Trạm Truyện · truyện gốc · đọc 14 phút · 2.807 từ
— Có viết kín cả cuốn sổ này thì cũng chẳng ai ở cái xưởng ấy dám đứng ra nhận là đã nhờ cháu đâu
, bà Hến vừa nói vừa nghiêng ấm rót trà.
Tôi ngẩng lên khỏi xấp giấy kẻ ngang, thấy bà nhìn mình chăm chăm, cái nhìn như người ta ngó kẻ đang cố lấy chính con dao vừa cứa đứt tay mình ra để gọt lại chỗ da rách. Gió đầu ngõ xóm Bãi Sau thổi tạt qua rặng dâm bụt, mang theo mùi bùn ao ngai ngái lẫn mùi khói bếp nhà ai mới nhóm.
— Hồi năm ngoái, cũng ngay cái bàn này, chúng nó chẳng tranh nhau đặt giấy tờ xuống nhờ cháu tra hộ là gì
, bà chép miệng, lấy góc chiếc khăn mặt vắt trên vai lau vệt nước trên mặt nhựa loang loáng.
— Đứa thì xin xem đóng được mấy năm, đứa thì nhờ tính tiền thai sản, đứa lại hỏi sổ bị gộp nhầm tên thì sửa ở đâu. Lúc xong việc thì ngọt như mía lùi, giờ thấy công ty treo quyết định tạm hoãn hợp đồng lên bảng tin, đứa nào đứa nấy câm như hến cả lũ
.
Tôi không đáp, chỉ cúi xuống vuốt phẳng mép tờ giấy vừa chép dở. Mấy tuần ngồi nhà chờ giấy gọi lên làm việc, ngày nào tôi cũng ôm điện thoại ra quán nước đầu ngõ của bà ngồi cho đỡ ngột ngạt. Dưới lòng bàn tay tôi, mặt nhựa đỏ chi chít vết xước làm tôi nhớ lại cái đợt tôi ngồi đây tra sổ hộ thợ xưởng Nương Phát hồi năm ngoái. Hôm ấy trời cũng oi bức thế này, bà Dịu tổ trưởng tổ cắt đạp xe tới phanh kít ngay mép bàn, chống nạnh đứng sừng sững trước bàn quát oang oang rằng tôi làm gì mà bày vẽ, rà tới rà lui cho lắm vào rồi lại đẻ thêm việc cho công nhân. Mắng sa sả một hồi cho hả giận xong, chính bà lại rút từ túi áo cánh ra tấm căn cước đã sờn góc, ném nhẹ xuống mặt nhựa, hạ giọng bảo tôi tiện tay bấm máy xem hộ, bà làm từ ngày mới dựng xưởng tới giờ, xem sổ có bị đứt quãng tháng đóng nào không. Lúc ấy tôi cầm căn cước của bà lên, nhập mã số vào ứng dụng trên điện thoại của mình rồi đặt máy nằm ngửa cho bà tự xem ngay tại chỗ, nào ngờ có ngày chính những lượt bấm máy ấy lại biến thành cái thòng lọng siết ngang cổ mình.
Tiếng chuông điện thoại reo cắt ngang dòng suy nghĩ. Màn hình hiện tên Ninh. Tôi vừa bấm nghe, đầu dây bên kia đã vang lên giọng nó oang oang, dứt khoát như đang đếm hàng ngoài chợ.
— Cậu chép tới đâu rồi? Tớ dặn này, rà lại từng tin một cho tớ. Tin nào có câu nhờ vả rõ ràng, kèm đủ dãy số căn cước thì mới giữ. Còn tin nào chỉ hỏi bâng quơ hay gửi mỗi cái ảnh chụp mờ tịt không rõ số thì gạt phắt sang một bên, đừng có tiếc
.
— Tớ đang lọc đây
, tôi kẹp điện thoại vào vai, tay trái giữ chồng giấy, tay phải lướt chậm màn hình cảm ứng.
— Cậu xem có cần in chụp màn hình ra không, hay chỉ chép tay thôi?
.
— Chép tay thành bảng kê để lát nữa cậu cầm đối chiếu cho nhanh, khỏi lóng ngóng lật điện thoại
, Ninh nói liền một hơi.
— Còn ảnh chụp màn hình thì lưu hết vào một thư mục riêng, đánh số thứ tự từ một trở đi. Thiếu một tin thôi là cả xấp giấy của cậu biến thành lời nói suông hết đấy, rõ chưa?
.
— Rõ rồi, tớ đang đếm lại từ đầu đây
.
