Tổ bốc hàng lên xóm Trại

— Năm đó lão Tám bắt đầu ra bến này là mùa mưa năm hai nghìn không trăm mười lăm, phải không Năm Hói?

.

Người tên Năm gật đầu dứt khoát:

— Đúng rồi. Mưa dầm dề trúng đợt bão số ba. Lão ở trọ ngay dưới chợ, hai giờ sáng đã có mặt

.

— Đó, cậu nhớ ghi

. Chú Sáu xoay người nhìn tôi,

— Từ năm hai nghìn không trăm mười lăm tới tận hai nghìn không trăm hai mươi mốt, cứ hai giờ sáng là lão có mặt. Một ngày được trăm rưỡi đến hai trăm nghìn, mỗi tháng lão làm chừng hai chục ngày. Mà lão chỉ đội bao bằng vai phải thôi. Có bữa bao củ cải ướt sũng nặng bảy chục ký, lão cũng kê vai phải mà ráng rướn lên xe

.

Người thứ ba trong tổ bốc hàng chêm vào:

— Vai lão trật một lần năm hai nghìn không trăm mười bảy, tụi này bảo nghỉ mà lão không chịu nghỉ. Chủ vựa Ba Râu còn giữ ba quyển sổ công ghi rành rọt tên Trần Văn Tám kìa. Hai năm hai nghìn không trăm mười tám với hai nghìn không trăm mười chín cộng lại là bốn trăm mười hai ngày công, không thiếu một buổi

.

Chú Sáu quay lại nhìn hai người kia một lượt, thấy họ cùng gật đầu xác nhận mới chỉ tay về phía văn phòng vựa:

— Sổ đó Ba Râu còn cất trong hòm tôn, ai muốn coi thì vào mà coi

.

Tôi đứng chết trân. Khớp vai phải của cha tôi xệ hẳn xuống, bao năm qua tôi chỉ nghĩ là cái tật của tuổi già.

---

Tôi lùi lại, bước vòng ra sau cây cột điện bê tông ở rìa chợ. Gió đêm thốc từ mé sông lên lạnh ngắt, nhưng mồ hôi sau gáy tôi túa ra ướt đầm cổ áo.

Tôi bấm móng tay sâu vào lòng bàn tay để ngăn cơn run đang giật từng hồi ở bắp chân. Môi tôi mấp máy không thành tiếng theo giai điệu một bài hát cũ rích ngày nhỏ hay nghêu ngao, cốt để đầu óc bấu víu vào một thứ gì đó mà không vỡ tung ra.

Tiếng bước chân lép nhép trên nền xi măng dính đầy rác ướt. Hạnh đi tới, dừng lại cách tôi nửa bước chân. Chị nhìn vào bóng tối sau lưng cây cột điện, giọng ráo hoảnh:

— Bốn trăm mười hai ngày

.

Tôi ngậm chặt miệng, không phát ra nổi một âm thanh.

— Bốn trăm mười hai ngày của hai năm đó thôi

. Hạnh lặp lại, thanh âm rành rẽ như từng nhát búa gõ lên tấm tôn rỉ.

— Này cậu gì ơi! Vào vựa Ba Râu xem sổ không thì người ta khóa cửa!

. Tiếng chú Sáu Lành gọi với từ bậc thềm vựa rau củ cắt ngang khoảng im lặng nghẹt thở.

Tôi hít một hơi sâu, kéo lại vạt áo rồi bước ra ánh đèn cao áp. Chú Sáu đứng ở cửa, đưa tay ấn mạnh lên hõm vai phải của chính mình, rồi giơ tay kia ướm lên không trung chừng ngang ngực:

— Bao hàng nó cao cỡ này nè. Lão Tám kê vai ấn xuống, cái khớp xương nó lún hẳn một bên như vầy. Cậu về nói lại với người nhà lão, muốn nuôi lão thì phải biết lão từng gãy lưng vì cái gì

.

Tôi gật đầu, cuống họng đắng nghét. Chuyện này, trên xóm Trại liệu có một ai hay biết?

