Chữ ký cam kết của ông Cự

. Thiếu tá Định đang đứng bên bàn làm việc, tay chỉ vào chiếc ghế nhựa màu xanh đặt đối diện dãy năm người đàn bà xóm Lưới. Giọng ông trầm và dứt khoát:

— Hôm nay làm việc chung, có mặt của đồn và gia đình các thuyền viên. Mọi chuyện trao đổi công khai ở đây

.

Bàn tay ông Cự trên vai bố tôi khựng lại một nhịp rồi buông thõng xuống. Ông cười hề hề, kéo ghế nhựa ngồi xuống. Bố tôi như trút được gánh nặng, ngồi thụp xuống chỗ cũ cạnh tôi, mắt nhìn chăm chăm xuống mặt bàn.

---

Cái quạt trần đảo từng vòng lờ đờ phả xuống luồng gió ẩm nồng mùi muối. Thiếu tá Định với lấy tập tài liệu vừa in xong từ chiếc máy in cũ ở góc phòng. Cái máy in cọt kẹt kêu rè rè từng chập, nhả ra bản ghi cuộc trao đổi với cơ quan lãnh sự. Tiếng giấy trượt trên khay sắt sắc lẹm giữa gian phòng không một ai dám ho hen.

Thiếu tá Định lật từng trang, hắng giọng rồi đọc to:

— Thuyền viên thứ nhất đăng ký tên Trần Văn Sang, tên thật là Lê Văn Hoành. Thuyền viên thứ hai đăng ký tên Nguyễn Văn Hùng, tên thật là Trần Văn Dậu. Thuyền viên thứ ba đăng ký tên Phạm Minh Tuấn, tên thật là Võ Văn Thà. Thuyền viên thứ tư đăng ký tên Bùi Quốc Bảo, tên thật là Huỳnh Văn Lợi. Thuyền viên thứ năm đăng ký tên Võ Hoàng Nam, tên thật là Nguyễn Văn Chín

.

Căn phòng lặng ngắt. Ba hôm trước năm người đàn bà đã nghe những cái tên này một lần, nhưng hôm nay ông Cự ngồi ngay đó, nên không ai nhìn thiếu tá, ai cũng nhìn ông Cự.

Bà Thoa run rẩy đứng bật dậy, hai tay cứ phủi lấy phủi để xuống mặt bàn nhẵn thín không một hạt bụi. Giọng bà vỡ ra từng mảnh:

— Thế cái ảnh trên bàn thờ nhà tôi ba năm nay là ảnh ai hở ông Cự? Ông bảo tàu chìm, xác trôi mất tăm, chính ông đưa khung ảnh về bắt tôi lập bàn thờ cơ mà?

Ông Cự không nhìn bà Thoa. Ông rút từ túi áo ngực ra một cây bút bi nắp xanh, ngón tay cái bấm tanh tách vào cái nắp cài kim loại hai ba lần rồi lại nhét tọt vào túi áo. Giọng ông cất lên oang oang, cố át tiếng nấc nghẹn của mấy người đàn bà:

— Chị Thoa bình tĩnh, chị em chòm xóm cả, tôi lừa chị làm gì! Lúc đó biển động cấp chín, tàu đứt liên lạc, tôi cũng tưởng anh em gặp nạn hết rồi. Tôi cũng là người mất của, con tàu mấy tỷ bạc trôi sông trôi biển, tôi còn chưa biết kêu ai đây này!

Bà Mót ngồi cuối dãy kéo sụp vành nón lá xuống che kín nửa mặt, bờ vai gầy nhấp nhô theo từng cơn nấc câm lặng. Bà Nhẫn thì mặt đỏ gắt từ cổ tràn lên đến tận mang tai, hai hàm răng cắn chặt vào nhau nghe ken két.

Tôi cắn chặt môi dưới, vị mặn chát của da môi rớm máu lan ra đầu lưỡi, lồng ngực thắt lại vì sợ năm người đàn bà này lại mủi lòng trước cái giọng kể khổ nhà nghề của ông Cự. Cũng cái mùi thuốc lá ba số ấy, hơn ba năm trước, đã dúi vào tay bố tôi mảnh giấy sáu cái tên.

Thiếu tá Định đặt tập tài liệu xuống bàn, bàn tay gạt phẳng tờ giấy biên bản. Ông hơi rướn người về phía trước, hạ giọng thật thấp nhưng từng từ như búa gõ:

— Biển động hay mất tàu là việc cơ quan chức năng sẽ làm rõ sau. Hiện tại, năm công dân này đang bị giam giữ ở nước ngoài, mang những cái tên không phải tên mình, mà con tàu họ đi là tàu của công ty ông. Vậy bây giờ, trách nhiệm đưa năm người này về thuộc về ai?

Ngón tay ông Cự đang lần vào miệng túi áo bỗng dừng bặt. Tiếng tanh tách của nắp bút tắt ngấm.

---

— Báo cáo thiếu tá, việc đưa người về thì công ty cũng muốn lắm

. Ông Cự gãi đầu, mắt liếc sang tập hồ sơ trên bàn.

— Nhưng ngặt nỗi dạo này làm ăn khó khăn quá. Hay là để tôi ghi vào biên bản là công ty xin hỗ trợ tùy khả năng, được đồng nào hay đồng ấy?

Thiếu tá Định không nói một lời. Ông lặng lẽ rút một tờ giấy trắng khổ A4, đẩy trượt trên mặt bàn về phía trước mặt ông Cự, rồi gõ nhẹ ngón tay lên mép giấy.

