Bố Nói Sẽ Đứng Tên

Chưa đầy mười ngày sau buổi ở Cự Phát, chập tối, gian nhà xóm Cồn chìm vào cái lạnh mặn mòi của gió từ mé sông thổi ngược lên. Thằng Tèo đi học về, quăng cặp lên cái bàn nhựa đỏ kê gạch, đứng chặn ngay trước mặt tôi. Nó hỏi giữa giờ có đứa cùng lớp gặng hỏi nhà mình sắp bị kê biên phải không, mặt đỏ bừng, mắt nhìn chằm chằm vào tôi như đòi câu trả lời. Tôi quay lưng sang chiếc chậu nhôm vo gạo, tay cứ vo mãi một nắm gạo đã trắng phau trong làn nước đục ngầu, miệng bảo nhà mình vẫn ở đây chứ đi đâu mà sợ. Thằng Tèo hậm hực bước thẳng vào buồng, không thèm nhìn thêm cái gì nữa. Bố ngồi lặng ngoài hiên, cạnh chiếc chậu chứa mớ cá ông đánh gần bờ mang về từ sáng sớm mà cả xóm chẳng ai dám sang ngó ngàng hay mua lấy một con, bàn tay gầy guộc đang luồn cước bỗng khựng lại giữa chừng mắt lưới. Tôi nhìn bóng lưng còng xuống của bố dưới ngọn đèn vàng vọt, biết rõ ông đã nghe hết, và chắc chắn ông cũng hiểu tôi đang cố giấu cái gì trong cặp. Cả xóm Cồn này từ mấy hôm nay không một vựa nào chịu nhận cá của nhà mình, cũng chẳng có đại lý nào bán chịu dù chỉ là một can dầu hay một giỏ đá cây để giữ lạnh cho chuyến biển tới. Tiền mặt trong nhà đếm đi đếm lại chỉ còn một triệu tám trăm bảy mươi nghìn đồng, trong khi khoản vay của bà Mót vẫn treo lơ lửng một triệu hai trăm nghìn.

---

Khuya cùng ngày, căn nhà không bật điện, chỉ có ánh trăng lu hắt qua ô cửa sổ mục mọt rọi vào góc buồng. Bố ngồi dựa lưng vào bức tường vôi loang lổ, tư thế quen thuộc như bao đêm đằng đẵng trong mấy năm qua, cất tiếng bảo ông đã nghĩ kỹ từ cái hôm ở Cự Phát về rồi. Ông không ký bản cam kết rút đơn nào hết, từ nay mọi giấy tờ hay đơn từ tự ông sẽ đứng tên, kể cả cái lá đơn phải viết ra sự thật rằng chính ông là người nhận giấy tờ và bảo anh em bạn tàu cứ thế mà khai. Ông bảo đời này không còn thiết tha gì việc cầm lại cái bằng thuyền trưởng nữa, chỉ mong sao năm con người kia còn sống mà bước xuống đất Việt Nam này với một hơi thở trọn vẹn. Rồi bố chìa hai bàn tay run lẩy bẩy ra trước mặt, bảo tôi lấy giấy bút ra viết hộ, từng câu từng chữ bố đọc đến đâu tôi ghi đến đấy, hễ câu nào tôi thương bố mà viết nhẹ bớt phần lỗi lầm thì ông lại bắt gạch đi viết lại từ đầu. Tôi sợ đến mức cắn chặt môi dưới cho đến rớm máu, thở hắt ra bằng miệng, tháo cặp kính trắng ra lau đi lau lại mấy lần cho đỡ run tay, rồi kéo chiếc bàn nhựa đỏ kê gạch lại gần ô cửa sổ, trải tờ giấy trắng ra hứng lấy vệt trăng lu. Bố kể chuyện ông Hoành ho rũ rượi từ năm thứ hai trong trại giam, mỗi khi nghe tiếng khóa cửa sắt lách cách là cả buồng giam lặng ngắt, không ai dám thở mạnh, kể đến đoạn đó bố ngồi im rất lâu. Thằng Tèo đứng lấp ló ở cửa buồng trong bóng tối đặc quánh, nghe rõ từng tiếng khàn đục của bố mà không dám bước hẳn ra ngoài ánh sáng. Bố tự tay cầm bút ký tên Nguyễn Văn Lượm ở góc dưới cùng của bản tự nhận đứng tên, nét chữ to bè, run rẩy nhưng chậm rãi từng nét một, như đóng từng nhát búa xuống mặt bàn.

---

Sáng hôm sau, khi nắng còn nhợt chưa kịp xua tan hơi ẩm lạnh lẽo của miền biển, Tuấn đã bước vào gian nhà xóm Cồn, cầm bản đơn lên đọc lại từng dòng từ trên xuống dưới. Anh chỉ cho tôi thấy mấy chỗ còn thiếu ngày tháng cụ thể và chỗ phải ghi rõ tên người đã trực tiếp đưa tờ giấy yêu cầu, rồi hỏi dồn xem ngoài lời khai của bố ra thì nhà mình còn giữ được tờ giấy nào chỉ thẳng vào ông Cự hay không. Tôi lắc đầu, một tay vô thức vuốt đi vuốt lại mép giấy phẳng lỳ, tay kia bấu chặt cuốn vở nhàu nát của thằng Tèo mà nó dúi vội vào tay tôi từ sáng sớm trước lúc đến lớp, trong đó ghi chi chít từng khoản tiền ăn trưa nó nhịn đói để dành, dúi cho tôi mà chẳng nói một lời, chỉ kéo cao cổ áo len che kín miệng rồi cắm cổ chạy đi. Sau mỗi câu hỏi của Tuấn, tôi lại ngoái ra hướng hiên nhà. Có lần quay vào, tôi thấy ánh mắt anh dừng lại rất lâu ở chữ ký của bố, đoạn anh đẩy gọng kính lên sống mũi, ngước nhìn ra khoảng sân vắng tanh như người vừa hay tin động trời. Tuấn bảo tôi cứ để anh giữ chìa khóa kho băng thêm vài hôm nữa để dọn nốt số hàng tồn, rồi anh bỗng nhắc mang máng về một bản tin trên đài truyền thanh huyện Hoà Trung vào năm 2021 đưa tin về nhóm ngư dân bị bắt giữ ngoài khơi xa. Tôi ngồi chết trân một mình bên cái bàn nhựa đỏ, trước mặt là bản đơn đã có chữ ký rõ ràng của bố, kẹp chung với văn bản đòi bốn trăm triệu đồng, quyết định phong tỏa ngôi nhà, cùng số tiền mặt một triệu tám trăm bảy mươi nghìn đồng mỏng dính, bụng thầm nghĩ từ nay đơn từ nhà mình đã có người đứng mũi chịu sào, nhưng vẫn chưa tìm ra nổi một mẩu bằng chứng xác thực nào để chỉ thẳng sang phía ông Cự.