Năm giờ mười xe khách về ngang cổng

Tôi đứng lặng giữa sân, chờ xem mặt cha có đổi đi chút nào không, nhận ra tôi cũng được, cau mày cũng được.

Ông Tám đưa mắt nhìn tôi từ đầu đến chân, ánh mắt trôi qua vạt áo bụi bặm như nhìn một người khách vãng lai vừa ghé chân.

— Chú tìm ai?

.

Cổ họng tôi nghẹn đắng, mãi mới lắp bắp được mấy tiếng:

— Dạ... con... cháu

...

— Cháu tìm ai?

. Ông hỏi lại câu ấy một lần nữa, đổi tiếng

— chú

thành tiếng

— cháu

, nói chậm hơn lần đầu.

Ông không đợi tôi đáp, chậm rãi cúi lưng xuống, dùng mũi chân dời lại đôi dép nhựa cho thẳng thớm, hai mũi dép lại hướng thẳng ra phía cổng ngõ. Xong xuôi, ông kéo chiếc ghế nhựa bên cạnh ra một đoạn, vẫy tay.

— Ngồi nghỉ chân đi chú. Ngồi đây đợi cùng tôi một lát, năm giờ mười xe khách về ngang cổng, thằng con trai tôi sắp về ăn cơm

.

Tên của chính mình mắc kẹt lại nơi cuống họng. Tôi sợ chỉ cần nói ra lúc này, cánh cửa trước mặt sẽ đóng sầm lại ngay tức khắc. Tôi đặt chiếc ba lô xuống dưới chân ghế, ngồi xuống mép ghế, hai bàn tay kẹp chặt vào giữa hai đầu gối như một người khách lạ lỡ đường.

Ông Tám với tay rót một chén nước chè xanh đã nguội ngắt, đẩy sang mép bàn phía tôi. Mắt ông không nhìn tôi nữa, mà quay hẳn ra phía khoảng trống hun hút ngoài ngõ.

---

Bóng chiều nhạt dần rồi chìm hẳn vào rặng tre đầu xóm.

Tiếng động cơ gầm rú từ ngoài đường cái vọng vào. Mỗi lần nghe thấy tiếng còi xe khách bóp inh ỏi ngoài xa, ông Tám lại chống hai tay lên gối, gượng đứng lên, lập cập bước ra tận cổng sắt, nghển cổ nhìn theo vệt khói xám. Xe chạy qua rồi, ông lại lững thững quay vào hiên, buông một câu khô khốc:

— Chuyến sau

.

Tôi nhìn khoảng sân gạch được quét sạch bong không một cọng rác. Trên dây phơi căng giữa hai gốc cau, chiếc áo sơ mi kẻ sọc phơi đã khô cong queo. Một ông già sống thui thủi một mình mà nhà cửa lại ngăn nắp đến lạ lùng.

Tôi lựa lời hỏi khẽ:

— Con trai bác dạo này làm gì rồi ạ?

.

Ông Tám quay sang, gương mặt giãn ra đôi chút:

— Nó đang học lớp sáu. Thằng ranh con đi học về hay la cà ngoài ruộng bắt cào cào. Cơm nước tôi dọn xong cả rồi mà chưa thấy mặt mũi đâu

.

Nói xong, ông lại dỏng tai nghe ngóng tiếng xe ngoài đường, miệng lầm bầm tính giờ xe chạy.

Ông kể đến đâu, tôi nghe rõ mồn một đến đấy. Đó là những chuyện của chính tôi năm còn học lớp sáu. Môi tôi mấp máy theo giai điệu một bài hát mà hồi nhỏ tôi hay nghêu ngao trên đường đi học về, nhưng tuyệt nhiên không dám phát ra tiếng. Tôi sợ chỉ cần hỏi dồn thêm một câu, ông sẽ sinh nghi.

Trời tối hẳn, gió ngoài đồng thổi vào mát lạnh. Ông Tám đứng dậy phủi quần:

— Tối rồi, chú ở lại ăn với tôi bữa cơm

.

---

Gian bếp nhỏ ám mùi mắm với mùi bồ hóng, mùi của cái bếp này mấy chục năm không đổi. Tôi bắc chiếc nồi cá kho khô quẹo lên kiềng sắt, bật bếp hâm lại cho nóng. Mùi tương quyện với gừng bốc lên ngào ngạt.

Ông Tám lom khom so mấy đôi đũa tre, lấy thêm một chiếc bát men trắng đặt lên mâm nhôm. Nhìn bóng lưng còng gầy guộc của cha, ruột gan tôi quặn thắt lại. Câu nói bị đè nén bấy lâu bỗng bật ra khỏi miệng trước khi tôi kịp giữ lại:

— Cha ơi, con là Minh đây

.

