Giấy luật sư về tới xã

— Uỷ ban xã vừa nhận văn bản từ công ty luật Thiên Ân gửi về. Họ yêu cầu ông Trần Văn Minh bồi thường một tỷ tám trăm triệu đồng chi phí đầu tư mười năm. Hôm nay mười hai tháng chín, là ngày thứ nhất của hạn ba mươi ngày, đến mười hai tháng mười là hết hạn để người này có mặt thương lượng hoặc hoàn trả

.

Tim tôi hẫng một nhịp. Tôi lách nhanh người che trước tầm mắt của cha, hạ thấp giọng:

— Ông Chiến, ông nói nhỏ giúp cháu. Bác Tám đang mệt

.

Ông Chiến trừng mắt:

— Nhỏ là nhỏ thế nào? Giấy tờ gửi đích danh về xã, có dấu đỏ đàng hoàng. Mà tôi hỏi anh, anh ở đây năm tháng rồi, cái giấy tờ tuỳ thân khất từ đợt họp sân kho bao giờ mới đem nộp?

— Cháu đang làm lại trên huyện, ít hôm nữa họ mới trả

.

— Ít hôm là bao giờ?

— Cháu xin ông lùi cho mấy ngày

.

Ông Chiến nhíu mày, đưa mắt quét từ trán xuống đến gấu áo lấm bụi của tôi:

— Tái mét mặt mày thế kia là sao? Anh có biết cái người tên Trần Văn Minh này không?

Tôi rút cuốn sổ tay con trong túi áo, ngón trỏ siết chặt lấy mép bìa:

— Cho cháu xem lại tờ giấy một lát

.

Ông Chiến chìa tờ giấy ra được nửa chừng rồi rụt tay lại:

— Đọc tên thôi. Việc này của chính quyền với người nhà ông Tám. Anh lo mà nộp căn cước cho tôi trước tuần sau

.

Ông Chiến cầm tờ giấy quay ra đường, một lát thì khuất sau rặng dâm bụt. Tôi đứng chôn chân bên cột gỗ hiên nhà, tự hỏi một văn bản gửi từ công ty luật ở Sài Gòn về tận xã, ai ở uỷ ban đã bóc ra đọc trước cả ông Chiến.

---

Nắng chiều hắt một vệt vàng vọt lên cánh cổng sắt han gỉ. Tôi vừa bưng thau nước rửa chân cho cha đặt xuống sàn thì ngoài ngõ rộ lên tiếng gọi oang oang.

Bác Bảy sấn sổ bước tới mép rào, tay vung vẩy một tờ giấy phô tô mỏng tang.

— Ông Tám đâu rồi? Ra đây mà xem mặt mũi thằng con quý hoá!

Tôi vội đứng chắn trước lối đi, giọng ghìm xuống mức thấp nhất:

— Bác Bảy, bác về cho, bác Tám đang nghỉ

.

— Mày bảo ai về?

Bác Bảy giơ tờ giấy lên sát mặt tôi, ngón tay gõ chan chát vào mặt chữ in đen.

— Cả cái uỷ ban xã người ta chuyền tay nhau xem từ sáng. Thằng Minh nhà này vỡ nợ một tỷ tám trên thành phố, giờ mò về đây giả vờ làm đứa làm thuê để lừa bán nốt mảnh đất của ông già!

Mấy người đi làm đồng về đứng túm tụm ngoài ngõ, mắt dán vào cánh cổng sắt, tiếng xì xào bắt đầu râm ran ngoài đó.

Tôi bấm sâu các đầu ngón tay vào vạt áo, cố giữ cho giọng mình không run rẩy:

— Bác đừng nói càn giữa xóm giữa làng

.

— Tao nói càn à?

Bác Bảy quay mặt ra phía đám đông gào to.

— Tên Trần Văn Minh rành rành đây! Nó nợ ngập đầu ngập cổ rồi trốn về! Bà con chòm xóm coi chừng bị nó lừa!

Tiếng chân bước lẹp kẹp từ trong nhà vọng ra. Cha tôi vịn tay vào khung cửa, cái lưng còng nhô lên sau lớp áo cánh bạc màu. Ông đứng đó, đôi mắt đùng đục mở to, nhìn bác Bảy rồi lại nhìn tờ giấy phô tô đang phe phẩy.

Bác Bảy chỉ thẳng tay vào thềm:

— Đấy, ông Tám ra mà xem con ông làm rạng danh dòng họ chưa!

Cha tôi bấu chặt tay vào mép cửa. Ông gắt:

— Con tôi mới học lớp sáu, vỡ nợ cái gì!

Nói xong, ông quay phắt người, lê bước vào gian buồng tối rồi kéo then cài cành cạch.

Bác Bảy chửi đổng thêm hai câu rồi hậm hực bỏ đi cùng đám người hiếu kỳ. Chiều muộn buông xuống, mâm cơm dọn ra trên bàn chỉ có một đĩa rau luộc nguội ngắt. Cái bát sứt miệng của cha vẫn nằm úp nguyên ở đầu bàn. Tôi ngồi trơ trọi giữa gian nhà vắng, nhìn cánh cửa buồng đóng chặt mà nghẹn đắng ở cổ họng.

---

Phố xá tỉnh lỵ đón tôi bằng bụi đường và tiếng còi xe inh ỏi. Cửa tiệm nhạc cụ nằm lọt thỏm giữa dãy nhà cao tầng, lấp loá ánh đèn từ những khung kính trưng bày đủ loại đàn mới cóng.

