Câu hỏi về một ngày không có trong giấy tờ

Sáng hôm sau, không khí bên trong phòng xử Tòa án nhân dân thành phố Tân Khê ngột ngạt, im đến mức nghe rõ từng tiếng va chạm nhỏ nhất. Tôi ngồi bên bàn dành cho bị đơn, cạnh luật sư Toại, lòng bàn tay trái cứ xòe ra rồi nắm chặt lại tới ba lần dưới mặt bàn. Mắt tôi chằm chằm nhìn vào hai bàn tay chị Tươi đang đặt xuôi, bấu chặt vào mép gỗ của bục khai báo.

Chị Tươi cất giọng, tiếng chị rành rọt vang lên giữa khoảng trống của phòng xử:

— Tôi khẳng định, chiều ngày mười bảy tháng tám, chính tay tôi đỡ đẻ cho Nguyễn Thị Lài tại phòng số 4 xóm trọ Gò Sến. Lài sinh con gái. Đêm đó Lài mất vì băng huyết, xóm trọ nghèo không ai bỏ con bé cả. Ngay đêm đó, thằng Vũ đến lục giỏ cói, vét sạch giấy tờ tùy thân của Lài. Nó dặn tôi câm miệng lại nếu còn muốn làm ăn, muốn ở yên tại cái đất này...

Đang lúc chị Tươi chuẩn bị nhắc tới người tiếp theo, luật sư Kiệt bên phía đối diện đứng bật dậy. Ông ta chỉnh lại nếp áo, cắt ngang lời chị:

— Thưa hội đồng, chúng tôi xin phép được trình bày lại một số chi tiết về nhân thân của người làm chứng trước khi bà ấy tiếp tục!

Chị Tươi ngập ngừng khựng lại. Tôi lo run người, sợ chị bị người ta ngắt lời rồi đâm hoảng mà im luôn. Phía dưới hàng ghế dự khán, ông Bửu nhoài hẳn người về phía trước, hai tay chống lên tựa ghế hàng trên. Ở bàn bên kia, ông Thạch cúi mặt nhìn xuống tệp tài liệu xếp ngay ngắn trên mặt bàn, ngồi im như tượng.

Bà Nguyệt ngồi ở vị trí chủ tọa, nhìn quanh một lượt rồi cất tiếng nhắc nhở trật tự. Khi không gian im ắng trở lại, bà không gõ búa, phòng xử hồi đó cũng chẳng có búa, mà chỉ hạ giọng xuống, chậm và bình thản:

— Yêu cầu luật sư trật tự. Người làm chứng tiếp tục trình bày

.

Chị Tươi hít một hơi sâu, ngực phập phồng:

— Sau khi thằng Vũ đi, có một người đàn ông lớn tuổi, tay trái đeo chiếc vòng vàng rất to đến tận sân xóm trọ...

Chị vừa dứt câu, luật sư Toại đứng dậy, quay sang phía hội đồng xử án:

— Đại diện bên trợ giúp pháp lý xin phép được cho thân chủ hỏi trực tiếp phía người khởi kiện

.

---

Tôi đứng lên, cầm hai tờ giấy bản sao bằng cả hai tay để nén lại cái run đang chạy dọc sống lưng. Mười hàng ghế dự khán phía sau im phăng phắc, chỉ còn tiếng quạt trần quay vù vù trên trần cao và tiếng ngòi bút máy của thư ký tòa sột soạt chạy trên mặt giấy biên bản.

Tôi nhìn thẳng về phía ông Thạch, đọc to từng chữ ghi trên mảnh giấy ô ly:

— Xin hãy nuôi cháu

.

Rồi tôi lật sang bản sao tấm thiệp chúc mừng, đọc tiếp dòng chữ đã mờ:

— Mừng cháu tròn sáu tuổi, 17-8

.

Tôi ngước mắt lên, hỏi giọng đanh lại:

— Đơn khởi kiện của ông ghi rõ, ông biết sự tồn tại của con bé qua thông báo tìm người thân của ủy ban phường. Thông báo đó ghi ngày mười tám, giấy khai sinh hiện tại cũng ghi ngày mười tám, là cái ngày tôi nhặt được con bé ở vỉa hè. Vậy tôi xin hỏi ông Thạch, ngày mười bảy tháng tám mà ông viết trên tấm thiệp mừng sinh nhật này, ông lấy từ đâu ra?

Ông Thạch không ngẩng đầu. Ngón tay trỏ của ông đưa lên xoay xoay chiếc vòng vàng trên cổ tay trái, đúng cái động tác ông từng làm khi ngồi trước bàn máy tiệm tôi dạo nọ. Ông ho hắt một tiếng ngắn trong cổ họng rồi mím chặt môi. Luật sư Kiệt ngồi cạnh ông ta chỉ im lặng lật hồ sơ đúng một trang.

Tôi nén hơi thở gấp, bồi thêm câu thứ hai:

— Và nếu ông là người thân ruột thịt muốn nhận lại con, tại sao mảnh giấy đặt trong cái giỏ nhựa đỏ năm đó, người viết lại dùng chữ 'cháu' chứ không phải chữ 'con'?

Ông Bửu ở hàng ghế sau đưa cả bàn tay lên che ngang miệng. Bà Nguyệt lặp lại đúng câu hỏi thứ nhất của tôi bằng một chất giọng lạnh và rõ:

— Ông Kha Văn Thạch trả lời câu hỏi của phía bị đơn. Ngày mười bảy tháng tám ghi trên thiệp mừng, ông lấy từ đâu ra?

Không gian phòng xử ngưng đọng trong sự im lặng kéo dài. Ông Thạch vẫn xoay chiếc vòng vàng, tuyệt nhiên không cất lời. Rồi ngón tay ông khựng lại giữa vòng xoay. Luật sư Kiệt lật thêm một trang, rồi gập hẳn tập hồ sơ lại, hai bàn tay úp lên bìa. Hơn nửa năm trước, cũng gã ấy đứng giữa tiệm tôi đọc luật cho cả dãy phố nghe, bảo tôi tự hiểu vị trí của mình. Giờ gã ngồi đó, không tìm ra nổi một câu cho một con số. Thư ký tòa cẩn trọng ghi lại hai câu hỏi của tôi cùng khoảng im lặng của người bị hỏi vào tập biên bản. Bà Nguyệt thông báo phiên tòa tạm nghỉ tới đầu giờ chiều.

Tôi bước ra hành lang tòa án, tay siết chặt tờ biên bản phiên buổi sáng. Hộp thiếc đã để lại nhà bà Cúc, mọi lời cần nói tôi đã thốt ra trọn vẹn, không còn đường lùi nữa. Nhưng kết quả huyết thống vẫn nằm nguyên trên giấy tờ. Chiều nay tòa sẽ tuyên dựa trên điều gì, và liệu ông Thạch có nói thêm câu nào trước khi rời khỏi phòng xử này?