Sổ Bảo Hiểm Của Mẹ
Đăng nhập
Chương 1 / 24

Mười hai bàn tròn khăn đỏ

Trạm Truyện · truyện gốc · đọc 13 phút · 2.684 từ

Sổ Bảo Hiểm Của Mẹ — chương 1 — Mười hai bàn tròn khăn đỏ

Tháng nào phiếu lương của mẹ tôi cũng có một dòng trừ tiền bảo hiểm, và tháng nào mẹ cũng vuốt phẳng tờ phiếu ấy cất vào hộp, để dành cho cái ngày về già. Tối nay xưởng may Nương Phát làm tiệc tiễn người nghỉ hưu, mẹ tôi là một trong số ấy. Mười hai cái bàn tròn đỏ rực khăn mới kê kín sảnh nhà hàng Hoa Ban, tôi chỉ mong bữa tiệc trôi qua cho êm. Tôi chọn ngồi ở bàn cuối cùng sát lối ra, kẹp giữa chị Chinh kế toán của xưởng với Yên, đứa thợ trẻ cùng tổ may với mẹ, cốt để mẹ ăn xong bát bún thang rồi hai mẹ con chụp chung một kiểu ảnh là rút về sớm, khỏi phải chen chúc hay bắt chuyện với ai.

— Cái Cẩm đâu rồi, hai mươi hai năm đứng máy của xưởng mình đấy, bước lên đây cho cả nhà nhìn mặt cái nào!

Giọng bác Nương vang lên qua loa, rè rè một nhịp rồi dội khắp trần thạch cao. Tôi khựng đũa. Mẹ tôi ngồi bên cạnh cũng sững người, miếng chả quế vừa gắp lên lại đặt xuống bát. Mấy người bàn trên quay đầu lại, bàn bên cạnh vỗ tay lẹt đẹt giục. Mẹ tôi nhìn tôi một cái, ánh mắt lúng túng như người đi nhầm vào chỗ không phải phần mình, rồi mới vịn tay vào thành ghế đứng dậy.

Con đường từ bàn cuối lên bục sân khấu chẳng dài, vậy mà mẹ tôi đi chậm rì. Cái lưng hơi còng của người đàn bà năm mươi bảy tuổi lọt thỏm giữa những dãy ghế bọc nơ đỏ, bàn tay phải cứ khép chặt vào đường chỉ quần. Lên tới nơi, bác Nương đón lấy mẹ, cười sang sảng rồi rút từ túi áo dài lụa ra một chiếc phong bì trắng dày cộp đặt vào tay mẹ.

— Xưởng gửi cái Cẩm hai triệu làm quà về nghỉ ngơi, cảm ơn cô đã gắn bó với anh chị em suốt hai mươi hai năm trời

.

Tiếng vỗ tay rộ lên. Tôi cũng bỏ chiếc phong bì mừng năm trăm nghìn của riêng mình xuống cạnh đĩa xôi, vỗ tay theo cho phải phép, bụng chỉ mong mẹ nhận xong thì chào một câu rồi đi xuống. Nhưng bác Nương chưa chịu buông micro. Bác thò tay vào túi bên kia, lôi ra một tờ giấy A4 đã gấp làm tư, miết tay cho phẳng rồi giơ cao ngang mặt cho cả mười hai bàn cùng thấy.

— Đây này, anh chị em nhìn cho rõ nhé. Quyết định hưởng lương hưu của tôi vừa cầm về hôm qua, mỗi tháng bảy triệu tám đều như vắt chanh. Đi làm công nhân thì phải có cái tờ giấy này lúc về già, chứ không phải làm xong rồi tay trắng đâu

.

Cả sảnh ồ lên một tiếng. Mấy chị công nhân bàn giữa rướn cổ nhìn tờ giấy trên tay bác Nương, xuýt xoa bảo nhau bảy triệu tám thì tiêu gì cho hết ở cái đất này. Ngồi ngay sát bên tôi, Yên ghé sát tai, hơi thở còn vương mùi nước ngọt có ga, hỏi khẽ:

— Chị Khuyên ơi, cô Cẩm nhà mình đã có tờ giấy như bác Nương chưa chị?

Tôi nhìn thẳng lên bục, nơi mẹ tôi đang đứng nép sang một bên, hai tay ôm lấy chiếc phong bì trước bụng.

— Chắc sắp có rồi em, mẹ chị mới làm thủ tục nghỉ tháng này mà

, tôi đáp ngay, giọng bình thản.

