Sổ Bảo Hiểm Của Mẹ
Đăng nhập
Chương 6 / 24

Giấy mời trong ngăn tủ gỗ

Trạm Truyện · truyện gốc · đọc 10 phút · 2.094 từ

Sổ Bảo Hiểm Của Mẹ — chương 6 — Giấy mời trong ngăn tủ gỗ

— Số thứ tự một bốn hai, mời tới quầy số ba

.

Tiếng loa rè rè dội từ góc trần bộ phận một cửa cơ sở Hòa Khê xuống dãy ghế inox kê sát tường. Tôi đứng dậy, kẹp chặt tập giấy tờ đã sờn mép vào nách, bước tới trước tấm kính ngăn. Đây là lần thứ hai tôi lên đây hỏi tiến độ, lần trước từ hồi giữa tháng Mười Hai, giờ đã sang đầu tháng Giêng mà đầu gối vẫn cứ chùng xuống mỗi khi nghe gọi tên mẹ.

Anh Liêm ngồi sau vách kính, ngón tay gõ lạch cạch lên bàn phím, mắt dán vào màn hình máy tính. Anh đọc to dãy số biên nhận hai lần, rồi mới ngước lên nhìn tôi.

— Đơn vị mới nộp đợt đầu, một khoản nhỏ so với tổng số nợ

, anh Liêm nói, giọng đều đều,

— Phần của bà Cẩm chưa được ghi vào sổ tháng nào cả

.

— Thế tờ giấy nhận tiền mặt mà bên công ty đưa cho công nhân ký hồi tháng trước có tính vào đâu không anh?

, tôi hỏi, cổ họng hơi khô.

Anh Liêm không đáp ngay, liếc mắt sang hàng ghế inox dài dằng dặc phía sau lưng tôi, nơi mấy chục người đang ôm túi hồ sơ ngồi chờ tới lượt, rồi mới đẩy tập giấy của tôi qua khe hở sang ô bên cạnh.

— Chị sang quầy bốn gặp chị Xinh hỏi cho rõ

.

Tôi dịch sang một bước. Chị Xinh mặc áo sơ mi trắng phẳng phiu, tiếp tôi tròn mười phút. Nghe tôi trình bày xong, chị cầm cây bút bi đặt ngang trên xấp hồ sơ, đóng nắp bút kêu một tiếng cạch khô khốc.

— Chị nói rõ hai việc cho em dễ hiểu

, chị Xinh nhìn thẳng vào mặt tôi,

— Thứ nhất, cái giấy nhận tiền mặt tay trao tay ấy không thay thế được nghĩa vụ đóng chế độ cho người lao động, nên trên mặt văn bản, bốn mươi người kia vẫn còn nguyên quyền lợi. Thứ hai, cơ quan chỉ giải quyết được đến đâu khi người lao động tự mình đứng ra đến đó, mà hồ sơ hiện tại mới chỉ có một người đề nghị

.

Tôi xếp lại tập giấy đặt trên đùi cho bằng mép, mấy đầu ngón tay bấu chặt vào mép bìa. Chữ

— một người

nặng như tảng đá đè ngang ngực. Cái tên duy nhất nằm trong hồ sơ này là mẹ tôi, mà tới giờ mẹ vẫn chưa đặt bút ký lấy một nét. Tôi hỏi lại, giọng chậm hơn lúc đầu:

— Nếu chỉ có một mình mẹ em đứng tên thì cơ quan có truy thu riêng phần của mẹ em được không chị?

.

Chị Xinh không trả lời ngay, ánh mắt dừng lại trên mặt tôi lâu hơn một chút, như thể đang chờ tôi tự nói ra cái tên thứ hai. Rồi chị khẽ lắc đầu, kéo tập hồ sơ của người kế tiếp tới trước mặt. Tôi ôm xấp giấy đứng dậy, đi ra khỏi cửa kính, trong đầu chỉ còn một ý. Hồ sơ có một người đề nghị, mà người ấy lại chính là người chưa chịu ký.

---

Chiều hôm ấy, gió bấc thổi tạt qua đầu ngõ xóm Bãi Sau mang theo cái lạnh ẩm từ phía bờ sông. Tôi ghé quán nước bà Hến ngồi nghỉ chân, chưa kịp bưng chén chè nóng lên thì điện thoại đã sáng màn hình. Ninh gọi tới, lần thứ tư trong ngày.

— Tớ vừa đọc kỹ lại hồ sơ cậu chụp gửi hôm qua rồi

, tiếng Ninh vang lên qua loa, dứt khoát như tiếng búa gõ,

— Giờ cậu làm đơn đề nghị truy đóng riêng cho từng người một. Mục một ghi rõ thời gian làm việc thực tế, mục hai kê số tháng bị ngắt quãng, mục ba...

Ninh đọc thẳng một mạch từng mục của tờ đơn, đọc thêm cả một điều luật về trách nhiệm của người sử dụng lao động mà tôi chẳng hề hỏi tới. Tay tôi vô thức vuốt đi vuốt lại mép chiếc ghế nhựa xanh bên cạnh.