---

Chiều hai mươi chín tháng sáu, quán nước của dì Tư ở đầu xóm Trại đông nghẹt người. Tiếng quạt trần quay cọt kẹt không át nổi tiếng xì xào của bốn năm chục người trong xóm đang ngồi chật kín trên những chiếc ghế gỗ tạp. Chú Sáu Lành cùng hai người trong tổ bốc vác vừa bước xuống từ chuyến xe khách dưới thành phố lên, bụi đường còn bám trắng xóa trên ống quần.

Bác Bảy đứng phắt dậy, chiếc áo sơ mi cộc tay rung bần bật. Bác xỉa ngón tay trỏ ra đường cái, giọng khàn đặc lấn át cả quán:

— Tôi là anh cả trong nhà! Năm nay tôi bảy mươi tư tuổi, việc thằng Tám lú lẫn đi đâu về đâu là quyền của cái nhà này! Mấy ông dưới chợ Cầu Sập lên đây định dạy khôn ai?

.

Tôi nép mình sau thân cây bàng cổ thụ bên hiên quán, hai tay bưng ấm tích nước chè tươi rót liên tục vào từng chiếc ly thủy tinh da cóc, ly nào cũng đầy tràn mép.

— Bác Bảy ngồi xuống đi!

. Dì Tư đập mạnh cuốn sổ nợ bọc bìa lịch cũ lên sập gỗ,

— Để chú Sáu nói cho cả xóm nghe! Bảy năm qua ông Tám đi đâu, làm gì, trả nợ tôi thế nào, tôi ghi không sót một hào!

.

Chú Sáu Lành khoanh tay trước ngực, nhìn thẳng vào mặt bác Bảy:

— Lão Tám vác bao mướn cho vựa dưới Cầu Sập từ năm hai nghìn không trăm mười lăm đến hai nghìn không trăm hai mươi mốt. Cứ gom được dăm chục, một trăm nghìn là lão gửi xe đò về trả góp dì Tư. Tụi tôi làm chung tổ, tháng nào cũng thấy lão chắt bóp từng đồng. Mỗi năm một bận, lão nhờ người chở ra bưu điện huyện, đứng lóng ngóng một hồi rồi đi về tay không. Ai hỏi gửi cho ai, gửi cái gì, lão ngậm tăm không hé một lời

.

Dì Tư lật từng trang giấy kẻ ô đã ố vàng, ngón tay lần theo từng dòng mực tím:

— Đây! Tháng mười một năm hai nghìn không trăm mười tám trả một trăm nghìn, tháng giêng năm hai nghìn không trăm mười chín trả năm chục nghìn. Khớp từng ngày với sổ công dưới vựa!

.

Cả quán nước bỗng lặng phắc. Mấy bà trong xóm bắt đầu cất tiếng rầm rì:

— Trời đất ơi, vậy mà bảo ông Tám ăn hại trốn nợ!

.

— Đưa người ta đi trung tâm bảo trợ sao đặng, lão cày cuốc nát cả vai ra thế kia mà

....

Bác Bảy từ từ ngồi phịch xuống mặt ghế dài, bàn tay run rẩy cầm tờ trích lục định đưa ra ban nãy, nhét ngược trở lại chiếc cặp da sờn mép. Cả quán nhao lên một lượt, người này nói tiếp người kia, rằng từ nay chuyện đưa ông Tám đi trung tâm, trong xóm này không ai được nhắc lại nữa.

---

Ông Chiến, trưởng xóm Trại, ngồi ở chiếc bàn con kê sát vách nứa. Cây bút bi trong tay ông chạy ro ro trên tờ giấy biên bản khổ A4. Ông ghi lại cẩn thận từng lời khai của ba người trong tổ bốc vác, nét mặt đăm chiêu.

— Xong rồi

. Ông Chiến gập cuốn sổ bìa đen lại, đứng dậy nhìn quanh quán rồi dừng ánh mắt ở chỗ tôi,

— Chiều nay cảm ơn công dân đã lặn lội đón tổ bốc vác về đây làm rõ ngọn ngành. Nhưng việc này là việc dân sự của gia đình, còn hồ sơ lưu trú thì xã vẫn đợi anh bổ sung giấy tờ nhân thân của chính anh

.

