở cửa tủ kính, vạt áo xát vào mặt kính phát ra tiếng ken két chói tai. Bà với tay vào góc trong cùng, lấy ra một chiếc hộp giấy bọc nơ đỏ đã bám một lớp bụi mỏng. Sáu tháng nay, từ hôm khai giảng, hộp quà ông Thạch bỏ lại vẫn nằm im lìm ở đó, không ai đụng tới.

Bà đặt chiếc hộp xuống bàn, nhấc tấm thiệp nằm trên cùng ra. Tấm thiệp cứng in hình con gấu nhỏ, bên trong viết nét chữ mực xanh nắn nót:

— Mừng cháu tròn sáu tuổi, 17-8

.

Bà Cúc đưa tấm thiệp cho tôi, ngón tay bà run run chạm vào mép giấy. Tôi đặt tấm thiệp nằm sóng đôi với tờ giấy khai sinh của con bé Gạo.

— Hôm khai giảng, tôi đã đặt hai tờ này cạnh nhau một lần, ngay trên bàn máy

, tôi nói, giọng nghẹn lại trong cổ họng.

— Hôm ấy tôi chỉ đoán mười bảy là ngày mẹ nó đẻ. Giờ thì bà Xoan đã nói ra đúng cái ngày ấy

.

Bà Cúc nhìn tôi, mắt mở lớn ra. Tôi chỉ tay vào bản sao lá đơn ông Thạch nộp toà:

— Trong đơn ông ấy ghi, ông ấy biết con bé qua tờ thông báo tìm người thân của ủy ban phường. Nhưng tờ thông báo đó cán bộ phường chỉ ghi đúng ngày nhặt được là mười tám. Chỉ có người đứng ở phòng số bốn hôm ấy, hoặc người làm ông, mới biết rõ nó đẻ ngày mười bảy

.

Tôi nhìn sang mảnh giấy ô ly nằm cạnh tấm thiệp. Mảnh giấy viết xin hãy nuôi cháu, tấm thiệp viết mừng cháu tròn sáu tuổi. Người viết mảnh giấy không gọi nó là con, người viết tấm thiệp cũng không gọi nó là con, cả hai đều gọi nó là cháu. Đêm ấy, theo lời chị Tươi, sau thằng Vũ có một ông già đeo vòng vàng ở tay trái đứng ngoài sân trọ phòng số bốn, và rạng sáng hôm sau đứa bé nằm trong cái giỏ nhựa đỏ trước cửa tiệm tôi. Tôi ngồi im rất lâu. Cái tôi ngờ từ hôm nghe chị Tươi kể, giờ tôi biết: người đặt cái giỏ xuống vỉa hè năm ấy là ông Thạch, ông nội ruột của nó. Rồi tôi nhớ lại câu ông nói ngay hôm đầu tiên, giữa tiệm tôi: ngày con trai ông nhắm mắt, nó vẫn tin đứa bé đã chết theo mẹ. Người làm cho nó tin như thế, chỉ có thể là ông.

Bà Cúc bấu chặt lấy vạt áo, quay mặt đi giấu cái nhìn hoảng hốt. Bà quay lại, giọng thì thào, run rẩy:

— Biết rồi thì... mai mày tính làm gì với tờ giấy này?

---

Cánh cửa gỗ khép lại, không một tiếng động. Luật sư Toại ngồi xuống ghế, vuốt lại nếp quần chỗ đầu gối. Tôi kể lại toàn bộ chuyện tấm thiệp và ngày sinh trên mảnh giấy ô ly. Tôi muốn mai bước vào phòng xử, giơ hai tờ giấy này lên trước mặt hội đồng, hỏi thẳng ông Thạch xem ai mới là người bỏ con bé lại.

Luật sư Toại nghe xong, anh tháo chiếc kính gọng nhựa ra. Anh hà hơi nóng lên mặt kính rồi lấy miếng khăn giấy trắng cẩn thận lau sạch.

— Anh Lực, giữ kín chuyện này cho tôi. Tuyệt đối không được nói ra ở phiên tòa ngày mai

.

— Sao lại không nói?

Tôi xiết chặt tay trái, ngón tay cái bấu mạnh vào các khớp xương cho đến khi tê dại.

— Rõ ràng ông ấy biết tất cả! Ông ấy lừa cả phường, lừa cả tòa!

— Chúng ta cần có kết quả giám định chữ viết và cần người làm chứng ra tòa trước đã

, Luật sư Toại điềm tĩnh đặt chiếc kính trở lại mắt, ánh nhìn nghiêm nghị.

— Nếu anh bộc phát tại tòa lúc này, bên kia họ sẽ vặn lại là chứng cứ chưa qua xác minh, anh sẽ mất thế chủ động. Để người ta bịt mất kẽ hở này thì chúng ta không còn cơ hội thứ hai

.

Sự bức bối trào dâng khiến tôi đứng bật dậy, bước ra góc giường, lấy chiếc cờ lê số 14 cầm sẵn xiết lại con ốc chân giường đang bị xộc xệch. Tiếng cờ lê nghiến vào con ốc rít lên trong căn phòng chật. Tôi sợ. Sợ để lâu họ lại dùng tiền bịt mồm người khác, sợ chính mình không giữ được bình tĩnh mà hỏng việc.

Bà Cúc ngồi ở góc bàn, không nói câu nào, chỉ nhìn tôi xiết từng vòng ốc.

Luật sư Toại cẩn thận kẹp mảnh giấy ô ly và tấm thiệp mừng sinh nhật vào chiếc cặp da:

— Tôi sẽ cầm hai tờ này đi làm bản sao có chứng thực ngay sáng mai, nộp kèm đơn đề nghị tòa trưng cầu giám định chữ viết. Anh cần chuẩn bị khoản tạm ứng chi phí giám định, khoảng bảy triệu đồng

.

