Năm buổi trước màn hình, một tấm thiệp mời

. Tôi nhỏ giọng.

Bà Thoa vẫn dán mắt ra ngoài rặng cây, giọng the thé:

— Bảo giơ hai bàn tay lên sát cái kính máy xem. Giơ bàn tay trái lên

.

Tôi dịch lại lời cho anh Hiếu. Trên màn hình, người nằm trên giường cựa mình, nhích từng chút một, khó nhọc giơ bàn tay trái về phía mắt camera. Ngón trỏ bàn tay đó cụt mất một đốt, đầu vết sẹo tròn nhẵn, thâm sì vì nước mặn ăn sâu qua năm tháng. Hồi chú Hoành còn ở xóm Lưới, mỗi lần vá lưới trước sân bến cá, chú hay kẹp con dao con vào ngón trỏ cụt ấy mà lia mép cước nhanh thoăn thoắt, đám con nít xúm quanh xem chú giấu ngón tay cụt sau lưng rồi chìa ra doạ, cười nắc nẻ.

Bà Thoa liếc sang, tròng mắt giật giật. Bà chồm tới, hai tay ghì chặt mép bàn phím:

— Hoành... phải ông không Hoành?

— Tôi... Thoa đấy à... tôi...

Chú Hoành thều thào qua micro, chưa hết câu thì dừng lại, thở dốc từng cơn, ngực rút lõm vào như người hụt hơi dưới nước sâu.

Bà Thoa buông tay khỏi bàn, đứng phắt dậy bước nhanh ra sân trường. Gió biển thốc vạt áo bà bay phần phật, bóng lưng bà run lên từng chặp dưới nắng gắt. Tôi cắn chặt môi dưới, tháo kính ra lau vào mép áo ba bốn lần cho đỡ mờ hơi nước, sợ đường truyền đứt ngang lúc chú Hoành không gắng gượng nổi.

Mấy phút sau bà Thoa quay vào, mắt đỏ hoe nhưng mặt lạnh ngắt. Bà ngồi xuống chiếc ghế xoay, cầm lấy tờ biên bản tôi để sẵn. Trong tờ giấy có dòng in đậm tôi đã đọc đi đọc lại khi soạn: ba năm trước, chính người đang cầm bút đây đã khai chồng mình chết trên biển. Bà cầm bút lên rồi lại run tay đặt xuống mặt bàn, ngòi mực không chạm nổi vào giấy. Tôi vuốt phẳng mép giấy, mắt nhìn dán vào mấy đầu ngón tay mình, đọc từng chữ thật chậm để giải thích khoản hoàn tiền bảo hiểm phải nộp trả lại.

Bà Thoa không nói nửa lời, cầm bút ký roẹt một nét dài xuống góc dưới.

Những buổi sau, từng người một ngồi vào vị trí đó. Đến lượt chú Dậu, chú nhìn thấy bà Mót qua ống kính thì cười toe toét, hai mắt híp lại để lộ hàm răng sún, cười xong thì chú gục trán vào đầu gối mà nấc nghẹn từng chập. Bà Hường ngồi ghì chặt hai vạt áo bà ba đến nhàu nhĩ, chỉ đến khi chú Thà nhoẻn miệng cười lộ cái răng bọc vàng bên mép trái, bà mới sụp xuống bàn khóc không ra tiếng. Bà Sáu Tím đứng trước micro ghé sát miệng hét to hai lần tên chú Chín, chú Chín bên kia màn hình điếc hẳn tai phải, chậm chạp xoay tai trái về phía loa rồi gật một cái thật sâu. Đến phiên chú Lợi, khuôn mặt chú xạm đen áp sát màn hình chỉ để hỏi con bé út giờ cao tới đâu rồi, bà Nhẫn nghẹn ngào giơ mép bàn tay đặt ngang trước ngực mình.

Năm tờ biên bản nhận mặt nằm gọn dưới tay tôi, đủ năm chữ ký bằng mực xanh còn thơm mùi giấy mới. Tên thật của năm người đã được đối chiếu cùng ảnh chụp lãnh sự và hồ sơ gốc, nhưng người thì vẫn còn kẹt lại bên kia bờ biển.

---

Hơn một tuần sau, nắng trưa rọi xiên qua giàn mướp trước hiên nhà xóm Cồn. Bố tôi ngồi trên chiếc ghế gỗ thấp, tay cầm cái dũa đưa từng đường sin sít trên lưỡi cưa cũ.

Tiếng dép da lẹp kẹp từ ngoài ngõ xóm cắt ngang tiếng dũa sắt. Ông Cự sải bước vào sân, áo sơ mi cộc tay ủi thẳng nếp, kẹp dưới nách một tập phong bì dày cộp.

— Anh Lượm còn cặm cụi mài cưa đấy à?

Ông Cự cất giọng vang rền, sấn tới vỗ mạnh bôm bốp vào vai bố tôi,

— Khỏe re thế này là quý rồi! Tôi đích thân mang giấy qua cho gia đình đây

.

Ông rút ra tấm thiệp in chữ nhũ vàng, đặt xuống mặt chõng tre. Trên bìa ghi rõ: lễ tưởng niệm ngư dân mất tích, tổ chức tại sân lăng Ông Cửa Mòi đúng ngày giỗ chung của vạn chài. Trưởng ban kiêm người đọc điếu văn: ông Trần Văn Cự. Tôi liếc mắt, danh sách sáu người chìm tàu in ngay trang lót bên trong, dòng thứ tư vẫn ghi rành rành tên bố tôi.

