Gỡ tấm biển

— tách

thật mạnh, bàn tay già nua đẩy tờ xác nhận tạm trú có con dấu đỏ tươi của tổ dân phố về phía chị Diệu. Đoạn, ông vươn cái lưng còng ra, xoa xoa chỏm tóc tơ của bé Gạo, rồi lặng lẽ ngoảnh mặt nhìn ra khoảng hiên nắng cháy. Cái im lặng của ông già sống gần trọn đời ở cái xóm Bến Dầu này làm tôi hiểu, ông thừa biết cái lỗ hổng pháp lý mà chị Diệu vừa chỉ ra. Căn nhà này là của bà Cúc, giấy tờ đứng tên bà Cúc, tôi chỉ là kẻ ở nhờ. Người ta có thể nương tay cho con bé một chỗ ngủ đêm nay, nhưng trên giấy tờ, tôi vẫn là kẻ không chốn cắm dùi.

Bà Cúc bưng bình trà gốm đã sứt vòi, nghiêng tay rót thêm vào chén của chị Diệu. Nước trong chén còn đầy sóng sánh mà bà vẫn rót, trà xanh thẫm tràn cả ra đĩa lót. Bà không nói một câu van xin, nhưng ngón tay cái run run miết vào thành bình đã tố cáo sự hoảng hốt của một người già sợ mất đi đứa cháu hờ vừa quen hơi ấm.

Chị Diệu xếp lại xấp giấy tờ, đứng dậy. Khi ông Nhơn và mấy người trong đoàn đã bước ra khỏi cánh cửa ngách, chị nán lại một nhịp ở bậc cửa lát gạch hoa mẻ góc. Chị nhìn tôi, giọng chìm xuống, thoát khỏi cái vỏ cán bộ thụ lý cứng nhắc:

— Em không muốn trả hồ sơ của anh lần thứ hai đâu, anh Lực. Nhưng luật là luật, anh phải thu xếp cho xong cái địa chỉ đứng tên mình. Qua đợt kiểm tra sau Tết, nếu chỗ ở vẫn mập mờ thế này, bên tư pháp phường buộc phải chuyển hồ sơ lên tuyến trên

.

Chị bước đi, tiếng guốc gỗ gõ lách cách ngoài ngõ nhỏ rồi chìm nghỉm giữa tiếng xe máy gầm rú ngoài đường lớn. Tôi đứng chết dí bên chân giường, tay xiết chặt chiếc mỏ lết lạnh ngắt. Con bé Gạo được ở lại, không ai bế nó đi nữa, nhưng cái gông địa chỉ vẫn thít chặt lấy cổ tôi. Chỉ ít hôm nữa thôi, ngay cả cái góc tiệm sửa xe số 47 mà tôi đang bấu víu để ghi vào mọi tờ khai nhân thân cũng sẽ không còn thuộc về tôi nữa.

---

Tấp xe ba gác vào sát mép vỉa hè, ông Bửu nhảy xuống, giậm hai gót dép cao su xuống nền bê tông rợp bóng cây bàng khô. Chiều cuối năm dương lịch, đường Bến Dầu thưa thớt người qua lại, vài cơn gió muộn cuốn những dăm tre và giấy gói mứt chợ đuổi nhau trên vỉa hè. Mười ngày qua, cửa tiệm vẫn dán niêm phong, tôi phải dọn mấy cái khay đinh, cái bình bơm hơi ra trải bạt ngoài hè, còng lưng sửa từng cái xích xe đạp, cái bugi ướt cho khách quen kiếm vài đồng bạc lẻ. Bà Cúc thương tình, thi thoảng lại bưng ra cho tôi bát nước vối nóng, ngồi trên chiếc ghế nhựa canh chừng con Gạo giùm tôi.

Nhưng chiều nay, hạn thuê nhà số 47 đã hết.

Hai gã thanh niên mặc áo xám, đệ tử của Vũ, đã đứng chờ sẵn dưới mái hiên tự bao giờ. Một gã khoanh tay trước ngực, mũi giày da gõ nhịp xuống nền gạch, mắt liếc gã còn lại đang cầm chùm chìa khoá vung vẩy.