Tôi tắt máy, hít một hơi sâu rồi bắt đầu dò lại từ tin nhắn cũ nhất. Từng dòng chữ xanh trắng hiện lên trên màn hình nhỏ xíu. Tin của một chị tổ hoàn thiện bên Nương Phát hỏi xem chồng chị ấy có tra được quá trình đóng ở xưởng cũ không. Tin của một bác coi kho nhờ kiểm tra xem mã số định danh đã khớp với sổ cũ chưa. Tôi đọc thầm từng câu nhờ, đối chiếu từng dãy mười hai chữ số với dòng chữ mình đã nắn nót chép bằng bút bi xanh ra giấy. Mỗi lần khớp được một tin, tôi lại gõ nhẹ đầu ngón tay xuống góc tờ giấy. Một, hai, ba, rồi mười lăm, hai mươi tám. Càng về cuối, đầu ngón tay tôi càng lạnh đi vì sợ lỡ tay đếm sót hay nhầm mất một số. Tới dòng cuối cùng, tôi dừng bút, đếm lại tổng số mục đã đánh dấu từ trên xuống dưới. Bốn mươi mốt. Đúng bốn mươi mốt tin nhắn, tin nào cũng rành rành lời nhờ cậy và đủ dãy số căn cước của chính người nhắn. Tôi gom xấp giấy lại, vỗ nhẹ hai cạnh xuống mặt nhựa cho thật bằng mép rồi kẹp vào bìa hồ sơ. Chừng này giấy trắng mực đen đã nằm gọn trong cặp, nhưng liệu nó có đủ sức gạch đi dòng chữ buộc tội kia trước mặt người của ban quản lý khu công nghiệp hay không thì chính tôi cũng không dám chắc.
---
Phòng họp nhỏ của Công ty may Hạp Nguyên đóng kín cửa, chỉ có tiếng máy lạnh chạy rì rì và tiếng lật giấy sột soạt. Ngồi đối diện tôi qua chiếc bàn gỗ dài là anh Huấn trưởng phòng nhân sự, bên cạnh anh là vị đại diện công đoàn công ty và một cán bộ của ban quản lý Khu công nghiệp Đồng Chay. Không khí đặc quánh lại, nặng nề tới mức tôi nghe rõ cả tiếng đồng hồ treo tường gõ nhịp.
Vị cán bộ ban quản lý đặt tập hồ sơ trước mặt xuống, nhìn thẳng vào tôi, giọng đều đều nhưng sắc lạnh.
— Chị Khuyên cho biết, tại sao trong bản tường trình ban đầu gửi phòng nhân sự, chị lại khai rằng mình không hề quen biết bất kỳ xưởng gia công nào nằm trong danh sách nhà thầu phụ của công ty?
.
Cổ họng tôi khô khốc. Trước mặt tôi là tờ dự thảo biên bản có in đậm dòng chữ quy kết tôi lợi dụng vị trí công việc để lấy dữ liệu người lao động ra ngoài nhằm mục đích tư lợi. Nếu câu đó nằm lại trên giấy, công ty sẽ có đủ cớ chấm dứt hợp đồng ngay lập tức, và mấy tuần nữa ra tòa giành quyền nuôi thằng Tũn, tôi sẽ trắng tay từ công việc tới thu nhập. Tôi hạ tay xuống dưới gầm bàn, dùng ngón út vuốt nhẹ dọc theo đường gờ gỗ nhám để giữ cho giọng mình khỏi run.
— Thưa anh, chỗ đó trong bản tường trình tôi khai chưa đúng
, tôi nói chậm, tách bạch từng tiếng một.
— Xưởng may Nương Phát có trong danh sách ấy. Mẹ tôi đứng máy ở đó hai mươi hai năm, tháng nào phiếu lương cũng trừ tiền bảo hiểm, vậy mà sổ của mẹ chỉ ghi chín năm. Tôi không giấu chuyện đó. Nhưng tôi chưa từng giao dịch gì với chủ xưởng của họ. Toàn bộ bốn mươi mốt trường hợp tôi tra cứu đều là thợ xưởng Nương Phát bị nợ chế độ, hoặc người thân của họ ở xóm trọ nhắn tin nhờ tôi kiểm tra hộ
.
Vị cán bộ nhíu mày, định mở lời thì tôi đã mở cặp, lấy điện thoại cùng xấp bảng kê chép tay đặt lên bàn, đẩy nhẹ sang phía đối diện.
— Đây là bốn mươi mốt tin nhắn gốc trong máy của tôi, kèm bản kê chi tiết từng người nhờ và số căn cước họ tự gửi cho tôi. Tôi tra giúp họ bằng ứng dụng trên điện thoại của mình, bằng chính số căn cước người nhờ tự tay đưa cho, hoàn toàn không rút một tờ hồ sơ nào từ tủ lưu trữ của phòng nhân sự. Còn đây là giấy biên nhận hồ sơ của cơ quan bảo hiểm cơ sở Hòa Khê, ghi rõ ngày tôi nộp đơn đề nghị kiểm tra xưởng Nương Phát kèm tập phiếu lương photo chứng thực của mẹ tôi, không hề thu của ai một đồng nào
.