Yên gật đầu, tin sái cổ là nhà tôi đã lo liệu đâu vào đấy cả rồi, lại quay sang gắp miếng gà luộc. Chị Chinh ngồi phía bên kia thì không nói gì, chị lặng lẽ gắp một miếng nấm hương bỏ vào bát tôi, mắt vẫn nhìn thẳng lên sân khấu, gương mặt không động một nét. Dưới gầm bàn, ngón út tôi miết dọc theo mép khăn trải bàn thô ráp, còn ngón cái bên kia thì bấm lần từng đốt ngón trỏ. Tôi vừa trả lời Yên một câu mà chính tôi cũng chưa từng hỏi mẹ lấy một lần. Trên bục kia, bác Nương vẫn giữ chặt cái micro, chưa có ý định để mẹ tôi bước xuống.

---

Tôi định nhổm dậy đi lên đỡ mẹ xuống kẻo bác Nương lại kéo dài thêm chuyện, nhưng vừa đặt hai tay lên mặt bàn thì bác Nương đã đưa tay trái nắm lấy cổ tay mẹ tôi giữ lại. Mẹ tôi giật mình rụt tay, nhưng bác Nương nắm chặt, mẹ không rút ra được.

— Mà tôi cũng nói thật trước mặt cả xưởng thế này cho anh chị em biết cái tình cái nghĩa ở Nương Phát

, bác Nương ghé sát miệng vào micro, giọng chùng xuống vẻ bao dung.

— Nhà cái Cẩm còn nợ bác mười ba triệu hai tiền mổ cho ông Thoại ngày trước. Thôi thì cô nghỉ việc rồi, bác cũng chẳng giục đâu, cứ từ từ có đồng nào thì trả đồng ấy

.

Cả sảnh lặng đi mất hai giây. Ông Thoại là bố tôi, vậy mà cái tên ấy lại bị xướng lên giữa sảnh tiệc như người ta đọc một khoản nợ. Rồi ở bàn thứ hai, cô Dịu, tổ trưởng ký phiếu lương cho mẹ tôi bao năm, vỗ tay bôm bốp đầu tiên, miệng cười tươi rói hô to:

— Bác Nương sống tình nghĩa quá!

. Tiếng vỗ tay từ bàn cô Dịu lan sang bàn bên, rồi cả sảnh vỗ rào rào theo.

Hai tai tôi nóng bừng lên, nóng từ tai lan xuống cổ, xuống hai bàn tay đang đặt trên mặt bàn. Cái điều tôi sợ nhất suốt từ lúc bước chân vào nhà hàng này cuối cùng cũng xảy ra, ngay giữa mười hai bàn tiệc đông nghịt người quen. Chị Chinh bên cạnh vừa hỏi tôi câu gì đó về chuyện xe cộ lát nữa về, tôi mở miệng định đáp thì tiếng vỗ tay dội tới, câu nói đứt ngang giữa chừng. Tôi không nhìn chị Chinh nữa, cúi xuống cầm xấp khăn giấy trên bàn lên, dùng hai ngón tay vuốt đi vuốt lại cho thẳng từng mép giấy rồi mới nói tiếp, giọng chậm hẳn đi:

— Em đi xe máy, lát em đèo mẹ về luôn chị ạ

.

Tiếng vỗ tay vẫn chưa dứt. Tôi ngẩng mặt lên, ánh mắt quét qua một lượt các bàn như muốn tìm lấy một người không vỗ tay giữa cái đám đông đang hùa theo ấy. Ở bàn đầu tiên sát sân khấu, cô Điệp, em gái bác Nương, vẫn cúi gằm mặt, ngón tay cái lướt lia lịa trên màn hình điện thoại sáng xanh, hoàn toàn không ngẩng lên. Còn ở phía cuối sảnh, ngay chỗ khung cửa gỗ mở thông ra hành lang, chú Thiện, thợ sửa máy lâu năm của xưởng, tựa lưng vào tường, hai tay xoay nhẹ chiếc mũ lưỡi trai cũ, không biết đã im ở đó từ lúc nào.

Trên sân khấu, mẹ tôi cúi gằm mặt, một tay ôm phong bì, tay kia cứ chà vào vạt áo len, chà đi chà lại dù tay chẳng có gì mà lau. Mẹ cúi đầu thật thấp về phía bác Nương, miệng mấp máy hai tiếng cảm ơn rồi mới lách người bước xuống bậc tam cấp. Về tới bàn, mẹ đặt chiếc phong bì hai triệu xuống cạnh bát, không đụng đũa thêm miếng nào nữa. Tôi cũng ngồi im từ lúc ấy, không gắp thêm miếng nào cho tới khi nhà hàng bắt đầu thu dọn bát đĩa. Trong đầu tôi lúc này chỉ quẩn quanh một ý nghĩ duy nhất: tờ giấy bảy triệu tám bác Nương vừa giơ lên lúc nãy, mẹ tôi đã có hay chưa.

