Dừng đũa giữa bữa

.

Màn hình điện thoại loé sáng lên giữa bóng nhá nhem của khoang xe. Bố tôi hơi nghiêng đầu, mắt ông liếc qua đùi tôi, dừng lại ở tấm ảnh chụp chính lưng ông. Tôi vội vã úp màn hình xuống mặt vải quần, các khớp ngón tay cứng đờ. Bố vẫn giữ nguyên tư thế ôm tấm bìa, nhìn ra dòng xe kẹt cứng dưới chân cầu Long Biên, nhưng quai hàm ông bạnh ra, một thớ thịt bên má giật khẽ. Bố đã thấy bức ảnh đó, và ông biết cả đám làm thiết kế quảng cáo với tôi đang chuyền tay nhau tấm ảnh bố ngồi chồm hổm ngoài cổng để đòi từng đồng tiền công.

Về đến căn nhà cấp bốn trong ngõ Lò Gạch, trời đã tối mịt.

---

Mâm cơm dọn ra trên chiếc phản gỗ lim cũ kỹ chỉ có đĩa rau muống luộc, bát nước luộc dầm sấu và mấy bìa đậu phụ rán lướt ván đã nguội ngắt. Bóng đèn tuýp trên tường chập chờn, kêu vo vo như muỗi. Tôi cầm đôi đũa tre so đi so lại cho bằng đầu, nhìn bố đang xới cơm vào chiếc bát sứt miệng.

Tôi không kìm được nữa, cất giọng, tiếng tôi vang lên to hơn mức cần thiết giữa căn nhà vắng:

— Bố ngồi trước cửa Quang Vĩnh thì được cái gì?

Bố dừng đũa ngay miệng bát. Ông từ từ đặt cả bát lẫn đũa xuống mặt mâm nhôm nghe cạch một tiếng.

— Quang Vĩnh?

bố hỏi lại, giọng trầm và khô khốc.

Hỏi xong, bố ngồi im thin thít, hai mắt trũng sâu nhìn trừng trừng vào những hạt cơm trắng trong lòng bát.

Cái khoảng lặng bất thình lình ấy làm gáy tôi lạnh toát. Cảnh tượng tối bốn hôm trước đột ngột dội về trong đầu tôi, rõ từng chi tiết. Hôm đó, khi tôi vừa nhắc đến chuyện công ty quảng cáo Quang Vĩnh dây dưa không chịu thanh toán tiền công đợt cuối, bố cũng dừng đũa ngang bữa như thế này, rồi im lặng suốt cả buổi tối. Đến nửa đêm, khi tôi nằm quay mặt vào vách đất, tôi đã nghe thấy tiếng cót két dưới gầm phản, tiếng móc khoá hộp sơn sắt bật mở rồi khép lại, tiếng sợi dây gai khô ráp cọ sột soạt vào cổ áo sơ mi của ông. Sáng hôm sau thức dậy, tấm bìa của thùng sữa bột từng dựng ở chân tường bếp cả tháng trời đã không cánh mà bay.

Bố đã tỉ mẩn kẻ từng con số nợ lên tấm bìa các-tông ấy từ tận đêm đó, ngay sau lần đầu tiên nghe tôi nói ra cái tên công ty.

Cổ họng tôi nghẹn lại:

— Bố tính trước từ hôm đó rồi phải không?

---

— Bố có biết cái công ty ấy không?

tôi hỏi thẳng, mắt nhìn xoáy vào từng nếp nhăn nơi khóe mắt ông.

Bố không nhìn tôi. Bàn tay gầy guộc đầy vết sẹo của ông lần lên ngực áo, cầm lấy chiếc chìa khoá nhỏ xíu bằng đồng đang buộc vào sợi dây gai thô quanh cổ. Ông kéo vạt áo cộc tay lên, dùng lớp vải thô ráp lau miết quanh thân chìa khoá, động tác chậm chạp và đều đặn đến mức bức bối.

— Bố chỉ đòi tiền công cho con, còn lại con đừng hỏi

.

Nói xong, bố thả chiếc chìa khoá rơi tụt vào trong cổ áo rồi chống hai tay xuống mép phản, đứng dậy bước thẳng ra ngoài hiên.

Tôi ngồi trơ trọi bên mâm cơm dở dang. Miệng tôi há ra định gọi giật bố lại, nhưng nỗi sợ ông sẽ đóng chặt mọi thứ lại khiến tôi hít một hơi sâu qua kẽ răng rồi ngậm chặt môi. Tôi ngoảnh mặt sang góc chạn bát bằng nan tre ọp ẹp, nhìn chằm chằm vào dòng chữ in mờ trên vỏ hộp sữa đặc Ông Thọ đã bóc nắp để góc chạn, ruột gan thắt lại. Có một cánh cửa bố vừa sập lại trước mặt tôi, và sau cánh cửa đó, tôi không được phép bước vào một bước nào.

---

Đêm sâu dần, gió ngoài bãi sông Hồng thổi qua rặng chuối sau nhà ràn rạt. Tôi nằm nghiêng trên chiếc chiếu cói trải góc trong, quay mặt sát vào mảng tường vôi bong lở, nín thở nghe từng tiếng động nhỏ nhất từ phía phản gỗ.

Cạch.

Tiếng móc khoá của chiếc hộp sơn bằng sắt tây dưới gầm phản lại vang lên giữa đêm tĩnh mịch. Nắp sắt cọ vào thành hộp rít lên khe khẽ rồi đóng sập. Tôi nghe thấy tiếng sột soạt quen thuộc của sợi dây gai cọ vào cổ áo, tiếng bước chân trần đi rất khẽ trên nền gạch tàu hướng về phía gian bếp ám khói. Tôi cắn chặt răng, mắt nhìn trừng trừng vào khoảng tối trước mặt. Tôi dám chắc bố biết điều gì đó rất kín về cái tên Quang Vĩnh, một thứ đã nằm trong đầu ông từ trước, và chuyện này thực chất chẳng dính dáng gì đến món tiền công vẽ vời của tôi cả.

Tôi cứ nằm im như thế cho đến khi tiếng côn trùng ngoài vườn thưa dần.

Trời vừa tờ mờ sương, tôi bước xuống bếp. Mùi khói củi ẩm xộc thẳng vào mũi. Trên mảng tường vôi ám khói đen kịt ngay cạnh chạn bát, có mấy vệt sơn đen còn bóng nước, nét sơn kéo dài rồi đậm dần ở đuôi như vết thử bút lông. Tôi cúi người nhìn xuống gầm chiếc phản gỗ ngoài gian khách. Khoảng trống sát vách tường nơi bố hay xếp chiếc ghế nhựa đỏ nay đã trống trơn.

Bố đã cắp ghế rời khỏi nhà từ trước khi trời kịp sáng.

Tôi đứng chôn chân giữa căn nhà cấp bốn lạnh ngắt, trong tay là chiếc điện thoại rung lên từng hồi vì tin nhắn công việc chưa đọc, đầu óc lởn vởn nhớ về cái hạn mười ngày làm việc mà tay quản lý bên công ty Quang Vĩnh đã hẹn để giải quyết hợp đồng. Nhưng liệu đến ngày hẹn đó, có ai trong cái công ty ấy còn thèm nhớ đến con số nợ này nữa không?