Hộp bánh quy dưới gầm giường

Cha tôi lẩm bẩm lại mấy chữ đó, chậm mất nửa nhịp, rồi tiếng thở lại đều đều khi ông xoay người úp mặt vào bờ tường vôi lở.

Nắp hộp thiếc bật ra, đánh tách một cái. Bên trong không có tiền lẻ hay hạt giống củ cải như tôi vẫn tưởng, mà là một cọc giấy được giữ chặt bằng chiếc kim băng sắt đã ố vàng. Tấm vé tàu hỏa màu hồng nhạt nằm ngay trên cùng, mép giấy quăn queo, trên đó in mờ tên ga đi là ga tỉnh, ga đến là ga Sài Gòn, đề ngày hai mươi mốt tháng ba năm hai nghìn không trăm mười lăm.

Nhìn tấm vé, tôi lại nhớ chuyến tàu của mình, chuyến đi trước đó ba tháng. Đêm cuối năm hai nghìn không trăm mười bốn, tôi một mình xách chiếc túi bạt rách quai chen chúc lên toa ghế cứng, tàu rùng mình chạy xình xịch suốt ba mươi mấy tiếng đồng hồ, qua một đêm rồi lại một ngày. Sân ga năm ấy gió bấc thổi buốt mặt, không một bóng người thân tiễn đưa, chỉ có tiếng còi tàu xé toạc màn đêm lạnh lẽo.

Thế nhưng tấm vé này lại mang tên một chuyến đi khác. Cha tôi chưa từng rời khỏi lũy tre làng. Tôi lật tấm vé lên, mặt sau trống trơn, chỉ còn vệt gỉ của chiếc kim băng in hằn vào góc giấy.

---

Tôi lật nhẹ từng mép giấy kẹp dưới cây kim băng, cố ghìm từng nhịp thở trong lồng ngực.

Tờ đầu tiên là biên nhận thu tiền mặt một trăm hai mươi triệu đồng, lập ngày hai mươi bốn tháng ba cùng năm, có con dấu tròn đỏ chót của công ty quản lý nghệ sĩ Thiên Ân. Dòng chữ viết tay run rẩy ở mục người nộp tiền ghi rõ: Trần Văn Tám. Tôi đọc khẽ thành tiếng từng dòng, ngày hai mươi bốn tháng ba năm hai nghìn không trăm mười lăm, một trăm hai mươi triệu đồng, người nộp Trần Văn Tám, rồi đọc lại lần nữa cho khỏi nhớ sai số.

Phía dưới biên nhận là bản hợp đồng độc quyền mười năm của tôi, bản gốc có chữ ký tươi của ông Cường. Lần đầu tiên tôi đọc thấy dòng chữ in nhỏ ở góc dưới trang cuối, điều khoản hoàn trả tài nguyên khi hết hạn: hết mười năm, kênh, bài hát và tên đi hát phải trả lại cho bên B. Tôi đọc dòng ấy thành tiếng, rất khẽ, hai lần.

Dưới cùng là một phong bì màu trắng đã ngả vàng, mép nắp chưa dán keo, bên ngoài chỉ nắn nót duy nhất một chữ

— Minh

bằng nét bút bi tím quen thuộc của cha.

— Chú gì ơi, mấy giờ rồi, sắp tới giờ xe khách chạy chưa?

Tiếng cha tôi cất lên ngay bậu cửa buồng. Tôi vội vàng kẹp lại cọc giấy, ấn chiếc hộp thiếc vào sâu trong góc tối gầm giường rồi đứng dậy, tay chỉ cầm độc miếng giẻ lau ẩm.

— Dạ, mới hơn một giờ trưa thôi bác, còn lâu xe mới qua

.

Cha tôi đứng tựa vào khung gỗ, mắt mờ đục nhìn quanh buồng rồi gật nhẹ đầu, quay ra chum nước vục gáo múc rửa mặt. Mọi giấy tờ vẫn nằm yên trong bóng tối dưới chân giường, còn tôi bước ra ngoài, cái vai người làm công xa lạ này, tôi biết mình sắp không giữ được nữa.

Miếng giẻ lau vẫn nằm trong tay tôi, ẩm nhẹp, nước nhỏ từng giọt xuống nền xi măng.

---

Sáng mười bốn tháng bảy, tôi đứng nép sau rặng chuối góc sân sau, áp chiếc điện thoại cũ vào tai. Đầu dây bên kia chỉ có tiếng giấy tờ sột soạt trước khi Diễm lên tiếng:

— Minh à? Chuyện ở công ty hôm nọ chị chưa hết giận em đâu. Tự dưng em gọi có việc gì?

— Chị Diễm, tôi muốn hỏi một chuyện cũ

.

— Chuyện gì thì nói nhanh đi, chị sắp vào phòng thu

.

— Ngày hai mươi mốt tháng ba năm hai nghìn không trăm mười lăm, chị có nhớ ai ngoài quê tôi vào trụ sở công ty không?

Đầu dây bên kia im bặt. Khoảng lặng kéo dài đến mức tôi chỉ nghe thấy tiếng gió lùa lao xao trong rặng chuối sau nhà và tiếng tim mình đập dồn dập. Tôi siết chặt ngón tay vào vạt áo, nín thở chờ đợi.

— Sao tự dưng em lại nhắc tới cái đợt đó?

— Chị cứ nói cho tôi biết đi

.

— Đợt đó... có một ông già

. Giọng Diễm chùng hẳn xuống.