Tôi đứng tựa lưng vào cột đèn đường đối diện, ôm chặt bao đàn bằng vải dù bạc phếch cùng chiếc thùng các-tông đựng hai cái loa kiểm âm mini. Lớp sơn ở góc thùng đàn đã sứt một mảng từ hồi tôi còn chạy sô ở mấy quán cà phê phòng trà, ngón tay tôi lần mò theo vết xước gồ ghề đó, lần mãi không chịu dứt.

Trong đầu tôi nhảy múa những con số: tiền thuốc tháng tới của cha, tiền nợ một triệu của Hạnh mua thuốc ngoài danh mục, chín trăm nghìn tiền gạo mắm suốt ba tháng hè ghi trong cuốn sổ nát của dì Tư. Tôi không còn đường lùi.

Tôi đẩy cửa bước vào, đặt cây đàn cùng thùng loa lên mặt quầy kính rồi lùi ra một bước.

Người thợ trạc bốn mươi tuổi ngẩng lên, nhìn tôi từ đầu đến chân một lượt, cái nhìn dành cho người mang đồ đi bán lúc bí tiền. Anh ta rút cây đàn ra khỏi bao, so lại dây, ngón tay lướt trên phím gảy thử một chuỗi hợp âm trầm đục.

— Đàn cũ, phím mòn nhiều rồi. Loa thì hết bảo hành. Cả gói này gửi chú chín triệu, được thì để lại

.

Tôi không trả giá. Gật đầu xong, tôi nhận xấp tiền nhét vào túi trong rồi bước ra ngoài mái hiên.

Bên trong tiệm, người thợ bắt đầu chỉnh lại cần đàn, tiếng gảy thử vang lên khúc nhạc dạo đầu của bài hát tôi từng viết năm hai mươi nhăm tuổi. Đứng dưới bóng râm của mái bạt, môi tôi mấp máy theo từng nốt, phát ra từ cây đàn vừa mới không còn là của mình, cho đến khi khúc nhạc dừng hẳn.

---

Ánh đèn tuýp ở trạm y tế xã Hoà Bến chập chờn, rọi xuống nền gạch hoa cũ loang lổ vết ố.

Hạnh ngồi sau chiếc bàn gỗ thông, tay cầm nhiệt kế vẩy mạnh một cái rồi đặt cộp xuống mặt bàn. Chị không nhìn vào tập sổ bệnh án mà đưa mắt về phía tôi:

— Sáng thứ sáu, tám giờ, trên uỷ ban xã. Anh mang căn cước ra nộp, tôi với dì Tư sẽ có mặt ở đó

.

Tôi kéo chiếc ghế gỗ ngồi xuống đối diện, ngón tay gõ nhẹ lên cạnh bàn:

— Hạnh, cho tôi thêm ít ngày

.

— Không thêm bớt gì hết

. Hạnh cắt ngang, giọng dứt khoát.

— Cả xã này người ta đang đồn ầm lên chuyện ông Tám chứa chấp thằng vỡ nợ. Chú Chiến đã đánh tiếng xuống trạm rồi, anh không đưa căn cước ra nói rõ mình là ai thì ngay trưa thứ sáu công an xã mời anh đi

.

Dì Tư ngồi ở góc giường bệnh phủ lớp simili rách mép, tay lật lật cuốn sổ nợ bọc bìa lịch cũ in chữ Phúc đỏ. Dì đẩy cuốn sổ về phía mép bàn tôi ngồi, chỉ ngón tay vào dòng chữ mực xanh ngoằn ngoèo:

— Gạo ba tháng hè với mấy chai nước mắm của mày đây, cả thảy chín trăm nghìn. Tao tin mày tao mới cho khất, chứ giờ người làng nói ra nói vào ghê quá

.

Tôi rút cọc tiền trong túi áo, đếm ra chín trăm nghìn đặt lên cuốn sổ. Dì Tư đẩy trả lại, gập sổ:

— Tao chưa lấy. Mày lo cái giấy trên xã trước đã, nợ tao ghi đây, chạy đâu mà mất

. Tôi quay sang Hạnh:

— Tiền thuốc đợt trước Hạnh ứng cho tôi một triệu, tôi gửi lại

.

Hạnh không thò tay lấy tiền, chị khoanh tay trước ngực:

— Tiền nong tính sau. Việc của anh bây giờ là sáng thứ sáu có mặt ở uỷ ban. Anh là ai, tên gì, ở đâu tới, nói một lần cho rõ ràng với chính quyền

.

Tôi thu tay về. Cứ làm người lạ thì không có tư cách gì mà đứng ra đỡ cho cha cái giấy đòi nợ kia. Mà xưng tên ra rồi thì hết đường lùi lại làm chú giúp việc ngồi bên chõng tre mỗi tối.

Đêm muộn, tôi nằm vắt tay lên trán ở gian ngoài nhà ông Tám. Trong túi quần còn chín triệu hai trăm nghìn và hai món nợ chưa ai chịu nhận trả, nhưng sự im lặng trong căn nhà này lúc này còn nặng hơn cả đống tiền. Cánh cửa buồng của cha vẫn khép kín, bên trong thỉnh thoảng lại vang lên tiếng thở dài khô khốc của người già.

Sáng thứ sáu, tôi có đặt tấm thẻ mang tên Trần Văn Minh xuống mặt bàn uỷ ban hay không. Mà nếu đặt xuống rồi, tôi sẽ nói câu đầu tiên thế nào với người cha đang ôm khư khư ký ức về đứa con trai lớp sáu của mình?