Đại diện công đoàn nãy giờ ngồi im lặng, lúc này mới kéo xấp bảng kê và chiếc điện thoại của tôi lại gần. Ông đeo kính lão lên, lướt tay trên màn hình đối chiếu từng tin nhắn với dòng chữ viết tay, thỉnh thoảng lại liếc sang tờ giấy biên nhận có đóng dấu đỏ. Anh Huấn ngồi bên cạnh cũng nghiêng người nhìn theo, đôi lông mày rậm chau lại. Căn phòng im phăng phắc suốt mấy phút liền, chỉ còn tiếng ngón tay ông công đoàn gõ nhẹ lên mặt kính điện thoại.
Xem xong tin thứ bốn mươi mốt, ông công đoàn tháo kính, thở ra một hơi dài rồi cầm lấy cây bút bi trên bàn. Ông kéo tờ dự thảo biên bản về phía mình, đặt thước kẻ dọc theo dòng chữ rồi gạch một đường dứt khoát ngang qua dòng chữ cáo buộc tôi lấy dữ liệu người lao động để tư lợi, sau đó ký tên ngay bên cạnh vết gạch ấy.
— Việc tra cứu hộ là có thật, có tin nhắn nhờ vả đàng hoàng, không có chuyện rút dữ liệu công ty đi bán
, ông công đoàn nói, giọng chắc nịch.
— Tôi đề nghị xóa bỏ quy kết tư lợi khỏi biên bản làm việc hôm nay
.
Cán bộ ban quản lý nhìn vệt gạch trên tờ biên bản, gật đầu nhẹ rồi ghi chép thêm vào sổ tay của mình. Tôi thấy lồng ngực mình nhẹ hẫng đi một nhịp, nhưng chưa kịp mừng thì anh Huấn đã lên tiếng. Anh cầm bình thủy tinh rót một cốc nước đầy đẩy sang trước mặt tôi, mà quên bẵng không rót cho chính mình.
— Chuyện bốn mươi mốt lượt tra cứu coi như rõ ràng, phòng sẽ ghi nhận để làm căn cứ giải trình với trên
, anh Huấn nói, ánh mắt tránh cái nhìn của tôi, dừng lại ở góc tập hồ sơ.
— Nhưng quyết định tạm hoãn hợp đồng của em vẫn phải giữ nguyên tới ngày bốn tháng Bảy. Ban giám đốc đang yêu cầu xác minh việc một bản phương án nội bộ của phòng nhân sự bị lọt ra ngoài hồi tháng Ba, trong thời điểm em vẫn còn quyền truy cập máy tính chung
.
Tim tôi thắt lại. Bản phương án rà soát các nhà thầu phụ đó nằm trong thư mục dùng chung của cả phòng nhân sự, ngoài anh Huấn ra thì chỉ có tôi và em Thương được cấp quyền mở. Tôi ngước nhìn qua ô kính cửa phòng họp ra phía cuối hành lang, nơi đặt chiếc máy photo cỡ lớn đang phủ tấm vải bạt xám, trên nắp máy vẫn dán mẩu giấy trắng ghi dòng chữ nét bút dạ quen thuộc do chính tay tôi viết từ lâu: hết mực báo chị Khuyên.
— Nếu ban giám đốc cần làm rõ tài liệu lọt ra từ máy nào, em xin phép được trích xuất bản in nhật ký hoạt động của chiếc máy photo cuối hành lang kia
, tôi chỉ tay ra phía cuối hành lang, giọng bình thản.
— Mọi lệnh in hay sao chụp qua mạng nội bộ đều lưu lại mã máy và giờ chạy trên đó hết
.
Anh Huấn khựng lại một giây, ngón tay gõ nhẹ lên mặt bàn gỗ rồi đáp gọn lỏn.
— Được rồi, việc đó để anh xem lại đã
.
Cuộc họp kết thúc sau khi các bên ký vào biên bản đã gạch bỏ dòng buộc tội. Tôi thu dọn giấy tờ cho vào cặp, đầu óc chỉ quẩn quanh một câu hỏi: nếu không phải tôi, thì ai trong căn phòng nhân sự chỉ vỏn vẹn ba người ấy đã tuồn bản phương án của công ty ra ngoài?
---
Sáng hôm sau, tôi quay lại công ty theo đúng lời hẹn ở hành lang tầng hai. Anh Huấn đứng đợi sẵn trước cửa phòng nhân sự, vẻ mặt có phần trầm ngâm hơn hôm qua. Không nói nhiều, anh đưa cho tôi một tập giấy in khổ lớn còn ấm, sực mùi mực mới, mép giấy được dập ghim cẩn thận.
