Hai dòng chữ trên một tờ giấy

Tôi với lấy điện thoại, bấm số của bác Lộc.

«Cháu chào bác Lộc». Tôi nói, mắt vẫn nhìn vào vùng nét trên màn hình. «Cháu nhận được biên bản báo lỗi kỹ thuật bên chụp. Theo điều năm khoản ba, lỗi kỹ thuật thuộc bên chụp thì bên khách được yêu cầu chụp lại miễn phí một buổi, cháu xin làm đúng buổi chụp lại ấy để hoàn thiện bộ ảnh. Cháu hẹn bác buổi chiều ở đê sông Hồng và xưởng gạch Lò Bầu».

Đầu dây bên kia im lặng chừng vài giây, tiếng tằng hắng khô khốc vang lên trước khi bác Lộc cất giọng:

«Cô cứ chuẩn bị. Chiều bốn ngày nữa tôi cho người đưa cô dâu ra».

Tôi cúp máy, đặt điện thoại xuống mặt bàn kính. Một buổi dựng lại bối cảnh ở hai điểm đó, tiền thuê xe chở đồ, tiền thuê thêm hai cây đèn công suất lớn, phí mở cửa xưởng gạch và tiền công cho Bình với Ngân, tính rẻ nhất cũng cần mười bốn triệu ứng trước. Trong ngăn kéo chỉ có mười ba triệu rưỡi.

---

Nắng xế rọi xiên qua kẽ lá sấu già, rải những đốm tròn loang lổ xuống mặt bàn gỗ tạp trước quán dì Tư. Dì Tư đang ngồi bẻ từng cọng chè khô bỏ vào ấm nhôm, thấy tôi ngồi xuống chiếc ghế nhựa thấp thì ngước mắt lên nhìn.

«Lại mất ngủ hả con?». Dì Tư hỏi, tay rót nước sôi sùng sục vào ấm. «Trông cái mặt hom hem như con nhái bén. Hôm trước thấy đưa tiền cho bà Mùi rồi mà, sao giờ còn ngồi thừ ra đấy?».

«Dì cho con mượn năm triệu». Tôi nói luôn một hơi, ngón tay xoay tròn cái cốc thuỷ tinh cáu bẩn trên mặt bàn, mắt nhìn lên chiếc đồng hồ nhựa dính đầy dầu mỡ treo lủng lẳng trên thân cây sấu.

Dì Tư không đáp ngay. Dì đậy nắp ấm nhôm, hơi nước phì ra một dải trắng mỏng. Dì với chiếc cốc vại, rót nước chè xanh sóng sánh đẩy sang trước mặt tôi, rồi mới thủng thỉnh kéo cái túi vải dù đeo ngang bụng ra.

«Hôm mới dọn đồ về cái ngõ này, mày chở mỗi một xe ba gác đồ, người gầy nhẳng». Dì Tư lẩm bẩm, mắt nhìn ra miệng ngõ nơi có mấy đứa trẻ đang đuổi nhau. «Tao bảo con bé này chân yếu tay mềm thế kia thì trụ được mấy tháng. Ấy thế mà cũng qua được mùa đông năm ngoái».

Dì rút ra một xấp tiền năm mươi nghìn lẫn một trăm nghìn đã vuốt phẳng mép, đặt cạnh cốc nước chè.

«Cầm lấy mà xoay». Dì nói cộc lốc. «Liệu mà ăn uống vào».

Tôi cầm xấp tiền dày cộp, nhét sâu vào đáy túi áo khoác. Rời khỏi quán nước, tôi rút điện thoại gọi cho hai mối chụp kỷ yếu gia đình đã nhận cọc tuần này, xin dời lịch sang tháng sau để gom toàn bộ sức cho buổi ven đê. Hai mối nhỏ nuôi sống xưởng ảnh qua ngày coi như bị gạt phăng khỏi lịch.

---

Trên bãi cỏ ven đê sông Hồng, gió thốc ngược từ lòng sông lên, cuốn theo mùi phù sa nồng nặc và bụi cát mịn. Những ngọn lau cao ngang hông người ngả rạp sang một bên dưới vệt nắng chiều ngả vàng rất ngắn.

Ngân hai tay giữ mép voan cưới cho cô dâu khỏi bay quấn vào bụi gai dại, mắt liên tục liếc về phía tôi. Bình đứng cách đó ba bước chân, hai tay giơ cao chân đèn dù gió tạt làm nghiêng ngả cả khung kim loại.

«Em Quỳnh nhìn nghiêng góc ba mươi độ sang phía rặng cây giúp chị». Tôi hô lớn qua tiếng gió rít, ngón trỏ đặt hờ trên nút chụp.

Một tiếng nổ nhỏ bật lên từ đầu đèn của Bình, kèm theo làn khói xám mỏng và mùi khét lẹt quen thuộc của bóng flash cháy tim.

Mùi khét tạt thẳng vào mũi tôi.

Cũng mùi khét này, ba năm trước trong phòng chụp thử ảnh cưới của chính tôi, bóng đèn trần nổ tung làm rơi những mảnh thuỷ tinh vụn xuống sàn gạch bông. Người đàn ông đứng cạnh tôi khi ấy vừa thấy đèn tắt đã buông thõng tay tôi ra, lùi lại hai bước rồi rút điện thoại nghe một cuộc gọi công việc, mặc kệ tôi đứng chơ vơ giữa bóng tối ngột ngạt.

