Chữ nghiêng và sổ lịch

Chị cán bộ nhìn nét mực lem ra ngoài mép ô, thở dài một tiếng nhỏ:

— Lệch ô rồi bác ơi. Em đưa tờ khác, bác viết lại nhé

.

Tôi nhận tờ khai mới, quay người bước nhanh xuống tầng một để chạy ra quầy photo trước cổng uỷ ban in thêm hai bản dự phòng. Lúc tôi quay lên, chú Thản vẫn ngồi nguyên tư thế cũ, tay phải ấn sâu vào gối, trán rịn một lớp mồ hôi mỏng dưới ánh đèn tuýp. Một bà cụ ngồi ở dãy ghế chờ bên cạnh nhìn chú Thản đánh vật với cây bút, rồi ngước sang nhìn tôi, ánh mắt như nhìn một đứa con gái đưa bố đi làm giấy tờ.

Tôi cúi đầu, xếp mấy tờ giấy vừa photo cho thật thẳng mép, hỏi khẽ chị cán bộ ở quầy:

— Chị cho em hỏi, kết quả này thứ Sáu lấy được chưa ạ?

— Đúng hẹn trên giấy là lấy

. Chị cán bộ nhận lại tờ khai chú Thản vừa ký xong lần hai. Lần này chữ vẫn nghiêng rạp nhưng đã nằm gọn trong ô.

— Nộp ba trăm nghìn lệ phí, photo với chứng thực ở quầy số một

.

Tôi đếm ba tờ một trăm nghìn đưa qua khe kính. Trong túi áo khoác, số tiền mặt của tôi còn lại mười tám triệu hai trăm nghìn.

Ra khỏi cổng quận, gió tạt ngang, vạt áo khoác bay phần phật. Chú Thản đi bên cạnh, vai hơi so lại. Ông không nhìn tôi, chỉ hỏi:

— Thuỳ Linh, con định lắp đèn mới ở phía nào của phông?

— Con tính treo dàn ray phía tay trái, chỗ góc tường ẩm cũ con cho dán xốp cách âm rồi chú

.

— Ừ, đừng để bóng đèn rọi thẳng đỉnh đầu khách, hỏng hết khối mặt

.

Căn hộ của chú ở khu tập thể Dệt Kim vẫn nằm trên tầng bốn, nơi những bậc cầu thang xi măng đã mòn vẹt, lõm xuống ở giữa thành từng vệt trơn nhẵn như lòng máng. Chú Thản bước vào nhà, không cất áo khoác mà đi thẳng lại góc tủ, lấy chiếc khăn flanen ra lau cái máy cũ nằm cạnh mấy hộp phim nhựa đã hết hạn từ mười năm trước.

Nhìn lưng áo bạc phếch và động tác lau máy chậm chạp của chú, tôi nhớ lại buổi chiều bốn năm trước. Cũng tại căn phòng nồng mùi ẩm mốc này, chú đã nắm chặt lấy bàn tay tôi, gằn từng tiếng: Chú giữ hộ con cái tên Khung Nắng, còn nghề là con phải tự làm, tự ngã tự đứng, đừng cậy vào bóng ai.

Trên bàn nước bằng gỗ ép, vỉ thuốc huyết áp màu bạc của chú Thản nằm ngay cạnh chén trà nguội. Mọi lần ông đều vội vàng nhét nó vào túi áo trước khi tôi kịp nhìn, nhưng chiều nay, ông để mặc nó nằm đó, phơi ra dưới ánh sáng hắt qua khung cửa sổ vỡ kính. Cái tên tiệm ảnh mà ông giữ suốt mấy năm nay, rốt cuộc đã trao xong cho tôi.

---

Ba ngày tiếp theo, chuông điện thoại ở Khung Nắng réo không ngớt.

Khách gọi đến dồn dập sau những lời đồn truyền tai nhau từ sảnh tiệc Sen Bạc. Ai cũng tò mò về bộ ảnh hậu trường chụp trong góc tối của đám cưới nhà An Lộc, thứ mà chưa một ai ngoài người trong cuộc được nhìn thấy.

