Một dòng trong hộc bàn

— Hơn năm phân, tính trọn ba triệu hai trăm nghìn. Lấy sợi này đi, hàng bóng đẹp, đeo vào sáng nước da liền

.

Tiếng đọc số làm tôi nhớ thắt ruột giọng má những đêm trở gió. Má từng tả chiếc nhẫn đó tỉ mỉ đến từng cái chấu giữ hạt. Má còn kể bà chủ cũ thỉnh thoảng sai má cầm nữ trang ra tiệm quen trong chợ sửa lại cho vừa tay.

Tôi rút bọc tiền dành dụm ra đếm đủ, đặt trên mặt kính rồi hỏi bâng quơ:

— Tiệm mình mở ở chợ này lâu chưa cô? Hồi xưa mấy tiệm lớn trong này có nhận chỉnh cỡ nhẫn không, hay phải gửi lên tuốt trên phố?

Bà chủ tiệm thoăn thoắt xếp tiền vào ngăn kéo, cười hể hả:

— Hỏi tiệm này thì hỏi trúng chỗ rồi. Tiệm Kim Thạnh này hai mươi mấy năm nay chưa dời đi một tấc đất, đồ nhận sửa hay bán ra đều ghi rõ ràng, không mất một dòng sổ nào đâu con

.

Nói đoạn, bà cúi người kéo hộc bàn gỗ bên dưới, lôi ra một chồng sổ bảo hành bìa xanh đã ố vàng, buộc ngang bằng dây chun, quăng đánh bịch lên mặt tủ kính.

---

Chồng sổ cũ nằm sờ sờ ngay trước mắt. Tôi làm bộ tò mò ngó nghiêng rồi cất giọng nhỏ nhẹ:

— Bà già bên nhà chồng con hồi xưa ở cư xá Tân Lập. Lúc nãy dặn con đi coi tiệm, bà cứ khen mãi tiệm Kim Thạnh làm ăn kỹ tính từ đời nào tới giờ. Con coi mấy dòng cũ này một chút được không cô, để về thưa lại cho bà già bên đó yên bụng

.

Bà chủ tiệm nghe khen thì mát mặt, tháo cọng dây chun quăng sang một bên rồi lật rào rào từng cuốn. Tới tập của năm hai nghìn không trăm mười bốn, ngón tay bà dừng lại ở một trang chật ních chữ bút mực đã nhoè. Bà nheo mắt đọc to từng chữ:

— Đây nè, coi đi. Ngày hai mươi tháng sáu, nhẫn kim cương một hạt chủ ba hạt tấm, nong rộng hai cỡ, người mang tới ghi Trần Đăng Lộc

.

Hai bàn chân tôi dán chặt xuống nền gạch. Nong rộng hai cỡ, nghĩa là vành nhẫn đã được nới ra cho vừa một ngón tay to hơn ngón người chủ cũ. Tôi nhẩm lùi trong đầu. Đúng ba tuần sau cái ngày má tôi bị người ta đuổi thẳng cổ ra khỏi cánh cổng sắt to đùng ở cư xá Tân Lập.

Tôi gượng cười, giữ mặt phẳng lặng như đang nghe chuyện của một người dưng nước lã:

— Cô để lại cho con cuốn sổ này được không? Con gửi cô tiền triệu, coi như con xin về làm kỷ niệm chỉ cho nhà chồng coi

.

Bà chủ tiệm giật phắt cuốn sổ lại, ôm chặt vào người:

— Khùng hả con? Sổ bổn tiệm lưu từ hồi mở cửa tới giờ, làm sao bán được!

— Vậy cô cho con chép tay lại một dòng này thôi, con ghi đúng mấy chữ đó ra giấy đem về

.

Bà chủ tiệm kéo cái cân tiểu li về sát mép bàn, phủi mạnh tay lên miếng khăn nhung, giọng xẵng lại:

— Chép tay khơi khơi vậy ai mà tin? Ra ngoài người ta lại bảo tiệm cô đồng loã làm bậy bạ

.

Tôi đứng yên, không lùi nửa bước, giọng nài nỉ nhưng rành rọt từng tiếng:

— Con là khách vừa mua sợi dây chuyền của cô mà, ít bữa con cưới con lại ghé tiệm sắm thêm đôi bông tai nữa. Hay cô ghi sang một tờ giấy biên nhận của tiệm, cô ký tên đóng mộc giùm con, con gửi tiền công cho cô

.