— Ông cụ đội cái nón lá cũ rách, ngồi ôm túi vải ở bậu cửa cổng công ty suốt hai ngày liền. Bảo vệ đuổi thế nào cũng không đi, ai hỏi gì cũng chỉ chìa tờ giấy ghi tên anh rồi hỏi chỗ nộp tiền bồi thường. Mãi sau anh phụ trách thu âm thấy tội quá mới dắt ông cụ vào phòng kế toán ngồi chờ

.

Tôi cắn chặt môi dưới, nghe từng lời Diễm nói như tảng đá đè nặng ngực:

— Ông cụ nộp đủ tiền mặt, cầm tờ giấy biên nhận rồi đi bộ thẳng ra bến xe, không chịu gặp ai thêm cả. Em... em tìm ra chuyện này rồi à?

— Tôi biết rồi. Cảm ơn chị

.

Tôi tắt máy. Chiếc điện thoại cũ nằm im trong lòng bàn tay, nóng ran.

---

Chiều muộn, tôi bước ra quán nước đầu xóm. Dì Tư đang ngồi cặm cụi tráng mấy cái chén sành dưới vòi nước chảy róc rách. Thấy tôi đến, dì cầm ấm nhôm rót thêm nước chè vào chiếc ly thủy tinh vẫn còn lưng nửa:

— Uống nước đi con. Ngoài chợ hôm nay cá trôi rẻ lắm, mớ to đùng mà có mấy chục nghìn

.

— Dì Tư, chuyện hồi tháng ba năm mười lăm

... Tôi ngập ngừng, hạ giọng xuống gần như chỉ đủ hai dì cháu nghe.

— Hồi đó cha con kiếm đâu ra nhiều tiền thế dì?

Động tác tráng chén của dì Tư khựng lại. Dì không nhìn tôi, chỉ với tay lấy cuốn sổ tay bìa bọc giấy lịch cũ kỹ nhét dưới ngăn bàn, lật giở từng trang giấy ngả vàng rồi dừng lại ở một dòng mực đã phai. Dì đẩy cuốn sổ về phía tôi:

— Tự xem đi

.

Trên trang giấy kẻ ngang, nét chữ ngay ngắn của dì ghi rõ hai khoản tiền lớn: bán mảnh vườn sau nhà cho nhà bên cạnh được chín mươi triệu đồng, và ba mươi triệu đồng vay của dì Tư. Bên cạnh dòng vay mượn chỉ có một dòng ghi chú ngắn ngủn: việc của thằng Minh.

— Hôm đó tao hỏi ông ấy gom tiền làm gì mà bán cả đất tổ tiên

, dì Tư đứng dậy đi ra phía chậu rửa, quay lưng lại với tôi.

— Ông Tám chỉ bảo là việc cứu thằng Minh, rồi cấm tao không được hé răng với ai nửa lời

.

Chín mươi triệu bán đất, ba mươi triệu tiền vay, vừa khít một trăm hai mươi triệu đồng trên tờ biên nhận của Thiên Ân. Cha đã bán đi mảnh vườn hương hỏa, một mình ôm bọc tiền vào tận đất khách quê người để chuộc lại tự do cho tôi, rồi lẳng lặng quay về căn nhà trống hoác gánh vác món nợ ngập đầu suốt bảy năm ròng rã.

---

Bóng tối sụp xuống căn nhà cấp bốn ẩm thấp. Mâm cơm tối chỉ có đĩa rau muống luộc với bát nước mắm dầm ớt đặt trên chiếc bàn gỗ kê sát cửa ra vào.

Cha tôi chậm rãi cầm muôi, xới đầy một bát cơm, cái bát sứt miệng, đặt ngay ngắn xuống khoảng trống đối diện mình. Ông quay sang nhìn tôi:

— Chú ăn cơm đi. Hôm nay thằng Minh nhà tôi vẫn chưa thấy mặt mũi đâu nhỉ? Hôm nọ chú bảo đường ngập trễ xe, mà nay nước rút hết cả rồi

.

Tôi nhìn cái bát sứt đầy cơm, ngón tay bấu chặt vào mép bàn để giữ cho giọng mình không run rẩy:

— Dạ... cháu nó vướng lịch tập hát trên lớp với thầy giáo, phải ở lại mấy hôm. Chắc nội trong tuần này nó mới kịp bắt xe về, bác Tám cứ ăn trước đi ạ

.

Cha tôi gật gù, với tay chỉnh lại đôi dép tổ ong cũ dưới chân cho mũi dép hướng thẳng ra lối ngõ:

— Ừ, thế chú ăn đi kẻo nguội. Chú ở đây phụ tôi dọn dẹp, vất vả quá

.

Tôi ngồi đối diện cha, cổ họng nghẹn đắng nuốt không trôi miếng cơm. Trong túi quần tôi lúc này chỉ còn vỏn vẹn hai trăm nghìn đồng tiền lẻ, cộng thêm món nợ một triệu đồng vay của Hạnh hôm trước vẫn chưa trả xong.

Ba tờ giấy đủ để phơi ra mọi sự thật về bản hợp đồng mười năm đang nằm sâu dưới gầm giường, nhưng trong thân phận một người làm thuê xa lạ, tôi không thể đường hoàng thò tay lấy ra. Tôi sẽ lấy gì để quay lại Sài Gòn đối đầu với công ty, lấy tư cách gì để tiếp tục đứng vững trong căn nhà này khi người của Thiên Ân tìm về tới tận xã?

Và chiếc phong bì thư chỉ đề vỏn vẹn một chữ

— Minh

của cha, tôi biết lấy tư cách gì để mở ra xem?