Bình vừa nghe xong cuộc gọi thứ năm trong buổi sáng, đặt ống nghe xuống, quay sang tôi hào hứng:

— Chị Linh, hay mình cắt vài tấm không lộ mặt cho họ xem thử đi chị? Khách cứ gặng hỏi mãi, mình đưa ra là họ chuyển cọc liền

.

— Không

. Tôi hạ giọng xuống một bậc, ngón tay bấm nắp hộp nhựa đựng thẻ nhớ nghe một tiếng tách dứt khoát.

— Ảnh hợp đồng bảo mật là của khách, không mang ra câu đơn

.

— Nhưng người ta sẵn sàng trả giá cao gấp rưỡi để có gói chụp tương tự...

— Khung Nắng bán tay nghề, không bán chuyện nhà người ta

. Tôi cúi xuống cuộn lại mớ dây nguồn của dàn đèn vừa cắm thử.

Ngân ngồi ở chiếc ghế xoay trước gương trang điểm, tay cầm cọ dặm phấn cho một bạn mẫu trẻ, từng nét vẫn đưa đều. Nghe tôi nói, Ngân đặt nắp hộp cọ xuống mặt bàn, nghe một tiếng lách cách nhỏ, rồi lấy cuốn sổ bìa da dán giấy nhớ ra, lật từng trang trước mặt tôi:

— Linh, xem lịch tháng sau đi. Mấy ngày cuối tuần kín hết rồi đấy

.

Ngân không nói thêm nửa lời về chuyện đám cưới kia. Cái im lặng của Ngân như một bức vách vô hình dựng lên che chắn cho nguyên tắc của tôi.

Khách tìm tới Khung Nắng ngày một đông không phải vì muốn xem trò cười của kẻ khác, mà họ tìm tới một người thợ ảnh có đôi mắt nhìn thấy những thứ người ta cố tình không chịu nhìn. Trong ba ngày, tiền cọc từ các hợp đồng chụp cá nhân và phóng sự cưới đổ về tài khoản tôi tổng cộng hai mươi triệu đồng.

Tôi trích ngay mười hai triệu để đặt cọc dàn đèn treo công suất lớn và trả trước tiền công cho một bạn phụ việc tôi vừa tuyển thêm để đỡ đần cho Bình.

Buổi chụp chính đầu tiên của Bình diễn ra vào chiều thứ Năm. Cậu cầm máy ảnh chính, lúc mở miệng hướng dẫn cô dâu chú rể tạo dáng còn nói lắp chữ đầu câu:

— A... anh chị nghiêng đầu sang bên này một chút ạ

.

Nói xong, mặt cậu đỏ bừng, vội vàng chạy đi lấy khay nước lọc mang ra mời cả đoàn chụp để giấu cái bối rối của người mới cầm máy chính thức.

Cuối ngày hôm ấy, tôi kiểm tra lần cuối album dày bốn mươi trang bìa bọc da và ổ lưu trữ chứa ba trăm tấm ảnh phóng sự đã chỉnh màu, đủ như cam kết trong hợp đồng với nhà An Lộc. Tôi đóng gói cẩn thận, gửi xe giao hàng tới địa chỉ riêng của Quỳnh.

Nửa tiếng sau, màn hình điện thoại sáng lên một dòng tin nhắn ngắn ngủi từ số máy của Quỳnh:

— Em nhận đủ rồi. Cảm ơn chị

.

Cuộc đối thoại dừng lại ở đó. Trong mắt Quỳnh, tôi chỉ là người thợ ảnh làm tròn phận sự trong một ngày vui không trọn vẹn.

Lúc tối muộn, Bình đi giao album cho một khách hàng khác ở phố lớn trở về, cởi mũ bảo hiểm bước vào cửa, tiện miệng kể:

— Chị Linh ơi, ban nãy em ghé vào toà nhà An Lộc, thấy bảng mica ngoài phòng dự án gỡ cái tên Tuấn xuống rồi. Nghe đâu chuyển giao công việc xong là đi luôn

.