— Anh đã nhờ bộ phận kỹ thuật trích xuất toàn bộ nhật ký in ấn và sao chụp của máy trong cả tháng Ba
, anh Huấn hạ giọng.
— Cứ cầm về xem kỹ đi, thứ Hai tuần sau lên gặp anh
.
Tôi vừa cầm lấy tập giấy, chưa kịp mở ra xem thì cánh cửa phòng nhân sự bật mở. Em Thương bước ra, trên tay ôm một chồng bìa kẹp hồ sơ màu xanh dương. Thấy tôi đứng đó với xấp giấy lạ trên tay, bước chân em khựng lại, ánh mắt lướt nhanh từ mặt tôi xuống tập giấy in dày cộp.
— Chị Khuyên lên lấy đồ ạ?
, em Thương hỏi, nụ cười trên môi hơi gượng gạo, rồi hất nhẹ cằm về phía xấp giấy tôi đang cầm.
— Mà chị xin cái đó làm gì thế?
.
Trong đầu tôi thoáng qua ý nghĩ về những buổi trưa tôi về nhà cho con ăn, chỉ còn mình em ở lại trực phòng bên chiếc máy tính nối mạng chung với chiếc máy photo kia. Tôi không để lộ chút nghi ngờ nào trên nét mặt, chỉ thu tập giấy lại, ép sát vào ngực như ôm một xấp tài liệu cũ.
— À, chị xin lại mấy cái bảng kê chấm công cũ để về đối chiếu lại ngày phép năm ngoái thôi em
, tôi đáp nhẹ tênh, cố giữ giọng tự nhiên như mọi ngày vẫn nhờ em chuyển giúp cuộn giấy in.
Em Thương nghe vậy thì khẽ cười một tiếng, tiếng cười ngắn ngủn, ánh mắt vẫn dừng lại thêm vài giây trên tập giấy chi chít những cột số lệnh in và giờ in lộ ra ở mép dưới trước khi gật đầu chào tôi rồi đi thẳng về phía cầu thang.
Tôi rời khỏi cổng công ty khi nắng chiều đã ngả sang màu vàng sậm, gió từ cánh đồng ven khu công nghiệp thổi lồng lộng. Về tới đầu ngõ xóm Bãi Sau, bóng râm của hàng tre đã phủ kín nửa con đường đất. Từ đằng xa, tôi đã thấy dáng thằng Tũn nhỏ thó đứng tựa bên cánh cổng sắt rỉ sét, cổ nghển ra ngõ ngóng đợi. Thấy bóng xe tôi, thằng bé reo lên một tiếng rồi chạy ùa ra, hai tay bám chặt lấy ghi đông xe máy của mẹ.
— Mẹ về sớm thế! Hôm nay mẹ không phải ra quán bà Hến à?
, thằng Tũn ngước đôi mắt tròn xoe lên hỏi, giọng lanh lảnh.
— Ừ, hôm nay mẹ lên công ty có chút việc rồi về luôn, để mẹ con mình ăn cơm sớm
, tôi xoa đầu con, thấy mọi mệt mỏi suốt mấy tuần qua như dịu xuống theo tiếng cười của thằng bé.
Trong gian bếp nhỏ phía sau sân gạch đỏ sẫm màu rêu, mẹ tôi đang lom khom bắc nồi canh chua từ bếp xuống, khói trắng bay lên thơm lừng mùi dọc mùng và cà chua chín. Thấy mẹ con tôi dắt xe vào, mẹ ngẩng lên, quệt vội mồ hôi trên trán bằng mu bàn tay, giọng ấm áp.
— Vào rửa mặt mũi đi con, cơm canh mẹ nấu chín cả rồi, chỉ đợi hai mẹ con về là dọn mâm thôi
.
Tôi dắt xe dựng vào góc hiên, mở cặp lấy tập hồ sơ đặt lên chiếc bàn gỗ nhỏ trong buồng. Bên trong cặp lúc này đã có đủ tờ biên bản đối chất vừa được công đoàn ký gạch bỏ câu buộc tội, bốn mươi mốt tin nhắn nhờ tra cứu, tờ giấy biên nhận hồ sơ của cơ quan bảo hiểm, và tập nhật ký máy photo dày cộp tôi chưa kịp lật giở một trang nào. Ngày mai, tôi sẽ mở từng trang giấy số ấy ra dò xem những lệnh in lạ lùng kia chạy vào giờ nào, từ máy nào, trước khi bước vào phiên hòa giải và phiên tòa giành quyền nuôi con đã cận kề.