Người giữa sân sáng giỗ
Trạm Truyện · truyện gốc · đọc 6 phút · 1.160 từ
Sáng giỗ thứ ba của bố, tôi đang bưng bát cơm cúng úp sẵn ra bàn thờ thì thấy một người đàn ông gầy đen đứng giữa sân, nhìn đúng tấm ảnh thờ của bố. Áo sơ mi bạc phếch rộng thùng thình trên đôi vai còng, chân đi dép tổ ong, tay xách cái túi nylon buộc dây. Thằng Tèo, em trai tôi, mười sáu tuổi, từ trong buồng ào ra trước, khua tay đẩy người ta sang một bên, quát tướng lên rằng nhà này đang có giỗ, không phải chỗ cho kẻ lang thang đứng xin ăn. Người đàn ông không nhúc nhích, mắt vẫn dán vào tấm ảnh thẻ phóng to trên bàn thờ, nhìn qua ô cửa sổ để ngỏ. Tôi đứng chết trân ở ngưỡng cửa, ngón tay bấu chặt vành bát sứ men xanh mẻ cạnh, mắt so đi so lại cái gò má hóp sâu ngoài nắng với đôi mắt buồn rười rượi trên khung kính thờ. Thằng Tèo thấy người ta trơ ra như khúc gỗ thì càng lồng lộn, xô mạnh vào vai người đó một cái rõ kêu:
— Ông đi đi, không ai cho gì đâu mà đứng ngó!
Người đàn ông chậm chạp quay đầu lại, khóe miệng giật giật mấy cái rồi nhả ra đúng một câu khàn đục như tiếng sỏi cọ vào nhau:
— Bố về muộn mất một buổi.
Thằng Tèo khựng lại nửa bước, bàn tay đang giơ lên toan đẩy lần nữa bỗng buông thõng xuống đùi, ngơ ngác nhìn cái cổ gầy gân guốc của người lạ. Còn tôi, cái bát cơm trên tay bỗng nặng trịch như mang cả mươi năm giông bão của cái nhà này.
---
Cái nắng sớm xóm Cồn mới hắt được một vệt mỏng lên khoảng sân gạch vỡ còn lạnh rợn vào gan bàn chân, nhưng thứ làm tôi lạnh sống lưng lại là cái cách người đàn ông ấy đưa tay gạt nhẹ thằng Tèo ra để bước tiếp một bước vào hiên. Thằng Tèo vội vàng túm lấy tay áo tôi, kéo giật lại phía sau, miệng lắp bắp hỏi dồn xem người này là ai mà ăn nói lộng ngôn thế. Tôi không trả lời nó, mắt cắm chặt xuống bàn tay chai sần đang thả lỏng bên sườn của người đàn ông. Giữa cái cổ tay gầy guộc nổi đầy gân xanh ấy, một vết sẹo trắng dã, dài ngoằng như con rết bò ngang qua lớp da thịt mốc thếch, hằn lên rõ rành rành. Cái vết sẹo mà năm tôi mười một tuổi, chính tay tôi phải chạy thục mạng ra tiệm thuốc tây góc chợ huyện mua lọ thuốc đỏ với cuộn gạc về băng lại cho ông, sau cái bận sợi dây neo tuột phựt cứa ngang cổ tay ông ngoài cửa biển. Hồi ức ngắn ngủi xẹt qua đầu sắc lẹm như dao cau, kéo theo cả cái mùi mặn chát của nước biển dính bết trên tóc bố hồi ấy. Tôi cắn chặt môi dưới đến rớm máu, lồng ngực phập phồng thở từng hơi bằng miệng để kìm lại cái tiếng nấc chực trào lên cổ họng. Thằng Tèo đứng bên cạnh nhìn mặt tôi trắng bệch ra, rồi lại nhìn theo mắt tôi đang dừng lại ở cổ tay người lạ, nó hiểu ra, lặng lẽ buông vạt áo tôi ra, bước lùi sang một bên sân, hai tay thõng xuống không biết làm gì.
