Đơn Tố Giác Và Tấm Bằng Bị Giữ

Hôm nay là ngày cuối cùng của hạn mười lăm ngày ký cam kết rút đơn, và nhà tôi không ai ký. Bố bị triệu tập vì lá đơn tố giác ông Trần Văn Cự gửi lên đúng ngày hạn reo: đơn viết rằng thuyền trưởng Nguyễn Văn Lượm là người đưa tàu BL 92468 TS sang vùng biển nước ngoài, gây hậu quả cho công ty và cho năm gia đình. Thiếu tá Định tiếp nhận lá đơn ấy theo đúng trình tự. Ông đặt bút xuống, gạt phẳng tờ giấy, ngước nhìn bố tôi thật chậm rồi hỏi thấp giọng ai bảo anh khai sáu cái tên ấy, có gì chứng minh không. Bố tôi ho một tiếng khan, đưa tay xoa vết sẹo trắng dài ở cổ tay trái, đáp gọn lỏn không có. Tôi đứng chết trân bên chiếc ghế băng dài, hai ngón tay bấu chặt vào quai cặp hồ sơ đến hằn trắng cả móng. Thiếu tá Định cắm cúi viết nốt vào biên bản, nét bút sột soạt trên giấy nghe đến xót ruột, đoạn thiếu tá nhìn bố tôi lâu hơn mọi lần như thể muốn lột trần từng ý nghĩ giấu kín trong đầu ông. Bố bảo tờ giấy sáu cái tên ấy mất từ lâu rồi, không còn giữ được, bàn tay ông chỉ vỗ nhẹ lên vạt áo ngực phẳng lặng như để chứng minh. Bố ký tên vào biên bản, cầm chiếc bằng thuyền trưởng đặt lên mặt bàn theo yêu cầu, nhận lại tờ biên lai tạm giữ mỏng manh. Từ hôm nay, không có bằng thì bố không làm được thủ tục xuất bến, cái nghề mấy đời gắn với con nước của bố chính thức phải dừng cho tới khi có kết luận cuối cùng. Lời khai suông thì đứng được bao lâu trước gió.

---

Cổng đồn biên phòng Cửa Mòi những ngày này trĩu nặng thứ hơi mặn mòi của biển và tiếng gió lùa qua mấy rặng phi lao. Tôi chỉ muốn dắt bố ra chiếc xe máy cũ để về thẳng nhà cho khuất mắt thiên hạ, thế nhưng ông Trần Văn Cự đã thong thả bước vào cổng. Ông ta cười nhạt, giơ tay vỗ mạnh vào vai bố tôi một cái rõ kêu rồi lướt qua phòng tiếp dân nhẹ tênh như thể hai bố con tôi chỉ là dăm ba cái cột mốc cũ kỹ ven đường. Tôi cúi mặt, nhẩm tính trong đầu số tiền ba lượt đi về trong tuần này đã ngốn sạch bốn trăm hai mươi nghìn đồng; lương tháng mười hai vừa lĩnh được sáu triệu hai, trừ năm triệu rưỡi tiền nhà, trừ tiền đi lại, trong cặp còn đúng hai triệu một trăm năm mươi nghìn. Bố đứng quay lưng lại phía cổng đồn, đôi bàn tay gầy gò nắm chặt lại rồi buông lỏng ra liên tục, gân xanh nổi lên ngoằn ngoèo trên mu bàn tay lốm đốm đồi mồi.

---

Chiều tối cùng ngày, tôi kéo thằng Tèo ra đoạn bờ kè đá xám xịt, mong có chút gió cho dễ nói chuyện cái bằng của bố, nhưng nó cứ cắm cúi ngồi bẻ những mẩu que nhựa thành từng đoạn ngắn xếp ngay ngắn trên mặt đất rồi hỏi dồn ông ấy bị làm sao mà người ta giữ bằng. Tôi không nhắc tới tờ quyết định phong toả nằm trong cặp, mím chặt môi đến đau buốt, rút chiếc khăn mùi xoa lau đi lau lại mắt kính mờ đục vì hơi nước biển. Tôi kể cho nó nghe đoạn người ta giữ bằng của bố. Thằng Tèo đứng phắt dậy, phủi vội bụi đất bám ở đầu gối, cắm cổ đi thẳng về phía gian nhà xóm Cồn nơi bố đang ngồi lặng lẽ hút thuốc lào ngoài hiên. Nó gọi bố một tiếng

— ba

thật rành rọt rồi hỏi mai ba đi đâu để con chở xe đạp ra bến. Đêm ấy, bên ngọn đèn dầu hắt hiu, tôi lật mặt sau tờ lịch cũ, ghi rằng mọi thứ phải có tang vật cầm được trong tay. Bố nói mảnh giấy mất từ lâu, vậy mà lúc ở đồn tay bố lại vỗ lên ngực áo, như người vẫn quen giữ một thứ gì sát mình. Tờ giấy ghi sáu cái tên của ba năm trước, rốt cuộc lúc này đang nằm ở xó xỉnh nào?