— Bố tôi ngồi sờ sờ ở đây

, tôi chỉ tay vào tờ giấy, nhìn thẳng mặt ông Cự,

— Ông gạch tên bố tôi ra khỏi danh sách người chết đi. Chuyến biển đó bố tôi không mất tích

.

Ông Cự cười khà khà, rút trong túi áo ngực chiếc bút bi nắp xanh. Ngón tay trỏ của ông bấm nắp lách cách hai ba bận, mắt đảo quanh mấy chậu kiểng trước thềm rồi thản nhiên cài bút lại vào mép túi:

— Cô Sương cứ nóng vội. Danh sách này xã với thị trấn lập từ năm ấy, lưu hồ sơ cả rồi. Chừng nào cơ quan chức năng có văn bản kết luận rành mạch thì mới sửa, chứ tự ý bôi xoá sao đặng? Lễ này là việc chung của cả xóm Cồn xóm Lưới, làm ấm lòng người nằm lại dưới đáy nước

.

Nói dứt câu, ông quay ngoắt sang phía bố tôi, giọng tỉnh bơ như thể tôi không hề đứng chắn trước mặt:

— Bữa nay luồng cá cơm gần bờ rộ lắm, thuyền nan xóm mình đi cào trúng đậm. Chiều rảnh anh Lượm ra đầu cồn xem người ta gỡ cá cho khuây khoả

.

Tôi đứng chết lặng bên cột hiên. Chắc chắn ông Cự đã đánh hơi được tin bên kia chuyển hồ sơ về đồn, ông mò tới tận căn nhà này phát thiệp không phải vì nghĩa cử xóm giềng, mà là để giữ riệt lấy cái sân lăng, đóng đinh sáu cái tên vào bia đá trước bàn dân thiên hạ. Tôi lặng lẽ bước tới góc chõng, bưng ấm tích đổ chỗ nước chè nguội ngắt xuống nền đất cát, rồi mới quay lại cầm lấy tấm thiệp nhũ vàng.

Bố tôi ngồi bệt luôn xuống bậc thềm xi măng, mắt dán chặt vào dòng chữ in tên mình, im phăng phắc.

---

Hơn một tuần sau buổi ông Cự ghé nhà, tôi ôm xấp hồ sơ đứng ở hành lang lộng gió của phòng máy trường Cửa Mòi. Tôi vừa gửi trả chùm chìa khoá cho phòng thường trực và thanh toán nốt tiền thuê bảy trăm năm mươi nghìn; ví tiền còn lại một triệu chín trăm bốn mươi nghìn.

Tiếng xích xe đạp khô dầu rít lên ken két dưới sân sỏi. Tuấn gạt chân chống, nhảy vội xuống xe rồi bước thoăn thoắt lên bậc tam cấp. Anh tháo cặp kính cận dính bụi đường, quẹt vội vào góc áo, giọng gấp gáp rành rọt như đọc một bản thông báo khẩn:

— Người của Cự Phát đang kéo đi từng nhà xin chữ ký vào tờ kiến nghị hoãn lễ tưởng niệm. Họ viện cớ bên công an đang thụ lý đơn tố giác chưa có kết luận nên chưa thể tổ chức. Đã có hai mươi ba chữ ký rồi, bên xóm Cồn có bốn hộ, đau nhất là có cả chữ ký của bà Nhẫn xóm Lưới. Cán bộ uỷ ban thị trấn đánh tiếng nếu đủ số hộ ký đơn thì họ sẽ xem xét cho dời ngày lễ lại

.

Tôi siết chặt quai cặp da trong tay, cái quai cứng cứa vào lòng bàn tay thành một lằn đỏ. Cái tên bà Nhẫn ghim vào ngực tôi nhức nhối. Mới mấy hôm trước, chính người đàn bà ấy còn ngồi trước màn hình máy tính trường học, nghẹn ngào đưa bàn tay ngang ngực để cho chồng nhìn thấy chiều cao của đứa con gái nhỏ. Giờ bà lại đặt bút ký hoãn ngày đưa chồng mình trở về.

Nếu lễ tưởng niệm ở sân lăng bị hoãn, ngày năm người đàn ông trở về sẽ không còn sân bãi, không có đám đông xóm biển đứng chứng kiến, không còn cái bục để đọc to tên thật của từng người. Tờ giấy ghi chữ viết tay của ông Cự sẽ chẳng còn chỗ nào trang nghiêm để chìa ra trước mặt người dân Cửa Mòi. Ông Cự không dập được việc trả tên, liền quay sang bẻ gãy cái sân lăng.

Tuấn bước sát lại gần, mắt nhìn xuống xấp biên bản tôi đang ôm chặt trước ngực. Anh đưa bàn tay rám nắng đỡ lấy một góc tập giấy dày, giữ cho mép bìa khỏi bị gió biển thổi lật tung.

Dưới nắng trưa hắt chéo qua hành lang, tôi đứng chôn chân, tay ghì chặt năm biên bản nhận mặt, tập giấy tờ mang tên thật của những người sống sót và tấm thiệp mời in chữ nhũ vàng. Trong ví còn một triệu chín trăm bốn mươi nghìn. Hai mươi ba chữ ký đã nằm trên bàn uỷ ban thị trấn, liệu bà Nhẫn có chịu rút lại chữ ký của mình?