---
Bước qua ngưỡng cửa thấp lè tè, người đàn ông không nhìn bàn ghế hay ấm chén, cứ thế đi thẳng rồi khựng lại ngay trước cái bàn thờ đặt sát vách tường tróc lở vôi ve. Trên bàn nhựa đỏ rực màu hoa dâm bụt, mâm cúng giỗ bày lổn nhổn đĩa cá nục hấp, bát canh măng khô và ba chén rượu trắng nhỏ xíu run rẩy trong gió lùa. Bố cúi rạp người xuống, đôi bàn tay gầy guộc quờ quạng dưới nền gạch trống trơn như thể ở đó vừa có thứ gì rơi vãi, rồi cứ thế buông người ngồi bệt xuống đất, cái lưng gù tựa hẳn vào bức tường loang lổ vết ẩm mốc. Thằng Tèo đứng thu lu ở góc cửa buồng, kéo cao cổ áo che kín miệng, ném ra một câu trống không ráo hoảnh vào khoảng không gian đặc quánh mùi hương khói:
— Chết rồi thì nằm yên ở cái ảnh đi, còn bò về làm gì cho nhà này thêm đứt bữa.
Tôi sợ thằng Tèo làm bố tủi, sợ cái bóng còm cõi kia lại lủi thủi đứng dậy bước ra khỏi cửa. Tôi kéo cái ghế gỗ lại gần chỗ bố, rồi không dám mời, cứ để đấy. Một tay vẫn giữ bát cơm, tay kia tôi cầm khăn lau mặt kính bàn thờ, lau mãi dù kính chẳng có hạt bụi nào, chỉ để giấu đôi tay đang run. Bố cứ ngồi chết lặng thế đấy, cái lưng gù quen thuộc tựa vào vách tường y như ngày trước, mỗi bận đi biển về lại ngồi thu mình ở góc ấy rít thuốc lào, ánh mắt đờ đẫn không rời tấm ảnh thờ chính mình được phóng to treo lơ lửng trên cao.
---
Thằng Tèo đá đôi dép tổ ong đánh bốp vào chân tường, nó quệt ngang tay lên mũi, lách qua người tôi rồi lao nhanh ra cổng hẹp, cắm cổ chạy thẳng về hướng bờ kè lộng gió. Ngoài đầu ngõ, tiếng dép lê lẹt xẹt, tiếng xì xào của mấy bà hàng xóm bắt đầu râm ran dội lại, chen lẫn cả tiếng chó sủa vang lên từng hồi đứt quãng. Tôi chôn chân giữa gian nhà chật chội, cái bát cơm cúng trên tay vẫn úp chặt từ sáng tới giờ, chưa kịp lật ngửa lên để cúng bái gì sất, cái đầu óc trống rỗng không kịp nghĩ xem lát nữa phải đối phó thế nào với cái miệng lưỡi xóm giềng đang chực chờ ngoài kia. Mấy bóng người không rõ mặt cứ kiễng chân nhướn cổ nhìn vào qua cái cổng sắt han gỉ, họ thấy rõ mồn một cái bóng đàn ông lạ hoắc đang ngồi lì dưới bàn thờ nhà ông Lượm đúng vào ngày giỗ thứ ba, còn thằng con trai thì bỏ chạy thục mạng ra biển; thế là đủ để trong cái xóm Cồn nghèo nàn này dấy lên cái điều tiếng rằng nhà tôi có ma quỷ hay chuyện chẳng lành kéo đến quấy phá. Tôi đứng giữa nhà, bát cơm úp vẫn trên tay, nghe tiếng chân ngoài ngõ dồn tới mỗi lúc một gần, trong đầu chỉ còn câu bố vừa nói: về muộn mất một buổi. Ba năm nay cả xóm Cồn thắp hương cho một người chết đuối, vậy mà người ấy vẫn nhớ đường về cho kịp ngày giỗ của chính mình.