— Tớ gửi bộ đơn mẫu vào máy cậu rồi đấy

, Ninh dặn tiếp,

— Tối nay cậu in ra bốn mươi bộ, chịu khó mang đến tận nhà từng người cho họ ký. Có chữ ký tập thể mới ép được bên kia nhả tiền

.

Tôi nhìn ra con ngõ nhỏ dẫn sâu vào xóm, nơi mấy mái tôn cũ kỹ nằm san sát dưới bóng tre già. Mới tháng trước thôi, bốn mươi con người ở cái xóm này vừa cầm tám triệu đồng tiền mặt từ tay bà Nương, vừa ký vào tờ giấy nhận tiền mặt.

— Họ vừa cầm tiền của bà Nương xong, giờ tớ vác đơn đến tận nhà là bị đuổi thẳng cổ ngay

, tôi nói khẽ vào ống nghe,

— Để qua Tết đã Ninh ạ

.

Đầu dây bên kia im lặng mất mấy giây, chỉ nghe tiếng thở dài sượt qua micro trước khi Ninh cúp máy. Tôi đặt cái máy úp xuống đùi. Bà Hến đứng cạnh góc phản gỗ, bên cái ấm tích ủ trấu, nãy giờ nghe hết đoạn cuối. Bà cầm ấm rót cho tôi một chén chè nóng khác, rồi bưng đặt xuống chiếc ghế đẩu thấp, chỗ tôi ngồi tra sổ hôm trước.

— Uống đi cho ấm bụng cháu ạ

, bà Hến nói, giọng khàn đục như khói bếp,

— Người ta cầm tiền đút túi rồi, giờ bảo người ta nhả ra đi kiện thì khó hơn lên trời

.

Tôi gật đầu cảm ơn bà, nhìn màn hình sáng lên báo tin nhắn có tệp đính kèm bộ đơn mẫu của Ninh. Về đến nhà, tôi sẽ in thử một bản trước, nhưng tôi biết mình định ghi tên ai vào dòng đầu tiên.

---

Tối hôm ấy, ánh đèn tuýp trắng nhợt hắt xuống gian trong căn nhà cấp bốn. Mẹ tôi đang ngồi dưới bếp rửa nốt mấy cái bát, tiếng nước chảy róc rách đều đều. Tôi vào buồng, mở ngăn kéo chiếc tủ gỗ đầu giường để tìm tấm căn cước của mẹ, định chép lại số định danh vào tờ đơn mẫu vừa in sẵn.

Gạt chồng áo len cũ sang một bên, ngón tay tôi chạm phải một xấp giấy mỏng kẹp dưới đáy ngăn kéo. Tôi rút ra. Đó là hai tờ giấy mời của cơ quan bảo hiểm gửi riêng cho bà Trần Thị Cẩm lên làm việc, cả hai đều được gấp làm tư vuông vức, nếp gấp đã sờn mềm vì mở ra gấp lại nhiều lần.

Tôi bước ra gian ngoài, đặt hai tờ giấy lên mặt chiếc tủ gỗ thấp cạnh cửa buồng. Mẹ tôi vừa lau tay vào tạp dề bước lên, thấy hai tờ giấy quen thuộc thì khựng lại. Mẹ không cầm lên, chỉ đứng đó, hai bàn tay vê vào nhau, mấy đầu ngón trắng bệch.

— Giấy mời gửi về từ bao giờ mà mẹ giấu con?

, tôi hỏi, cố giữ cho giọng không gắt.

— Mẹ không đi đâu

, mẹ tôi nói, mắt nhìn xuống nền gạch xi măng loang lổ,

— Người ta cho nhà mình vay tiền mổ bố, giờ đi kiện người ta thì cả xóm này gọi nhà mình là cái giống gì

.

Tôi ngồi xuống mép giường, dùng lòng bàn tay vuốt phẳng hai tờ giấy mời trên mặt tủ. Nếp gấp tư mở ra, để lộ dòng chữ in nghiêng màu đen nhòe nhẹ, kéo tôi rơi tuột về cái đêm bố tôi nằm cấp cứu ở bệnh viện tuyến tỉnh mười ba năm trước. Đêm ấy trời mưa phùn lạnh buốt, hành lang bệnh viện nồng nặc mùi thuốc sát trùng và mùi mồ hôi người. Mẹ tôi từ phòng làm việc của bà Nương ở khu tập thể xưởng trở về, trên tay mẹ là một chiếc phong bì trắng dày cộp. Mẹ cầm bằng cả hai tay, bước từng bước rón rén dọc hành lang như thể đang bưng một bát nước đầy, sợ chỉ cần sẩy chân một chút là đổ sạch mạng sống của bố tôi.

Món nợ tiền mặt năm ấy tôi đã đặt đủ mười ba triệu hai lên bàn nhựa quán bà Hến trả dứt rồi, nhưng nhìn đôi vai gầy của mẹ đang so lại trước mặt, tôi bỗng hiểu ra mẹ đang trả phần ơn nghĩa còn lại bằng một cách khác, bằng chính quyền lợi tuổi già của mình.