Bà chủ tiệm nhìn tôi chằm chằm một lúc lâu. Có lẽ vẻ tha thiết của một đứa con gái sắp cưới muốn làm vừa lòng mẹ chồng đã làm bà xiêu lòng. Bà rút ra một tờ sổ bảo hành bìa xanh còn trắng tinh, cắm cúi chép nguyên văn dòng sổ ấy, đủ ngày tháng, cỡ nhẫn và tên người mang tới. Bà ký xoẹt một cái rồi cầm con mộc tròn dập cộp xuống góc giấy, mực đỏ loè ra một bên.

— Tiền công viết lại một trăm năm mươi nghìn. Cô nói trước, cô chỉ chép những gì sổ cũ có ghi, thêm một chữ cô cũng không chép đâu

.

Tôi trả tiền, nhận tờ giấy còn hăng mùi mực dấu, gấp cẩn thận nhét sâu vào đáy túi xách. Người phụ nữ đứng tuổi này không hề biết bà vừa đưa cho tôi thứ gì, và tôi cũng vừa gạt một người đàn bà xa lạ chẳng có lỗi gì với mình.

---

Rời khỏi tiệm vàng, tôi vòng lại chỗ bậc thềm tiệm tạp hoá. Má vẫn ngồi đó, lưng áo ướt đẫm mồ hôi. Tôi dừng lại bên cạnh, móc sợi dây chuyền còn nằm trong hộp nhung đỏ đặt gọn vào lòng bàn tay chai sần của má.

— Con mua cho má đeo

.

Má giật thót, nhìn sợi dây chuyền vàng lấp lánh rồi ngẩng phắt lên nhìn tôi, giọng run rẩy:

— Tiền đâu ra mà mua dữ vậy Trang? Mày lấy tiền đâu?

— Tiền lương tháng rồi con trích ra. Má cứ đeo đi

.

Má nhìn tôi thêm một hồi, không nói gì nữa, chỉ thở dài một tiếng thật nặng rồi hỏi:

— Con ăn cơm trưa chưa?

Nói xong, má vịn đầu gối đứng dậy, cầm cái ca nhựa đi về phía lu nước mưa ở góc chợ để rửa. Tôi đứng nhìn theo cái bóng lưng gầy guộc của má, vai áo sờn tới bung chỉ. Dưới nách, tôi kẹp chặt cái quai túi xách. Một sợi dây chuyền má chẳng bao giờ dám đeo ra đường, một lời nói dối ngọt xớt với bà chủ tiệm. Còn má thì vẫn phải cúi đầu trước người đời, không biết tới bao giờ mới rửa sạch được cái tiếng nhơ này.

Tối đó, Khôi ghé chở tôi đi ăn ở một quán bún nước lèo gần hẻm 47. Anh kéo ghế cho tôi, ngồi xuống đối diện rồi hỏi:

— Hôm nay em đi đâu mà về trễ dữ vậy?

Tôi không trả lời ngay. Tôi lấy chiếc muỗng nhôm trên bàn, sửa cho nó nằm thẳng tắp song song với đôi đũa tre, rồi ngước lên nhìn thẳng vào mắt anh lâu hơn mức bình thường.

— Em vào chợ coi vàng cưới

.

Khôi thoáng ngẩn người, rồi anh cười, cái cười giãn hết ra mặt. Anh gắp miếng cá lóc đồng to nhất trong tô của mình bỏ sang chén tôi, không gặng hỏi thêm một lời nào nữa. Anh tin. Anh ăn tiếp, mặt vui như vừa được tôi hứa một điều gì.

Ngay dưới chân bàn, trong chiếc túi xách tôi đang kẹp chặt bên mép đùi, là tờ giấy có mộc đỏ, trên đó có tên ba của người đàn ông đang ngồi gắp thức ăn cho tôi.

Tôi ngồi ăn, từng sợi bún trôi qua cổ họng đắng nghét. Trong đầu tôi, những mảnh rời bắt đầu khớp vào nhau: dòng chữ Trần Đăng Lộc trên tờ giấy mộc đỏ, cái tên Đỗ Thị Hường kế toán trưởng, và chiếc nhẫn một hạt chủ trên ngón tay người đàn bà trong tấm ảnh ở chiếu nghỉ cầu thang.

Mười năm rồi mà dấu vẫn còn. Có điều, mảnh giấy này mới chứng minh được ai là người mang chiếc nhẫn đi sửa, chứ chưa vạch mặt được ai đã thò tay mở cái hộp nhung ngày ấy. Người đàn bà trong bức ảnh kia tôi vẫn chưa gặp mặt. Còn bà Thục, mười năm ròng bà ngậm miệng vì cái gì, và ai mới là kẻ đang nắm điểm yếu bắt bà phải câm lặng đến tận bây giờ?