Cái Thước Gãy Trên Bàn Nhựa

---

Gần trưa, cái nắng hắt xuống mặt đường nhựa trước cổng tòa nhà Quang Vĩnh rát bỏng. Quán nước của bà Phượng nằm lọt thỏm dưới bóng râm của cây bàng tròn. Bố tôi ngồi trên cái ghế nhựa màu đỏ cách đó mấy bước chân, lưng tựa vào gốc bàng, mắt dán vào tấm bìa số 10 đặt trên đùi. Ngón tay cái của ông liên tục chà vào mép ngón trỏ, chà đến mức lớp da ở đó đỏ ửng lên.

Tôi lấy nửa cái thước bọc trong khăn ra, đặt nhè nhẹ lên mặt bàn nhựa bạc xám của bà Phượng, rồi đẩy sát về phía bà.

— Bà Phượng xem giúp cháu...

Bà Phượng dừng tay quạt. Đôi mắt hằn vết chân chim của bà nhìn chăm chăm vào đoạn gỗ gãy. Lớp xơ dăm chĩa ngược lên như những ngón tay khô. Bà vắt chiếc quạt nan lên đùi, rót thêm nước trà đá vào cái cốc thủy tinh mờ đục, rồi lại quay sang nhìn mảng tường mái tôn nhà bên cạnh.

— Nước hôm nay tăng giá đá rồi cháu ạ. Một bao đá vụn thế kia mà nó tính lên năm nghìn, đắt đao đắt đúp...

— Bà Phượng

, tôi ngắt lời, giọng hơi run.

— Cái thước này... sao lại gãy?

Bà Phượng thở dài, kéo cái ghế đẩu màu xanh thấp nhất lại gần, hai tay kẹp chặt giữa hai đầu gối. Bà ghé sát người về phía tôi, giọng hạ thấp xuống, chỉ đủ cho hai người nghe.

— Năm chín lăm, bà còn bán cái mâm rau ở góc chợ Cầu Mía. Ngay bên cạnh là cái tiệm kẻ biển của nhà cháu. Hôm đó mưa tầm tã...

Bà Phượng chớp mắt, cái nhìn như dán vào khoảng không tột cùng của ký ức.

— Cụ Thìn, bà nội cháu đấy, đứng chặn ngay cửa buồng trong. Hai tay cụ xốc cái cạp quần lụa, mặt hầm hầm giục đi giục lại một câu với bố cháu: Đánh cho nó biết, nhà này chưa có thằng cu nào. Đánh cho nó chừa cái thứ không biết đẻ!

Tôi nghe tim mình thắt lại một cái. Cốc trà đá trên bàn đọng những giọt nước chảy dài xuống mặt nhựa.

— Mẹ cháu lúc ấy mới sinh cháu được mấy hôm

, bà Phượng nói tiếp, giọng khàn đi.

— Trời có lạnh lắm đâu, thế mà bà ấy nằm trên giường, run cầm cập, cứ vội vã lấy vạt áo bọc kín lấy hai cái chân nhỏ tẹo của đứa bé... Bố cháu đứng ở ngoài, mặt cắt không còn một giọt máu. Ông ấy cầm cái thước gỗ dựng ở góc tường, giơ cao lên rồi đập mạnh một cái thật chát vào mép bàn gỗ

.

Một tiếng

— rắc

như vỡ ra ngay trong lồng ngực tôi.

— Cái thước gãy đôi

, bà Phượng thì thào.

— Bố cháu không nói một lời nào nữa. Ông ấy cầm nửa cái thước, đi thẳng ra sân, cầm cây bút lông hạ tấm biển tiệm xuống. Ông ấy xóa chữ cũ, kẻ lại thành 'Kẻ biển Hải Châu', lấy đúng tên cái đứa bé vừa đẻ trong buồng

.

Một anh nhân viên mặc sơ mi trắng tay cầm cốc trà đá đứng khựng lại ngay cạnh bàn. Mấy người khách ngồi ghế nhựa bên cạnh cũng quay sang, mắt đổ dồn vào nửa cái thước gỗ gãy trên bàn nhựa, rồi lại nhìn sang tôi.

— Hải Châu... là cô này đấy à?

Người nhân viên cất tiếng hỏi, giọng ngập ngừng.

Tôi quay mặt đi, cố đếm từng vệt nước đọng dưới chân cốc trà đá trước mặt để ngăn nước mắt không rơi ra. Chuyện trong buồng của mẹ năm xưa, rốt cuộc hôm nay lại phơi ra giữa vỉa hè, trước mặt bao nhiêu người xa lạ.