Tôi bắc cái thang gỗ dựa vào bức tường gạch bong tróc. Tấm biển tôn phun sơn đỏ

— Sửa xe Lực

qua bao mùa mưa nắng đã tróc mất một nét của chữ

— L

, lộ ra mảng sắt gỉ xám xịt. Tôi cầm chiếc cờ lê xoay từng con ốc nở. Rỉ sét bám chặt khiến mỗi vòng xoay lại bắn ra những hạt bụi màu cam. Tôi tháo tấm biển xuống, như vừa tự tay gỡ đi cái tên của chính mình.

Mấy người hàng phố đứng bên đại lý sữa đối diện lắc đầu nhìn sang. Bà bán nước mía thở dài một tiếng thật sâu rồi quay mặt đi. Trong mắt họ, cái tiệm sửa xe số 47 coi như bị khai tử.

— Bác Nhơn, bác xem giùm cháu cái nhà kho phía sau đã dọn sạch chưa

, gã áo xám cất giọng hách dịch, đẩy tờ thông báo hết hạn hợp đồng thuê về phía ông Nhơn.

Ông Nhơn cầm tờ giấy, mắt nheo lại. Ông không đọc phần nội dung tài sản, mà cố tình đọc thật to, thật chậm từng chữ ở dòng cuối cùng:

— Hôm nay, ngày hết hạn hợp đồng thuê nhà...

Ông xoa đầu bé Gạo đang đứng cạnh bánh xe ba gác, ánh mắt ái ngại liếc sang tôi.

Con bé Gạo nhảy tót lên thùng xe ba gác của ông Bửu. Nó ngồi bệt xuống, hai tay ôm khư khư cái giỏ nhựa đỏ đựng mấy con búp bê nhựa sứt tay và mấy mảnh gỗ xếp hình.

— Nào, con bé kia, xuống đây ông bế! Ngồi trên xe ba gác bụi bặm, tí nữa bố mày chở đồ đi rồi ngã bây giờ. Cái gác trên tiệm người ta lấy lại rồi, tiếc làm gì

, ông Nhơn gọi, tay vẫy vẫy, hất cằm về phía cái gác xép sau cửa cuốn.

Con Gạo trợn mắt, hai tay xiết chặt mép giỏ nhựa, gào lên nho nhỏ nhưng đĩnh đạc:

— Đấy không phải cái gác! Đấy là nhà mình! Bố Lực bảo đấy là nhà mình!

Nó ngoảnh mặt vào góc thùng xe, kiên quyết không nhìn ai. Tôi gọi nhẹ một tiếng

— Gạo

, nó vẫn đáp đổng một câu

— Con không xuống!

làm lòng tôi chao đảo. Tôi cúi xuống, khàn giọng bảo con:

— Ngoan nào con. Bố chỉ chuyển đồ sang nhà bà Cúc gửi tạm ít hôm thôi

.

Tôi vác thùng đồ nghề bằng gỗ đinh hương cũ kỹ, xách mấy khay ốc vít phân loại theo kích cỡ, cái bình sữa nhựa đã ố vàng của con bé thời còn ẵm ngửa, và cuốn sổ bìa xanh ghi nợ của khách quen đặt lên xe ba gác. Tất cả tài sản tích góp của một đời thợ, gom lại vừa vặn một góc thùng xe chật hẹp.

Gã áo xám bước lại gần cửa cuốn, tra chìa khoá vào ổ, chuẩn bị kéo cánh cửa sắt xuống để khép lại hoàn toàn cái địa chỉ này. Đúng lúc ổ khóa vang lên tiếng

— cạch

, chiếc điện thoại cùi gạch trong túi quần tôi rung lên bần bật.

---

Tôi áp chiếc điện thoại cùi gạch lên tai, tiếng rè rè của loa trong vang lên trước khi giọng nói quen thuộc, pha chút cợt nhả của Vũ truyền sang:

— Thế nào anh Lực? Bàn giao xong cái ổ chuột ấy chưa?

— Người của anh đang khoá cửa

, tôi đáp, giọng ghìm lại đến mức tối đa để con Gạo ngồi trên xe không nghe ra sự tức giận.