Tôi nghe xong, đầu bút chỉ dừng trên trang giấy một tích tắc rồi lại gạch tiếp mấy ô còn trống trong cuốn sổ lịch. Những trang cuối năm cũng đã kín chữ và mốc hẹn. Từ đầu tới cuối, Đỗ Minh Tuấn không gửi cho tôi một lời xin lỗi nào.

---

Sáng cuối tháng, không khí oi nồng và ẩm ướt bao trùm con ngõ Cây Sấu.

Tôi ngồi ở quán phở đầu ngõ, gọi một bát tái chín nhiều hành. Trên bàn gỗ mộc, hai đôi đũa tre đặt cạnh nhau trong ống nhựa làm tôi nhớ những ngày đầu học việc, mỗi sáng mùa đông chú Thản chỉ mua một bát phở rồi lấy thêm chiếc bát không, trút sang cho tôi nửa phần bánh và vài miếng thịt nạc để ăn cho ấm bụng.

Tôi ăn thật nhanh, trả tiền rồi rảo bước về phía tiệm để mở cửa đón ca chụp sáng. Đôi giày cao gót đã sứt một miếng da nhỏ ở gót sau gõ những tiếng lệch nhịp cộc cạch trên nền xi măng lồi lõm của ngõ. Chiếc váy cưới voan ký gửi tôi đã bỏ lại vĩnh viễn ở cửa hàng Tầm Xuân, trên người chỉ còn chiếc áo khoác gió sẫm màu và chiếc túi đeo máy ảnh nặng trịch bên hông.

Ngước nhìn lên, tấm biển hiệu mica mới toanh gắn trên tường gạch đã sáng đèn, thay thế hoàn toàn tấm biển cũ từng có vết nứt chéo chạy qua chữ Nắng.

— Linh! Con Linh kia, vào đây dì bảo

.

Dì Tư ngồi bên bàn nước vối đầu ngõ gọi giật giọng. Dì rót một cốc nước vối nóng, đẩy chiếc cốc thuỷ tinh sang mép bàn:

— Uống ngụm nước cho ấm bụng đã mày. Mới ngày nào xách cái túi rách dọn về đây ngơ ngác như mất sổ gạo, giờ nhìn ra dáng bà chủ rồi đấy

.

Tôi sợ ngồi lâu trong quán nước sẽ làm mình mủi lòng trước những lời nhắc chuyện cũ của người trong ngõ. Tôi hít sâu một hơi rồi cầm cốc nước vối uống cạn:

— Con vào mở cửa chuẩn bị đón khách đây dì, lát nữa họ tới rồi

.

Tôi đứng dậy, bước nhanh lại trước cửa tiệm. Bà Mùi xách chiếc làn nhựa đi chợ ngang qua, bước chân chậm lại, ngước mắt nhìn tấm biển mica phẳng phiu rồi nhìn tôi đang lúi húi cắm chìa vào ổ khoá cửa cuốn:

— Cô Linh này, nay mở cửa sớm thế à?

— Vâng bà ạ, cháu mở sớm đón khách chụp ảnh gia đình

.

Tôi kéo mạnh cánh cửa cuốn màu xanh lên cao. Ánh sáng ban mai tràn vào không gian studio, rọi lên dàn đèn mới còn mùi kim loại và lớp sơn tường vừa khô.

Trong tài khoản của tôi lúc này có hai mươi sáu triệu hai trăm nghìn đồng. Hợp đồng thuê nhà và tờ giấy chứng nhận hộ kinh doanh đều đã mang tên tôi. Trước mắt tôi là hai mươi kỳ trả góp máy ảnh và thiết bị, một người phụ việc mới, và những đêm tiếp tục ngủ một mình trên căn gác xép chật chội. Nhưng tôi biết mình đã có một chỗ đứng vững vàng, với cái nghề nhìn thấu những điều người đời tìm cách giấu đi.