Văn Bản Có Hạn Ba Mươi Ngày

Hôm nay là ngày đầu tiên của hạn ba mươi ngày. Tôi đang cúi người sắp nốt chỗ sách địa lý năm cũ vào ô thì bác bảo vệ gõ gõ mấy cái lên kính chòi gác, hất hàm ra phía cổng trường. Bà Sáu Tím đang chống cái gậy trúc đứng ngước cổ nhìn vào, tay run run giơ một tờ giấy gấp tư màu cháo lòng. Tôi vừa bước ra đến bệ cửa, bà đã giục ngay rằng con cầm lấy đi, ông Cự đang đích thân cầm mấy xấp này đi phát tận ngõ từng nhà trong xóm Lưới đấy. Tôi giật lấy tờ giấy, mở ra ngay dưới ánh nắng trắng đục buổi sớm, mấy dòng đầu in máy đều tăm tắp đóng dấu đỏ chói của bên bảo hiểm, đòi hoàn trả tổng cộng một tỷ một trăm bảy mươi triệu trong vòng đúng một tháng, riêng phần nhà tôi là một trăm chín mươi lăm triệu đồng chẵn. Tôi đứng chết trân nhìn con số ngộp thở ấy, mấy ngón tay bấu chặt mép giấy đến mức nhăn nhúm, sợ nhất là cái quay mặt đi của những người xóm Lưới từng chia sẻ mâm cơm đồn biên phòng ngày trước. Bác bảo vệ đứng bên chòi tặc lưỡi nhìn theo dáng bà cụ lúp xúp lùi ra, rồi nhìn tôi lắc đầu thở dài như đã ngửi thấy mùi kiện tụng. Tôi đành quay vào bàn xin phép nghỉ sớm dẫu biết sẽ mất toi nửa ngày công, nhét vội tờ giấy gấp tư vào cặp rồi tất tả đuổi theo bà Sáu Tím sang bên kia đường.

---

Sân phơi lưới nhà bà Thoa tanh mùi mắm muối và nước cạn, nắng trưa hắt lên hầm hập từ nền xi măng nứt nẻ. Ông Cự đứng ngay giữa khoảng sân, tay cầm cuộn giấy gõ gõ vào đùi quần tây là thẳng nếp, cười hề hề vỗ vai tôi bảo con bé Sương dạo này gầy đi rồi đấy, rồi quay sang lớn giọng với bốn người đàn bà đang đứng túm tụm quanh cọc tre rằng tại ông Lượm nhà này trót dại bỏ đi nên mới ra nông nỗi này. Tôi chưa kịp nhắc tới khoản cam kết hai trăm rưỡi triệu ông ta từng đặt bút ký ở đồn ngày trước, bà Thoa đã ôm mặt khóc tu tu kể lể cái ca mổ mắt năm ngoái và dăm tấm Fibro-ciment lợp lại cái mái nhà dột nát đều phải chạy vạy nhờ tiền bảo hiểm ấy. Bà Hường đứng sát đó liền sấn sổ chỉ tay thẳng vào mặt tôi, hỏi xẵng rằng nhà cô lấy đâu ra một trăm chín mươi lăm triệu để trả mà đứng đây nhăn nhở. Bà Nhẫn đứng tựa sát vào cọc tre, cổ đỏ lựng lên không nói được câu nào, còn bà Mót đứng thui thủi ngoài hiên, vành nón sùm sụp che nửa khuôn mặt. Mấy đứa nhỏ chăn trâu bu kín ngoài hàng rào, dòm vào như dòm một đám hát. Lúc tôi quay lưng bước đi, bà Mót theo sau ra tới đầu ngõ rồi khựng lại, không nói một tiếng nào, quay đầu đi ngược vào bóng râm.

---

Về tới gian nhà xóm Cồn, tôi đặt ngay tờ giấy lên mặt bàn nhựa đỏ bám đầy vết trà đặc. Bố ngồi ngước lên từ chiếc chiếu rách góc nhà, cầm tờ giấy, đôi mắt đục mờ đọc rất chậm, ngón tay gầy guộc dò từng dòng, rồi bảo con cứ để đấy, bố đi biển một mùa là trả đủ chứ có gì mà lo. Thằng Tèo đứng dựa cửa buồng, giọng ngang phè hỏi lớn rằng ông ấy tính lấy cái sổ thuyền viên nào mà đòi đi biển lúc này khi giấy tờ còn nằm mục trong cặp. Trên đường đi từ xóm Lưới về đây, tôi đã tạt ngang tiệm phô-tô góc chợ sao ra hai bản, mang ra uỷ ban thị trấn Cửa Mòi chứng thực, mua thêm tem thư để gửi đơn hỏi lại trụ sở công ty bảo hiểm ngoài tỉnh, hết ba trăm bốn mươi nghìn. Bố gấp tờ giấy làm bốn nếp phẳng phiu rồi nhét ngay dưới chân bát hương trên bàn thờ như thể cất đi một cục tạ chẳng ai muốn nhìn mặt.

---

Bóng chiều sập xuống rất nhanh qua mấy dãy nhà cấp bốn lợp tôn rỉ sét ở xóm Cồn. Tuấn đạp xe tới đỗ xịch trước cổng sắt xanh, vừa tháo cặp kính trắng ra lau bằng vạt áo vừa cười trừ bảo dạo này thất nghiệp mà ngày nào cũng đi vòng qua trường chắc cả cái huyện này chỉ có mỗi mình tôi rảnh rỗi. Anh kể đã dọn xong đồ đạc cá nhân ở đài truyền thanh huyện Hoà Trung nhưng mặt dày xin ở lại dọn kho không lương mấy hôm, rồi ngồi xuống chiếc ghế nhựa giở tờ văn bản ra đọc lại rành mạch từng con chữ như đọc bản tin thời sự buổi tối. Anh chỉ ngón tay vào dòng hạn chót ba mươi ngày và dòng căn cứ rành rành rằng người được tuyên bố chết đã trở về nên hợp đồng vô hiệu, bảo rằng văn bản này soạn chuẩn chỉ từng câu chữ, không có lấy một kẽ hở nào để mà cãi cọ. Tôi cắn chặt môi dưới, thở hắt ra từng luồng hơi khô khốc. Trong cặp hồ sơ của tôi lúc này chỉ còn vỏn vẹn một triệu năm trăm tám mươi nghìn đồng tiền mặt, vẫn còn khất nguyên khoản nợ bà Mót một triệu hai trăm nghìn, và cái bản cam kết hai trăm rưỡi triệu của ông Cự vẫn nằm im lìm ở đó, chưa trả nổi một xu.