— Giấy bàn giao đâu, để chúng nó ký rồi tôi còn đi

.

Bên kia đầu dây vang lên tiếng cười nhạt, rồi tiếng ly thủy tinh va vào nhau lách cách:

— Mấy đứa đệ tôi nó chỉ biết nhận nhà thôi, không có thẩm quyền ký tá gì đâu. Muốn xong xuôi để đòi lại tiền cọc chứ gì? Trưa mười hai tây tháng tới, qua sảnh nhà hàng tiệc cưới Song Hỷ. Tôi làm tiệc cưới ở đấy. Tiện chuyến anh qua mừng cho tôi một câu, rồi tôi ký cho mà về

.

— Sảnh Song Hỷ?

Tôi thốt lên, đầu ngón tay xiết chặt lấy vỏ nhựa điện thoại.

— Ừ, chỗ ấy sang trọng, rộng rãi. Hôm đó tôi bận tiếp khách lớn, anh chịu khó đến đúng chỗ ấy cho tiện một chuyến. Rút kinh nghiệm, làm việc gì cũng phải có trật tự

, Vũ hạ giọng, rồi xoay sang gắt gỏng với ai đó bên cạnh:

— Bảo bên khay quả xếp lại mâm rồng phụng cho đàng hoàng coi!

Tiếng tút tút kéo dài. Vũ cúp máy.

Tôi đứng trơ ra giữa vỉa hè. Tôi bước tới bên hông xe ba gác, nắm lấy sợi dây chằng bằng cao su cắt từ ruột xe tải, ra sức giật mạnh, siết thêm một vòng quanh thùng đồ nghề gỗ dù nó vốn đã được buộc chặt cứng. Cái tên nhà hàng tiệc cưới Song Hỷ... mới chục ngày trước thôi, tôi đã đứng ở đúng cái sảnh chờ rực rỡ ấy, nhìn chị Tươi cặm cụi lau từng cái bàn tròn. Vũ hẹn tôi đến đó, ngay giữa ngày cưới của hắn, mà không hề hay biết người đỡ đẻ năm xưa cho Lài, người duy nhất nắm giữ sự thật về đứa bé, cũng đang hiện diện ở chính nơi này.

Ông Bửu rút từ túi áo ra một điếu thuốc lá quấn, giúi vào tay tôi. Ông không châm lửa cho mình, cũng chẳng nói một lời an ủi. Ông lặng lẽ trèo lên yên xe, đạp mạnh vào cần khởi động. Tiếng máy xe ba gác nổ tạch tạch, xả ra một làn khói xám nhạt. Chiếc xe từ từ lăn bánh, rời khỏi con đường Bến Dầu đã gắn bó với tôi bao năm qua.

Từ phía sau, tôi cảm nhận được một lực kéo nhẹ. Bé Gạo thò tay qua khe hở thùng xe, nắm chặt lấy ống quần tôi ở ngay phía sau đầu gối. Bàn tay nho nhỏ của nó run run, bấu chặt vào lớp vải thô ráp như muốn tìm một chỗ tựa duy nhất giữa một thế giới đang rung chuyển. Nó biết, và tôi cũng biết, chúng tôi đang chính thức trở thành những kẻ lang thang.

Xe ba gác chầm chậm bò qua từng góc phố. Tôi ngồi ở mép thùng xe, tay ôm chặt tấm biển tôn chữ sơn đỏ tróc nét. Tôi không còn tiệm, không còn bảng hiệu, không còn một cái tên hợp pháp trên bản đồ hành chính để che chở cho con bé Gạo. Nhưng trong cái rủi ngặt nghèo này, một tia sáng kì lạ lại lóe lên trong đầu tôi: lời khai của người đỡ đẻ, nếu chị ấy chịu mở miệng, sẽ là chiếc chìa khóa cuối cùng, là thứ duy nhất có đủ sức nặng để bù đắp cho việc tôi không có một căn nhà đứng tên mình.

Trưa hôm ấy, giữa tiếng pháo cưới và cờ hoa rực rỡ của Vũ, ai sẽ là người phải đối mặt với ai?