---

Về tới căn nhà cấp bốn ở xóm Bãi Sau, hơi lạnh từ ngoài sông thổi tạt qua khoảng sân gạch ẩm ướt làm tôi tỉnh hẳn người. Mẹ tôi cất chiếc phong bì lên mặt chiếc tủ gỗ kê sát vách, rồi đi thẳng xuống bếp lấy nước. Tôi đứng ở gian trong nhìn ra ngoài hiên, thấy thằng Tũn đang cúi đầu nắn nót viết bài dưới ánh đèn tuýp trắng. Nghe tiếng bước chân, nó ngẩng lên nhìn qua khung cửa gỗ, nhìn tôi đứng thẫn thờ với cái điện thoại trên tay, nhìn bà lúi húi dưới bếp, rồi chống cằm hỏi vọng vào:

— Mẹ ơi, sao hôm nay mẹ với bà đi ăn cỗ mà về muộn thế?

— Mẹ ăn xong còn ngồi nói chuyện với các bác một chút. Con viết nốt bài đi rồi vào ngủ

, tôi đáp, cố giữ cho giọng không lộ vẻ sốt ruột.

Mẹ tôi bưng cốc nước ấm lên đặt xuống bàn, ngồi phịch xuống chiếc ghế đẩu. Tôi kéo ghế ngồi sát lại, chìa tay ra:

— Mẹ đưa căn cước đây con tra trên ứng dụng bảo hiểm xã hội xem hồ sơ của mẹ tới đâu rồi, cho yên tâm

.

Mẹ tôi ngần ngại một giây, rồi cũng thò tay vào túi áo khoác trong, rút chiếc thẻ căn cước công dân đưa cho tôi. Tôi làm nhân sự cho một công ty dưới khu công nghiệp đã bảy tám năm, ngày nào cũng mở ứng dụng này lên kiểm tra quá trình đóng của công nhân, từng dòng chữ, từng cột mốc trên đó tôi nhắm mắt cũng đọc ra. Tôi nhập mã số của mẹ, bấm tra cứu, bụng đinh ninh chỉ cần thấy con số một trăm tám mươi tháng hiện lên là tôi sẽ gạt phắt được cái cảm giác bất an từ chiều tới giờ.

Vòng tròn tải dữ liệu xoay hai vòng rồi dừng hẳn. Màn hình hiện ra bảng quá trình đóng bảo hiểm xã hội của bà Trần Thị Cẩm.

Hai mươi hai năm mẹ tôi đứng máy, vậy mà tổng thời gian tham gia trên sổ chỉ ghi: chín năm không tháng. Một trăm lẻ tám tháng.

Dòng cuối cùng ghi rõ ràng thời điểm dừng đóng là tháng Chín của mười ba năm trước.

Tôi nín thở, ngón tay cái bấm nút quay lại, thoát hẳn ứng dụng ra rồi đăng nhập lại từ đầu. Màn hình sáng lên, con số chín năm không tháng vẫn nằm nguyên ở đó, không khác đi một chữ số. Tôi làm lại lần thứ ba, mắt dán chặt vào dòng chữ nhỏ xíu ghi mức đóng cuối cùng. Muốn đủ điều kiện hưởng lương hưu thì phải có đủ một trăm tám mươi tháng, nghĩa là sổ của mẹ tôi đang thiếu đúng bảy mươi hai tháng. Mà so với hai mươi hai năm đứng máy thì một trăm năm mươi sáu tháng đã biến mất không dấu vết.

Mẹ tôi ghé sát đầu vào nhìn màn hình điện thoại trên tay tôi. Mẹ nheo mắt nhìn đi nhìn lại ba lần, môi mấp máy nhẩm đếm từng dòng rồi bật cười khẽ, xua tay gạt đi:

— Chắc máy nó nhầm đấy con ạ, chứ tháng nào nhận lương mẹ chả thấy cái cột bảo hiểm bị trừ tiền. Bảy năm trước, năm năm trước, rồi cả tháng vừa rồi vẫn trừ đều có thiếu tháng nào đâu

.

Nói rồi mẹ cầm lại tấm thẻ căn cước trên bàn, nhét sâu vào túi áo khoác, đứng dậy đi thẳng ra phía cửa sau. Thằng Tũn ngoài hiên lại ngẩng lên nhìn theo bóng bà, rồi nhìn tôi vẫn đang cúi gằm mặt sát vào màn hình điện thoại sáng rực, xong thằng bé lại lúi húi cúi xuống trang vở của mình. Tôi ngồi chết lặng trên ghế, đầu óc ong ong. Tháng nào phiếu lương của mẹ cũng trừ tiền bảo hiểm xã hội, vậy số tiền trừ đều đặn suốt mười ba năm qua đã chạy đi đâu.