Tôi lẳng lặng rút xấp tiền chuẩn bị sẵn trên bàn đưa sang.

Trời hửng sáng. Tiếng gà gáy rộ lên từ phía xóm trọ đằng sau. Con bé Gạo cựa quậy sau tấm vách rồi thức dậy. Tôi xếp xấp hồ sơ cất vào góc tủ, bước lại gần giường. Tôi cầm chiếc lược gỗ chải lại mái tóc tơ mềm mại của con, cẩn thận buộc lại hai bên bằng hai sợi thun đỏ. Tôi đưa cặp sách cho con, dặn con ra quán bà Cúc ăn sáng rồi đi học, tuyệt đối không nhắc một chữ nào về mấy tờ giấy tối qua.

Tôi đi ra tòa, mang theo một bí mật trần trụi trong túi mà chưa được phép mở.

---

Phòng xử án của Tòa án nhân dân thành phố Tân Khê ngột ngạt mùi giấy cũ và mùi mực dấu. Không có tiếng búa đập chát chúa như trên phim ảnh, chỉ có tiếng quạt quay tạch tạch trên trần nhà cao hút.

Luật sư Kiệt, đại diện cho phía ông Thạch, đứng dậy, nói rành rọt từng tiếng. Ông ta đập nhẹ một xấp hồ sơ xuống mặt bàn gỗ trước mặt.

— Chúng tôi xin nộp kết quả giám định ADN do tòa trưng cầu. Kết quả hoàn toàn trùng khớp với bản ADN cũ, xác nhận ông Kha Văn Thạch và cháu Trần Thị Gạo có quan hệ huyết thống ông - cháu

.

Luật sư Kiệt quay sang nhìn tôi, ánh mắt sắc lẹm rồi đọc tiếp bảng kê tài sản: ba tiệm vàng Kim Thạch đứng tên gia đình, kèm theo tấm ảnh chụp căn nhà ba tầng hoành tráng ngay mặt chợ Cây Gòn.

— Về phía bị đơn

, Luật sư Kiệt kéo dài giọng,

— Ông Trần Văn Lực hiện tại không có nhà ở hợp pháp, không có địa chỉ nghề nghiệp ổn định. Hồ sơ xin nhận con nuôi trước đây của ông Lực đã từng bị Ủy ban nhân dân phường trả lại vì chỗ ở không bảo đảm điều kiện nuôi dưỡng

.

Những lời ông ta nói từng câu, từng chữ đều là sự thật. Nó như những cái đinh găm thẳng vào ngực tôi. Tôi ngồi thẳng lưng, mắt đăm đăm nhìn lên tấm Quốc huy treo chính giữa tường phòng xử. Tôi giấu sự uất ức vào trong, không để một lời nổi nóng nào lọt vào biên bản.

Ở bàn phía nguyên đơn, ông Thạch ngồi im lặng, gục đầu nhìn xuống đống giấy tờ. Ở hàng ghế dự khán phía sau, ông Nhơn và ông Bửu ngồi lặng lẽ. Mỗi lần luật sư Kiệt nói một ý, ông Nhơn lại gật đầu nhè nhẹ.

Bà Nguyệt, người ngồi ở vị trí chủ tọa, khẽ xoa hai bên thái dương rồi nhìn xuống tôi. Bà không hỏi về thu nhập, cũng không hỏi về nhà cửa.

— Ông Lực

, Bà Nguyệt cất giọng trầm trầm.

— Sáu năm qua, con bé ăn ở đâu? Ai là người pha sữa cho nó đêm muộn? Ai là người đưa nó đi học mỗi sáng?

Tôi đứng dậy, cổ họng khô khốc nhưng lời nói ra rõ ràng từng chữ. Tôi kể về những đêm con bé sốt mọc răng, về những buổi sáng chở con trên chiếc xe đạp tàng qua những cơn mưa tầm tã, về từng hộp sữa mua được nhờ bớt ăn bớt tiêu.

Bà Nguyệt gật đầu, cho thư ký tiếp nhận lá đơn có chữ ký và điểm chỉ của hai mươi mốt hộ dân dãy phố nghề đường Bến Dầu. Bà cất giọng đọc một đoạn ngắn trong đơn, ghi nhận tình cảm và sự chăm sóc của tôi dành cho con bé suốt sáu năm qua.

— Căn cứ vào các chứng cứ mới phát sinh và yêu cầu của các bên

, Bà Nguyệt gõ nhẹ cây bút xuống mặt bàn.

— Tòa quyết định hoãn phiên xét xử sang ngày mười bảy tháng ba để triệu tập người làm chứng là chị Đinh Thị Tươi và chờ kết quả giám định chữ viết

.

Bước ra khỏi sân tòa, cái nắng oi nồng bốc lên từ mặt bê tông. Chị Tươi đang đứng chờ ngay cạnh cổng sắt. Luật sư Toại tiến lại gần, trao tận tay chị tờ giấy triệu tập của tòa án. Ông Bửu từ phía sau bước tới, lặng lẽ rút một điếu thuốc đưa sang cho tôi.

Tôi cầm chặt trong tay tờ giấy hoãn phiên tòa, và một sự thật mà người đối diện tưởng rằng đã che giấu được vĩnh viễn.

Nói ra điều đó ở phiên xử tới đồng nghĩa với việc đóng một vết sẹo vào biên bản mà sau này con bé lớn lên sẽ đọc được, và cũng là lúc tước đi người ruột thịt cuối cùng còn lại của nó trên đời.