Bà Sáu Tím bấy giờ mới chống gậy đứng dậy. Tiếng đầu gậy tre bọc cao su nện cộc một tiếng khô khốc xuống nền gạch hoa. Bà bước ra giữa phòng, lưng còng rạp xuống nhưng mắt nhìn thẳng vào mặt ông chủ tàu:

— Họ đi làm thuê cho ông, kiếm từng đồng chia cho ông, giờ họ còn sống sờ sờ bên kia biên giới. Ông bảo hỗ trợ tùy khả năng là tùy làm sao? Ông định để năm nắm xương tàn ấy rục bên xứ người rồi mới hết cái khả năng của ông à?

Bốn người đàn bà ngồi lặng phắc, mắt dồn cả vào tờ giấy trắng đang nằm trơ trọi trên mặt bàn. Bố tôi cúi gằm mặt, những ngón tay thô ráp vô thức miết đi miết lại lên vết sẹo dài ngoằng ở cổ tay trái, vết sẹo dây neo cắt từ hồi ông còn đi bạn, thứ đã giúp tôi nhận ra bố giữa sân sáng giỗ hôm ấy.

Tôi nín thở, hai mắt dán chặt vào từng cử động của ông Cự, chỉ sợ ông ta lại buông ra một câu lấp lửng để quẩn quanh trốn tránh.

Trước ánh mắt của thiếu tá Định và sự im lặng nặng tựa nghìn cân của năm người phụ nữ, mồ hôi trên trán ông Cự rịn ra bóng nhẫy. Ông ta nuốt nước bọt cái ực, rút lại cây bút bi nắp xanh trong túi áo ngực ra. Ngòi bút run run chạm vào mặt giấy trắng, phát ra những tiếng sột soạt gấp gáp.

Từng con chữ hiện ra dưới ngòi mực xanh: Công ty cam kết chịu toàn bộ chi phí đưa năm thuyền viên hồi hương, tổng số tiền là hai trăm năm mươi triệu đồng.

Chữ ký của Trần Văn Cự ngoặc một đường thật dài, móc ngược lên như một cái lưỡi câu ở cuối trang.

Thiếu tá Định cầm lấy tờ cam kết, kẹp vào cùng tập với biên bản lấy lời khai ban nãy. Dưới ánh đèn né-on của phòng tiếp dân, tôi nhìn thấy rất rõ, trên tờ biên bản kẹp ngay dưới tờ cam kết còn tươi chữ ký của ông Cự, dòng chữ in sẵn:

— Sáu thuyền viên đã khai sai tên với cơ quan nước sở tại

.

Thiếu tá Định đứng dậy bước sang máy phô-tô, tiếng trục lăn kêu xoè xoè rồi nhả ra một bản sao còn ấm nóng mùi mực. Ông cầm về bàn, đưa thẳng cho tôi:

— Chị giữ lấy một bản

.

---

Trời đã quá trưa. Nắng gắt chiếu xiên qua ngọn cờ cắm giữa sân đồn, đổ những vệt bóng gầy guộc lên nền sỏi trắng. Tiếng sỏi lạo xạo vỡ dưới bước chân tôi và bố khi hai bố con đi về phía cổng.

Tôi ôm chặt chiếc cặp hồ sơ trước ngực. Bản cam kết hai trăm năm mươi triệu đồng cùng chữ ký nắp xanh của ông Cự đang nằm ngay ngắn bên trong. Tôi ngỡ như tảng đá đè nặng ngực mình suốt mấy năm trời rốt cuộc đã được dỡ xuống một nửa, phần còn lại chỉ là chờ ngày cơ quan chức năng làm thủ tục cho tàu đón người.

— Anh Lượm này

.

Tiếng gọi giật lại từ phía sau khiến bước chân bố tôi khựng lại giữa sân sỏi. Ông Cự rảo bước đuổi kịp, mặt không còn vẻ đon đả ban nãy, chỉ còn một nét cười nhàn nhạt nơi khóe miệng. Ông ghé sát tai bố tôi, buông một câu nhẹ bẫng:

— Về rồi có định đi biển lại không? Sổ thuyền viên của anh công ty vẫn còn giữ đấy nhé

.

Nói xong, ông Cự không chờ bố tôi trả lời, quay lưng rảo bước thẳng ra chiếc xe bán tải màu bạc đang nổ máy chờ sẵn ngoài cổng đồn. Cửa xe đóng sầm lại, bụi sỏi cuốn mù mịt theo bánh xe lao vút ra đường lộ.

Bố tôi đứng chết trân giữa sân cờ. Hai bàn tay ông buông thõng bên hông, chốc chốc lại nắm chặt rồi lại từ từ mở ra, các khớp ngón tay run bần bật.

Năm người đàn bà xóm Lưới dắt díu nhau bước ra tới cổng. Bà Thoa ngoái đầu nhìn lại bố tôi, ánh mắt nửa như bàng hoàng nửa như muốn hỏi thêm điều gì, nhưng rồi lại im lặng cúi đầu bước tiếp. Giờ thì họ đã biết chồng con họ còn sống dưới những cái tên mượn, và ông Cự cũng đã biết người mà ông ta từng khai là đã chết dưới đáy biển sâu vừa ngồi đối diện ông ta suốt buổi sáng nay.

Tôi mở cặp, gấp tờ giấy cam kết làm tư rồi nhét sâu vào ngăn có khoá kéo bên trong. Tay tôi giữ chặt mép túi, đứng chôn chân nơi cổng đồn nhìn bóng lưng bố lầm lũi in trên mặt sỏi, trong đầu chỉ còn câu ông Cự vừa ghé tai bố: cái sổ thuyền viên, công ty vẫn còn giữ đấy.