Chiếc đũa trên tay ông Tám rơi xuống mâm nhôm kêu đánh cạch. Ông đứng bật dậy, hai vai run lên bần bật. Gương mặt ông tái nhợt đi trong ánh đèn tuýp lờ mờ. Ông lùi lại một bước, nhìn tôi chằm chằm như nhìn một kẻ lạ mặt vừa đến bắt mất con mình.

— Chú nói bậy bạ gì đấy?

. Tiếng ông gắt gỏng, the thé và dồn dập.

— Con tôi còn đang học lớp sáu. Chú đừng có nhận vơ!

.

Nói xong, ông quay người đi thẳng vào buồng trong. Cánh cửa gỗ khép sầm lại, kèm theo tiếng then sắt cài chặt từ phía bên trong.

Tôi đứng trơ trọi giữa gian bếp, nồi cá kho vẫn sôi lục bục trên kiềng, tôi không nhớ ra để với tay tắt bếp. Mâm cơm bày dở nằm lạnh lẽo trên bàn, chiếc muôi múc canh vẫn cắm nghiêng trong nồi.

---

Gian ngoài chìm vào bóng tối mịt mùng.

Tôi rón rén bước lại gần cánh cửa buồng đang chốt chặt, giơ tay định gõ lên mặt gỗ để nói vài câu cho cha yên lòng. Nhưng hễ chân tôi vừa bước tới gần, tiếng ho húng hắng bên trong buồng lập tức ngừng bặt. Trong đó im phăng phắc như có người đang nín thở đề phòng. Khi tôi lùi chân ra xa, tiếng ho ngắt quãng mới lại khẽ khàng cất lên.

Tôi buông thõng hai tay. Chân tôi cứ đứng nguyên đấy. Câu cha đuổi năm ấy vẫn giữ tôi lại đúng chỗ này. Đã có lúc tôi tính xách ba lô ra đầu ngõ ngồi đợi chuyến xe khách đầu tiên lúc rạng sáng để rời đi, nhưng rồi lại thôi.

Tôi bê nồi cá kho ra vòi nước ngoài góc sân, lấy búi xơ mướp kỳ cọ từng mảng cháy bám dưới đáy nồi. Tôi cọ đi cọ lại rất lâu, rồi vào nhà lấy giẻ lau lại chiếc bàn gỗ vốn đã sạch bong từ trước.

Tôi tựa lưng vào mép phản, nghe tiếng ho của cha vọng qua khe cửa cho đến khi trời hửng sáng.

---

Trời vừa rạng, bên trong buồng có tiếng then lạch cạch, rồi cánh cửa mở ra.

Ông Tám bước ra ngoài hiên, nét mặt thản nhiên như thể chuyện tối qua chưa từng xảy ra. Ông nhìn tôi ngồi bên mép bàn, cất giọng khàn đặc:

— Chú dậy sớm thế. Xách hộ tôi thùng nước giếng vào đổ cái bể với

.

Tôi vội đứng dậy, bước ra giếng xách hai thùng nước đầy đổ vào chiếc bể xi măng cạnh hiên. Đặt đôi thùng không xuống đất, tôi nuốt khan, nhìn sang chiếc bàn gỗ kê sát cửa:

— Bác Tám... Cháu đang tìm việc làm quanh vùng này. Bác cho cháu ở lại phụ việc nhà, tưới cây gánh nước. Cháu không lấy tiền công, chỉ xin ngày hai bữa cơm với chỗ ngủ nhờ ở gian ngoài này thôi

.

Đây là lời dối trá đầu tiên tôi nói ra trước mặt cha. Tôi đặt tay lên cạnh bàn, ngón trỏ khẽ gõ hai nhịp xuống mặt gỗ rồi dừng lại. Tôi không dám nhìn thẳng vào mặt ông, mà nhìn vào chiếc bát úp ngược đặt ở góc đầu bàn.

Ông Tám nhìn tôi một lát, rồi gật đầu:

— Được. Nhưng tôi có một điều kiện. Tối nào ăn cơm xong, chú cũng phải ngồi kể cho tôi nghe xem thằng Minh nhà tôi ở ngoài kia đang làm những gì

.

Tôi cắn chặt môi gật đầu. Cầm chiếc giẻ lau bàn đưa dần tới góc bàn, khi tay tôi vừa chạm gần tới chỗ chiếc bát úp, ông Tám đã vội đưa tay giữ lấy chiếc bát, kéo sát về phía mình.