Mấy người thợ hồ ngồi bàn bên cạnh vừa rít thuốc lào vừa bàn tán rôm rả:

— Thằng Minh con ông Tám hồi nhỏ hát hay nhất cái trường làng này chứ đâu

.

— Hồi lớp sáu nó được chọn lên huyện thi tiếng hát hoa phượng đỏ mà! Giờ chẳng biết trôi dạt phương nào, để ông già lú lẫn một thân một mình thế kia

.

Tôi lặng lẽ luồn ra phía sau quán, ngồi xổm bên chậu nhôm đầy ắp ly bẩn. Tôi xả nước từ vòi nhựa, cọ đi cọ lại một cái ly thủy tinh nhỏ, cọ đến khi ngón tay tê dại vì nước lạnh và xà phòng.

Một tiếng cộp nhẹ vang lên. Dì Tư bước ra, đặt cái nắp ấm tích bằng sứ sứt vòi xuống cạnh mép chậu nước. Dì nhìn lưng tôi, thở dài sườn sượt:

— Thằng Minh, mày rửa nát cái ly của tao rồi con

.

---

Trời sập tối hẳn khi tôi bước chân về đến trước cổng nhà. Ngọn đèn tuýp tù mù hắt qua khung cửa sổ bằng gỗ mục, rọi một vệt sáng yếu ớt ra mé hiên trước.

Tôi đứng tựa lưng vào cây cột hiên bằng gỗ xoan. Trên thân cột sần sùi, những vạch bút chì ghi dấu chiều cao của tôi qua từng năm vẫn còn. Ngày đó, mỗi bận sinh nhật, mẹ tôi lại cầm mẩu bút chì cẩn thận vạch một đường ngang trên đỉnh đầu, còn cha đứng ngay sau lưng, hai bàn tay thô ráp áp chặt vào hai bên bả vai giữ cho tôi đứng thật thẳng. Tôi đưa ngón tay chạm khẽ vào vạch chì cao nhất, chỗ năm tôi học lớp sáu.

— Chú vào ăn cơm đi chứ đứng ngoài gió làm gì!

.

Tiếng cha tôi từ trong nhà vọng ra. Ông lom khom bưng chiếc nồi nhôm méo mó đặt lên chiếc bàn gỗ cũ kỹ giữa gian nhà. Ông xới cơm trắng vào một chiếc bát sứ sứt miệng, đặt cẩn thận xuống vị trí chiếc ghế đối diện còn bỏ trống, rồi dời đôi dép nhựa mủ dưới chân sao cho hai mũi dép ngay ngắn hướng thẳng ra phía cổng ngõ.

— Hôm nay thằng Minh đi thi trên huyện về chưa chú nhỉ? Nó còn đang học lớp sáu chứ mấy

. Ông ngẩng lên nhìn tôi, ánh mắt đục ngầu đầy vẻ ngóng đợi.

Tôi bước vào, ngón tay gõ hai nhịp lên cạnh bàn gỗ, nhìn cái bát sứt đầy cơm rồi cố ghìm giọng thật bình thản:

— Dạ... xe khách trên huyện hôm nay bị trễ chuyến vì đường ngập. Chắc mai cháu nó mới về tới đầu làng, bác Tám ăn trước đi

.

Tôi móc túi quần, chỉ còn lại hai trăm nghìn tiền mặt lẻ mỏng dính, cộng thêm khoản nợ một triệu vay của Hạnh hôm trước cho đủ tiền thuốc đợt hai. Bảy năm cha tôi oằn vai vác bao tải, cộng ba mươi triệu ông vay dì Tư, tất cả đã đi đâu? Năm hai nghìn không trăm mười lăm rốt cuộc cha đã đi những đâu, làm những việc gì? Rồi nếu một ngày người của bên Thiên Ân lần về tới tận ủy ban xã, tôi lấy tư cách gì để tiếp tục đứng trong căn nhà này khi một chữ ký xác nhận người thân tôi cũng không dám hạ bút?