Tôi không hạ máy ảnh xuống. Tôi giữ nguyên ống kính, ngắm thẳng vào một góc tường gạch mộc loang lổ rêu xanh của xưởng gạch Lò Bầu cũ phía sau lưng cô dâu, ngón tay bất động trên thân máy cho đến khi Bình lôi được bóng phụ từ trong ba lô ra thay xong xuôi.

«Xong rồi chị ơi!». Bình thở hổn hển gọi.

Nắng chiều tụt rất nhanh xuống mép chân trời. Chúng tôi chuyển vào trong xưởng gạch cũ Lò Bầu, nơi những bức tường gạch mộc còn nguyên những lỗ thông hơi hình quả trám hắt từng vệt sáng yếu ớt vào vạt áo cưới của Quỳnh. Khi bấm đến kiểu cuối cùng, mồ hôi trên trán tôi đã chảy ròng ròng xuống sống mũi.

Quỳnh không đợi tôi tháo thẻ nhớ, cô bước nhanh lại gần, vén tà váy cưới dính đầy bụi gạch đỏ.

«Cho em xem ảnh trên máy luôn». Quỳnh nói, giọng dứt khoát.

Tôi mở chế độ xem lại, đưa cả thân máy nặng trịch cho cô dâu. Quỳnh cầm lấy, ngón tay cái lướt qua từng tấm ảnh thô chưa qua chỉnh sửa. Cô dừng lại ở một bức chụp toàn thân dưới chân tường gạch, rồi một tay rút chiếc điện thoại của mình ra, mở một tấm ảnh trong khung tin nhắn đề tên Tuấn, đặt sát vào màn hình máy ảnh.

Quỳnh ngẩng lên, nhìn thẳng vào mắt tôi:

«Ai đưa cho bên nhà trai bản ảnh bảo là tối?».

Tôi không trả lời. Quỳnh không hỏi thêm câu nào nữa, cô mở phần tin nhắn trong máy mình, tìm một bức ảnh rồi chuyển thẳng sang số của tôi.

Đó là tờ biên bản nghiệm thu mà nhà gái đang giữ. Cùng một ngày, cùng một mã hợp đồng, nhưng dòng chữ nhận xét nét tròn, ngay ngắn, ghi rõ: Đồng ý duyệt màu gốc, chờ xử lý hậu kỳ. Chữ viết khác hoàn toàn những nét gầy guộc, sắc nhọn trên tờ giấy đang nằm ở studio Khung Nắng.

Lần chụp lại miễn phí, tôi vừa đốt xong. Nếu có lần sau, mỗi buổi sẽ bị tính tròn mười hai triệu.

---

Hai đêm liền, căn gác xép của studio Khung Nắng không tắt đèn. Mùi mì tôm chua cay bốc lên từ chiếc bát nhựa đặt cạnh bàn phím lẫn với mùi cà phê hòa tan đặc quánh.

Tôi ngồi chấm từng hạt bụi trên váy cô dâu, căn chỉnh lại từng độ sáng ở những bức chụp trong xưởng gạch Lò Bầu. Nửa đêm ngày thứ hai, tiếng chuông điện thoại bàn reo vang cả gian gác xép vắng.

Tôi nhấc máy, kẹp ống nghe vào vai trong lúc tay vẫn rê chuột tẩy một vệt ố trên tường gạch.

«Linh đấy à con?». Giọng chú Thản trầm và đục vang lên qua ống nghe. «Dạo này chụp ống tám mươi lăm khẩu một chấm tư có bị viền tím nặng ở ven trời không?».

«Dạ, chụp ngược sáng mạnh thì vẫn phải kéo chromatic aberration trong phần mềm chú ạ». Tôi trả lời nhanh, mắt không rời màn hình.

Đầu dây bên kia im lặng một thoáng, rồi tiếng chú Thản chùng xuống:

«Xưởng ảnh dạo này thế nào con? Đơn từ có đều không?».

«Chúng con vẫn làm việc bình thường chú ạ». Tôi đáp, ngón tay siết chặt con chuột quang. «Chú có bị gì đâu là câu của chú, không phải câu của con. Chú ngủ sớm đi cho đỡ mệt».

Tôi cúp máy trước khi chú kịp hỏi thêm. Tiếng tút dài vang lên khô khốc. Tôi cúi xuống dưới gầm bàn, với lấy cuộn dây đèn đã được Bình cuộn tròn gọn gàng từ chiều, tháo ra rồi lại cặm cụi cuốn lại từng vòng một quanh cẳng tay.

Trong ngăn kéo của tôi lúc này còn đúng bốn triệu rưỡi, cộng thêm món nợ năm triệu của dì Tư treo lơ lửng đầu ngõ. Quyền chụp lại miễn phí đã không còn một lần nào.

Tôi mở hai bức ảnh chụp hai bản nghiệm thu lên màn hình lớn. Hai nét chữ hoàn toàn khác nhau cùng mang một ngày tháng, nằm cạnh bảng thông số của tệp gốc, ghi đủ giờ phút giây, khẩu độ, tốc độ chụp.

Hai bản nghiệm thu cùng một ngày mà khác chữ, cùng một dòng ngày giờ trong tệp gốc. Tôi phải mang chúng tới trước mặt ai thì kỳ hai mới chịu mở?