---

Ngoài sân có tiếng móc áo va vào dây thép lanh canh. Tôi cầm điện thoại bước ra bậc thềm, thấy mẹ đang đứng dưới ánh đèn vàng ngoài hiên, hai tay thoăn thoắt gỡ từng chiếc áo bảo hộ màu xanh của xưởng Nương Phát xuống khỏi dây phơi. Mấy chiếc áo giặt chiều nay còn chưa ráo, nước nhỏ tong tỏng xuống nền gạch đỏ, vậy mà mẹ cứ vơ lấy, vắt vội lên cánh tay.

— Mẹ ơi, áo còn ướt thế này mẹ gỡ vào làm gì?

, tôi bước xuống sân, đứng ngay sau lưng mẹ.

— Mà mẹ nghe con hỏi thật, suốt mười ba năm nay mẹ còn giữ tờ phiếu lương nào ở nhà không? Con mang lên cơ quan bảo hiểm hỏi xem sao, chứ không có chuyện máy tự nhiên trừ mất mười ba năm của người ta đâu

.

Mẹ tôi không quay lại, hai tay vẫn giật mạnh chiếc áo cuối cùng khỏi dây phơi, giọng mẹ gắt lên, cộc lốc:

— Con đừng có mà bày vẽ. Bác Nương là người ơn của nhà mình, năm bố mày nằm viện mổ cấp cứu, không có tiền bác Nương đưa ngay cho vay thì lấy gì mà lo. Mẹ nghỉ rồi, từ mai không được nói ra nói vào chuyện của xưởng nữa

.

Nói dứt câu, mẹ ôm chặt đống áo bảo hộ còn ướt sũng vào ngực, bước vội qua bậc thềm đi vào nhà. Đi ngang qua chiếc tủ gỗ kê sát vách, mẹ dừng lại một nhịp, chùi tay vào vạt áo rồi vuốt lại chiếc phong bì hai triệu đặt trên mặt tủ rồi mới đi tiếp vào buồng trong.

Tôi đứng lại giữa sân gạch đỏ, mắt nhìn trân trân vào chiếc móc kẹp bằng nhựa màu xanh mẹ vừa tháo ra, giờ vẫn còn đung đưa nhè nhẹ trên sợi dây phơi trước gió.

Cái móc kẹp này đã nằm ở đây từ hồi tôi còn học cấp hai. Tôi nhớ như in buổi chiều hôm ấy, mẹ vác một bọc quần áo bảo hộ mới tinh từ xưởng Nương Phát về, mặt mũi rạng rỡ khoe với tôi là từ nay mẹ có chỗ làm ổn định gần nhà rồi. Mẹ mang chiếc áo xanh đầu tiên ra giếng giặt qua cho hết mùi vải mới, rồi cũng đứng ngay chỗ này, giũ thẳng từng nếp áo vắt lên sợi dây thép, cẩn thận cặp ba cái kẹp nhựa lên vai áo cho gió sông không thổi bay. Hồi đó, mỗi lần chạm tay vào lớp vải kaki dày cộp ấy, mẹ đều bảo chịu khó đứng máy cho đủ năm đủ tháng, sau này về già có đồng lương hưu thì không phải ngửa tay xin tiền con cái.

Gió ngoài bãi thổi vào lạnh buốt sống lưng. Tôi tháo cặp kính cận xuống, kéo gấu áo len lên lau qua hai mặt kính rồi đeo lại, cúi đầu nhìn xuống mũi dép nhựa dưới chân mình. Chắc là bộ phận kế toán bên xưởng họ nhập sót dữ liệu, hoặc hệ thống bảo hiểm chưa cập nhật kịp hồ sơ của người sắp nghỉ hưu thôi, tôi tự nhủ như vậy. Ngày mai xin nghỉ làm một buổi sáng, cầm căn cước của mẹ ra cơ quan bảo hiểm hỏi cho ra nhẽ là xong.

Tôi quay người bước lên ngồi xuống bậc thềm xi măng, tựa lưng vào khung cửa gỗ. Đêm ở xóm Bãi Sau tĩnh mịch, chỉ có tiếng côn trùng rỉ rả ngoài bụi chuối sau vườn. Trên tay tôi, màn hình điện thoại vẫn chưa tắt, con số một trăm lẻ tám tháng sáng rực lên giữa bóng tối, chọi thẳng vào hai mươi hai năm mẹ tôi đứng máy. Nếu không phải máy nhầm, thì khoản tiền bị trừ đều đặn trên phiếu lương mỗi tháng của mẹ đã đi đâu, và trong căn nhà này còn giữ được lấy một mảnh giấy nào để làm bằng hay không.

Hết chương 1
Mục lục

Chương 2 — Hai trăm sáu mươi tư tờ

Bản nghe

Nghe tiếp thay vì đọc tiếp

Cả 24 chương đều có tập nghe.

@tram.truyen89