— Mẹ ơi, mai mẹ có đi đâu nữa không?

, tiếng thằng Tũn vang lên từ cửa buồng.

Tôi giật mình quay lại. Thằng bé đứng tựa vào khung cửa gỗ, đôi mắt đen láy nhìn chằm chằm vào xấp giấy trên tủ. Chưa chờ tôi kịp đáp, nó đã ngồi thụp xuống bậc cửa, cúi đầu lúi húi tháo ra rồi buộc lại dây chiếc giày vải vốn đã buộc sẵn từ chiều. Nhìn cái lưng nhỏ xíu của con trai, tôi không nói được câu nào. Hóa ra những buổi tối tôi vắng nhà, nó đều lẳng lặng đếm đủ cả.

Tôi gấp hai tờ giấy mời lại theo đúng nếp cũ, cất trả vào ngăn tủ gỗ. Tờ đơn đề nghị truy đóng in sẵn vẫn nằm nguyên trên mặt tủ, dòng họ tên người làm đơn vẫn để trống. Mẹ tôi sợ cả xóm gọi nhà mình là người vô ơn, còn cả xóm thì đã chọn xong bên để đứng rồi.

---

Mấy hôm sau, trời hửng nắng hanh nhưng gió vẫn buốt. Tối trước ngày giỗ chồng bà Dịu, sân gạch đỏ trước nhà tôi bày la liệt rổ rá, lá dong và ống giang chẻ lạt.

Mọi chuyện bắt đầu từ tin nhắn của em Yên gửi cho tôi hồi đầu tuần. Em nhắn ngắn gọn:

— Bà Dịu nhờ em báo tuần sau giỗ chồng bà, ai đến thì đến, nhưng bà nhắn riêng thế thì chị tự hiểu

. Đọc xong dòng tin ấy, tôi còn chưa kịp nghĩ cách nói khéo để mẹ ở nhà, thì sáng hôm sau mẹ đã xách làn ra chợ mua năm cân nếp cái hoa vàng và hai cân đỗ xanh.

Giờ mẹ tôi ngồi trên chiếc ghế gỗ thấp giữa sân, cặm cụi rửa từng tàu lá dong trong chậu nước giếng, rồi dùng vạt áo cánh nâu lau khô từng mặt lá. Tôi ngồi trên bậc thềm xi măng, ôm trong lòng bộ đơn mẫu in sẵn chưa điền tên. Tôi tự nhủ có văn bản của cơ quan trong tay rồi, cứ chờ thêm ít tháng qua cái bận rộn này đi rồi tính tiếp cũng chưa muộn.

— Mẹ ơi, mai mẹ đừng sang bên ấy nữa

, tôi lên tiếng,

— Bên nhà bà Dịu người ta đã nói thế rồi, mẹ sang làm gì cho mang tiếng

.

Mẹ tôi không ngẩng đầu, bàn tay thoăn thoắt gấp mép lá dong vuông vức, đáp gọn lỏn:

— Lấy thêm cho mẹ nắm lạt nữa đi con, lạt này hơi ngắn

.

Tôi thở dài, đứng dậy lấy thêm nắm lạt giang đặt cạnh chậu nước. Nhìn đôi bàn tay gân guốc của mẹ siết từng sợi lạt, tôi nhận ra năm nay mẹ buộc chặt tay hơn hẳn mọi năm, nút lạt xoắn lại sâu vào lớp lá xanh thẫm. Xếp xong chục chiếc bánh chưng ngay ngắn vào chiếc nồi tôn lớn bắc lên bếp củi ở góc sân, mẹ phủi tay đứng dậy, đi thẳng ra dây phơi thép căng ngang góc vườn, rút xuống từng chiếc áo bảo hộ của xưởng, cổ áo còn ẩm, dù đã mấy tháng nay mẹ không còn mặc chúng đi làm.

Ánh lửa bếp củi bắt đầu bập bùng dưới đáy nồi bánh chưng, hắt bóng mẹ tôi đổ dài trên nền sân gạch đỏ. Mẹ biết thừa cả xóm này đang gọi nhà mình là nhà đi kiện, và cũng biết bà Dịu chính là người đặt bút ký đầu tiên vào tờ giấy nhận tám triệu đồng của bà Nương. Vậy mà sáng mai, mẹ vẫn định bưng cặp bánh chưng nóng hổi này sang thắp hương cho chồng bà ấy. Giữa cái xóm Bãi Sau đã chia nửa này, mâm cỗ giỗ ngày mai liệu có còn lấy một chỗ trống cho mẹ tôi ngồi hay không.

Hết chương 6
Mục lục

Chương 7 — Bánh chưng để ở đầu sân

Bản nghe

Nghe tiếp thay vì đọc tiếp

Cả 24 chương đều có tập nghe.

@tram.truyen89