Ở ghế bên cạnh, bố vẫn ngồi im như một pho tượng. Ánh mắt ông không còn nhìn vào tấm bìa nữa, mà như đăm đắm nhìn về phía khoảng không vô định giữa cái nắng gay gắt của thành phố.

---

Bà Phượng xoa tay lên đầu gối tôi, giọng xởi lởi hẳn lên để xua đi cái không khí nặng trịch vừa tràn qua.

— Thôi, chuyện cũ qua rồi. Hai bố con cứ kê ghế ngồi gọn trong phạm vi cái quán của bà đây này, bảo vệ tòa nhà hay đô thị có đi qua cũng chẳng ai lập biên bản được đâu mà sợ

.

Ngay chiều hôm đó, bà Phượng dắt sang cho bố con tôi ba mối hàng. Một quán bún chả đầu ngõ muốn vẽ lại cái biển hiệu tôn, một tiệm sửa xe máy cần kẻ lại bảng giá treo trước cửa, và một tiệm tạp hóa đặt làm biển bìa cứng. Ba mối ấy trả cả thảy sáu triệu đồng, xong việc nào trả việc ấy; tiền về đến đâu tôi trích ra hai trăm bảy mươi lăm nghìn mua thuốc huyết áp lẻ cho bố từng tuần, tài khoản của tôi cứ lửng lơ quanh mức năm triệu đồng. Bố không nói gì, ông chỉ im lặng chuẩn bị hộp sơn và mấy cây bút lông cỡ lớn.

Đứng trước tấm bìa mới, bố cầm cọ đi những nét chữ lớn, tròn trịa và chắc nịch. Tôi đứng bên cạnh, cầm cọ nhỏ tỉ mỉ chuốt lại những đường viền sắc nét, sửa từng chỗ lem nhỏ do ngọn bút lông của bố để lại. Hai bố con phối hợp nhịp nhàng, không ai nói với ai câu nào, nhưng tiếng đầu cọ miết trên mặt giấy cứ đều đặn vang lên trong tiếng còi xe inh ỏi ngoài đường lớn.

Chú bảo vệ đứng trong bốt gác tòa nhà Quang Vĩnh nhìn sang cái ghế đỏ của bố, rồi lặng lẽ quay vào. Lúc muộn, một anh nhân viên đi làm về ghé qua quán bà Phượng, mua chai nước suối rồi tiện tay đặt nhè nhẹ xuống cạnh chân ghế của bố trước khi đi tiếp. Phố xá đã quen dần với ông thợ già ngồi kẻ biển bên vỉa hè.

Đến tối, trong căn nhà cấp bốn ngõ Lò Gạch, ngọn đèn tuýp tỏa ánh sáng xanh xám lạnh lẽo. Tôi ngồi bên mâm cơm, cố tình gợi lại chuyện cũ.

— Bố ơi... cuốn vở dưới đáy hộp sơn...

Bố ngước mắt nhìn tôi. Nhưng ông nhanh chóng đánh trống lảng, giọng trầm thấp đều đều:

— Sơn này phải pha thêm tí dầu hỏa mới sánh. Kéo nét dài thì tay phải đè đằm cọ xuống, đừng có run

.

Nói rồi, bố đứng dậy lấy cây bút lông đã se khô, thực hành ngay trên mặt bàn gỗ cho tôi xem. Tôi nhìn theo ngọn bút chao đi chao lại trong tay bố. Bố xoay nhẹ cái bút trong tay một vòng, rồi úp chặt nó xuống mặt phản. Tôi sững người nhìn bàn tay ấy. Cái tật xoay bút một vòng rồi úp xuống của tôi, hoá ra là học từ bố mà tôi không hề biết.

Tôi biết bố biết tôi đã lấy nửa cái thước gãy ra khỏi hộp sắt. Bố không đòi lại, cũng không mắng. Tấm bìa số 11 bố kẻ ban chiều dựng ở góc nhà, còn nồng mùi sơn. Cái thước gãy đã kể cho tôi nghe chuyện của tiệm kẻ biển năm xưa, nhưng vì sao chữ ký của ông Vĩnh lại nằm ở trang cuối cuốn vở bọc vải mưa xanh đen thì vẫn là một khoảng trống câm lặng. Bà Phượng chẳng biết gì về cuốn vở đó. Cả hai thứ ấy cùng nằm chung trong một hộp sơn, và muốn hiểu được dòng chữ ký ấy, có lẽ tôi phải tìm đường về lại Cầu Mía.